بازار آریا

آخرين مطالب

مهم‌ترین مزیت و نقطه ضعف لایحه بودجه 98 تحليل آريا بازار

مهم‌ترین مزیت و نقطه ضعف لایحه بودجه 98
  بزرگنمايي:

بازار آریا - دولت، حمایت از معیشت مردم، حمایت از تولید و ایجاد ثبات در اقتصاد را از اهداف اصلی خود در تنظیم بودجه قرار داده است. با این حال علی‌رغم مزیت‌های بودجه، یک نقص مهم در آن وجود دارد. در این نوشتار به مهم‌ترین مزیت و نقطه ضعف لایحه بودجه 98 پرداخته می‌شود.
بودجه سال 1398 مطابق سنت سال‌های اخیر، در موعد مقرر آماده و به مجلس ارائه شد. با توجه به آنکه در زمان ارائه بودجه، مجلس در تعطیلات جهت رسیدگی نمایندگان به حوزه‌های انتخابی قرار دارد جزئیات لایحه بودجه منتشر نشده است. اما در مراسم رونمایی از بودجه، اعداد و ارقام اصلی بودجه و خط‌مشی‌های آن بیان شد.
شاید اغراق نباشد اگر بگوییم سال 1398 سخت‌ترین سال در سه دهه اخیر از نظر بودجه‌نویسی است. از یک سو به دلیل بازگشت مجدد تحریم‌ها، منابع مالی دولت دچار مشکل شده است. از سوی دیگر به دلیل شوک ارزی امسال و افزایش تورم، دولت باید برای ثبات بازارها و کمک به معیشت مردم تلاش کند. درواقع هم دولت باید اقدامات بیشتری نسبت به گذشته انجام دهد و هم منابع کمتری در اختیار دارد.
این شرایط سبب شده است تا سال آینده سال دشواری برای دولت باشد و بودجه آن از اهمیت بالایی برخوردار باشد. دولت این شرایط را به خوبی درک کرده است و حمایت از معیشت مردم، حمایت از تولید و ایجاد ثبات در اقتصاد را از اهداف اصلی خود در تنظیم بودجه 98 قرار داده است. با این حال علی‌رغم مزیت‌های بودجه، یک نقص مهم در آن وجود دارد.
با توجه به اعداد اصلی بودجه به نظر می‌رسد مهم‌ترین مزیت این بودجه، نگاه واقع‌بینانه و تنظیم منابع و مصارف بودجه به‌صورت واقع‌بینانه باشد. صادرات یک و نیم میلیون بشکه‌ای نفت، قیمت 54 دلاری برای هر بشکه نفت، افزایش تنها ده درصدی درآمدهای مالیاتی، افزایش بیست درصدی حقوق از جمله مواردی هستند که نشان‌دهنده این نگاه واقع‌بینانه در تنظیم بودجه هستند
اما بودجه سال آینده دارای ضعف بسیار مهمی نیز است. به نظر می‌رسد با هدف حمایت از معیشت مردم و کنترل تورم، اصلاحات اقتصادی یک بار دیگر به تعویق افتاده است و حتی خبری از اصلاحات حداقلی اقتصادی نیز در سال آینده نیست. این در حالی است که در شرایط دشوار اقتصادی که دولت با محدودیت شدید منابع دست‌وپنجه نرم می‌کند اصلاحات اقتصادی از اهمیت بسیار بیشتری برخوردار است.
دلیل عدم تمایل دولت به انجام این اصلاحات تا اندازه‌ای منطقی است زیرا دولت قصد ندارد به تورم دامن بزند و اقتصاد را در شرایط بی‌ثباتی قرار دهد. لذا تلاش می‌کند از هر اقدامی که در این راستا تاثیرگذار است اجتناب کند.
اما باید توجه کرد که عدم اجرای این اصلاحات تنها در کوتاه‌مدت به دولت و مردم و اقتصاد ملی کمک می‌کند و در نهایت همه از آن متضرر خواهند شد. البته در شرایط فعلی عدم اجرای برخی از این اقدامات در کوتاه‌مدت نیز آثار منفی خود را به طور غیرمستقیم بر اقتصاد خواهند گذاشت.
به‌عنوان مثال تثبیت قیمت سوخت می‌تواند سیاستی از جنس تثبیت نرخ ارز در سال‌های گذشته باشد. اگرچه این تثبیت در کوتاه‌مدت آثار مثبتی داشت اما درنهایت سبب جهش نرخ ارز و بی‌ثباتی بازارها و از دست رفتن تمام دستاوردهای قبلی شد. تثبیت قیمت حامل‌های انرژی نیز می‌تواند همچون تثبیت نرخ ارز در کوتاه‌مدت به نفع مردم باشد اما درنهایت موجب متضرر شدن همه خواهد شد.
درباره آثار سوء پایین نگه‌داشتن قیمت سوخت و اعطا یارانه سوخت به همه مصرف‌کنندگان، بسیار صحبت شده است و دیگر نیازی به تکرار مکررات نیست. در اینجا صرفا به این نکته اشاره می‌کنیم که در شرایط فعلی با توجه به کمبود منابع مالی دولت، ادامه پرداخت یارانه بسیار بالا به سوخت و تثبیت نرخ آن، می‌تواند به گسترش کسری بودجه دولت و در نهایت افزایش بیش‌ازپیش تورم منجر شود.
بنابراین با توجه به این شرایط و همچنین افزایش شدید قاچاق سوخت در ماه‌های اخیر ضروری است در بودجه سال آینده سهمیه‌بندی بنزین مورد توجه قرار گیرد. برای جلوگیری از آثار تورمی آن، بهتر است قیمت بنزین سهمیه‌ای با نرخی کم همچون ده تا پانزده درصد افزایش یابد و نرخ های بالاتری برای بنزین آزاد تعیین شود. بخشی از منابع حاصل از این اصلاح قیمتی نیز می‌تواند به اجرای طرح‌های عمرانی اختصاص داده شود تا از این طریق به افزایش رشد اقتصادی کمک شود.
در پایان باید گفت ادامه روندهای فعلی با توجه به مشکلات اقتصادی دولت و محدودیت منابع آن مقدور نیست. اگرچه اصلاحات و تغییرات قیمتی، هزینه‌ها و عواقب منفی به دنبال دارند اما نباید از آنها بیم داشت و بار دیگر اصلاحات را به تعویق انداخت. از بین اصلاحات ساختاری و نهادی مختلف که برای اقتصاد ایران ضروری هستند باید مواردی که در کوتاه‌مدت و با هزینه کمتر امکان‌پذیر هستند در سال آینده اجرا شوند. اصلاح قیمت حامل‌های انرژی، اصلاح پرداخت یارانه نقدی و اصلاح طرح تحول سلامت از جمله این موارد هستند.
در این نوشتار از بین اصلاحات فوق به بررسی اصلاح یارانه سوخت با جزئیات بیشتر پرداخته شد تا مشخص شود امکان انجام این اصلاحات با حداقل آثار منفی و دستاوردهای مهم وجود دارد. اکنون که دولت در لایحه بودجه به چنین اصلاحاتی نپرداخته است ضروری است نمایندگان مجلس با تعامل با دولت برای گنجاندن این اصلاحات در قانون بودجه سال آینده اقدام کنند. سال آینده فرصت مناسبی است تا با نگاه کلان و کشوری برخی از فرآیندها و ساختارهای نادرست اصلاح و به اداره کشور در شرایط تحریم کمک شود.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سفر میلیارد دلاری تزار

بازار ارز در نقطه صفر پاییزی

چرا میلیاردرها از 45 هزار و 500 تومان نمی‌گذرند؟!

چالش تأمین غذا و دارو در آینده

سیاه و سپید اقتصاد ایران به روایت مجمع جهانی اقتصاد

وضعیت اشتغال زنان و مردان در تابستان98

پالس‌های نفتی ایران و عربستان/ آیا روابط دو کشور وارونه می‌شود؟

یارانه‌های پنهان به سود ثروتمندان

واردات لوازم خانگی بدون پشتیبانی

راهبردهای یارانه‌زدایی

آموزش، حلقه مفقوده فاجعه لردگان

وابستگی به نفت، بیماری مزمن اقتصاد ایران/ رویایی که هیچ وقت مجال محقق شدن نیافت

سایه روشن مداخله دولت در بازار مسکن

فرصت بزرگ بازار اوراسیا برای ایران

پایان‌نامه‌ها؛ بی‌خاصیت‌های اجباری

حرفه دهه هفتادی‌ها و هشتادی‌ها

جابه‌جایی قله تورم به طبقه متوسط

آسیب پذیری زیرساخت‌های سعودی

تحلیلی تاریخی از تحریم بانک مرکزی

10سرعت گیر تورم

نبض بازار مسکن نمی‌زند

فشار بازار برای کاهش قیمت خودروهای چینی

تکانه «سیل» به رشد اقتصادی

آیا شاخ مافیای کنکور شکسته می‌شود؟

اگر یارانه‌تان قطع شده حتما بخوانید

کمک 16هزار میلیاردی به پولدارها!

یارانه واقعی کم درآمدها چقدر است؟

ردپای نامرئی مافیای کودکان کار

گره 15 میلیارد دلاری برجام

«بنزین‌درمانی» به نفع ثروتمندان

وضعیت حضور تجاری ایران در 15بازار منطقه

راهکارهایی برای مهار پول داغ

حساب‌های «آف‌شور» به جای «اینستکس»

نجات کسب و کار با اعمال تغییرات پایدار

خودمختاری در صرف منابع استراتژیک؟

بــازار بــدون نــظارت!

آیا رشد وزنی صادرات غیرنفتی علامت مثبت اقتصادی است؟

روایتی ناتمام از بحران آب در سیستان و بلوچستان

جغرافیای تازه صادراتی ایران

شلیک به قلب خودکفایی شکر

آیا سرطان «ناصر خسرو» درمان می‌شود؟

طلای دست دوم بخریم یا نخریم؟

کلاهبرداری با "سهمیه بندی بنزین"

تغییر سکان کنترل تورم

چرا شکاف طبقاتی بیشتر شد؟

کیفیت بنزین افزایش می‌یابد

اجاره 300میلیونی مغازه در تهران

مهدکودک‌های لاکچری و کودکان خسته

الزامات نقش فعال دولت در ایجاد نوآوری و کارآفرینی

کدام دولت‌ها برای اجاره بها سقف تعیین می‌کنند؟