بازار آریا

آخرين مطالب

دلالان از دلارهای دولت سیر نمی‌شوند اقتصاد ايران

  بزرگنمايي:

بازار آریا - دخالت دولت و پیامدهای آن در جریان تخصیص دلار یارانه‌ای به واردات در طول یک سال گذشته نمود بارزی داشت؛ اختلالی که به نظر می‌رسد که هنوز هم در حوزه واردات کالاهای اساسی و همچنین سامانه نیما جریان دارد.

دخالت دولت و پیامدهای آن در جریان تخصیص دلار یارانه‌ای به واردات در طول یک سال گذشته نمود بارزی داشت؛ اختلالی که به نظر می‌رسد که هنوز هم در حوزه واردات کالاهای اساسی و همچنین سامانه نیما جریان دارد.
اغلب رفتارهای اقتصادی در طول سال‌های گذشته بارها و بارها تکرار شده و پیامدهای مشابهی داشته‌اند. مجموع همین رفتارها و پیامدهای تکرار شونده اقتصادی باعث پدید آمدن علمی به نام "اقتصاد" شده است.
یکی از اصلی‌ترین موضوعات علم اقتصاد، مساله دخالت عدم دخالت دولت در بازار است؛ اختلافی که باعث به وجود آمدن دو طیف اصلی از اقتصاددانان تحت عنوان لیبرال‌ها و سوسیالیست‌ها یا راست‌ها و چپ‌ها به عنوان مخالفان و موافقان دخالت دولت در اقتصاد شده است.
در ایران نیز اقتصاددانان مخالف و مدافع دخالت دولت در بازار تحت عناوین کلی‌تری مانند راست‌گرایان و نهادگراها در مورد مسائل روز اقتصادی موضع‌گیری‌های متفاوتی دارند. در یک مورد از این مسائل اقتصادی در سال گذشته نهادگرایان و معتقدان به بازار آزاد رو در روی هم ایستادند.
ارز دولتی؛ آزمودن آزموده‌ها
بعد از جهش ارزی سال گذشته، نهادگرایان با برگزاری کرسی‌های مختلف در مؤسسات خود نسبت به این قضیه واکنش نشان دادند. آنها معتقدند بودند که در چنین شرایطی دولت باید هر چه در توان دارد دلار به اقتصاد تزریق کند تا از این طریق جلوی افزایش قیمت‌ها را بگیرد. در یک مورد از این سخنرانی‌ها، یکی از اقتصاددانانی که خود را رهبر اقتصاددانان نهادگرا می‌داند با لحنی تحکمی دولت را خطاب قرار داد و گفت که "دولت می‌خواهد با این همه دلار چه کند؟ چرا دلارهای خود را روانه اقتصاد نمی‌کند؟ "
کمی بعد دولت سیاستی مشابه توصیه‌های نهادگرایان در پیش گرفت و برای واردات کلیه کالاها دلار 4200 تومانی را در نظر گرفت. اما تنها مدتی کوتاه کافی بود تا ایرادات این ایده نمایان شود.
دولت بر اساس وعده‌ای که داده بود شروع به دادن دلار یارانه‌ای 4200 تومانی برای واردات انواع کالاها کرد اما تنها زمانی چند هفته‌ای نیاز بود تا نقص‌های بزرگ این دخالت بزرگ پدیدار شود. در آن زمان یکی از اقتصاددانان گفت که فقط در یک مورد برخی از واردکنندگان برای دریافت دلار 4200 تومانی عدس وارد می‌کردند و سپس همان عدس را از طرف دیگر صادر می‌کردند!
مشابه این خبر در کنار اخباری مانند دریافت ارز و وارد نکردن کالاها در ماه‌های بعد از تک نرخی کردن ارز به کرات شنیده شد و معلوم شد که سوءاستفاده از ارز یارانه‌ای علاوه بر اینکه هزینه‌های زیادی روی دست دولت گذاشته، باعث به وجود آمدن مفاسد زیادی هم شده است.
دلارهای دولتی به جیب مردم نمی‌رود
برای گریز از همین شرایط دولت در ماه‌های بعد دادن ارز یارانه‌ای به کالاهای وارداتی را متوقف کرد و با طراحی لیستی از اقلام اساسی اعلام کرد که ارز یارانه‌ای فقط برای ورود این اقلام به واردکنندگان پرداخت می‌شود و الباقی کالاهای وارداتی باید از طریق سامانه نیما تأمین شود.
علت تخصیص دلار یارانه‌ای از همان ابتدا جلوگیری از جهش قیمت‌ها در بازار و جلوگیری از وقوع تورم بود، نگرانی که در همان زمان تخصیص ارز هم با دخالت دولت برطرف نشد و ماهیانه به طور متوسط دو تا سه درصد به نرخ تورم اضافه می‌شد.
در مورد کالاهای اساسی هم همین اتفاق به وقوع پیوست. دولت ارز 4200 تومانی را به لیستی از کالاهای اساسی تخصیص داده که برآوردهای برخی کارشناسان نشان می‌دهد حالا نرخ تورم در اقلام همان لیست به حدود 50 درصد رسیده است . معنای این عبارت سوءاستفاده برخی از افراد در زنجیره واردات تا فروش کالا است؛ کسانی که کالاها را با ارز دولتی وارد می‌کنند اما با نرخ آزاد به فروش می‌رسانند.
بازی ارزی دلالان تمام نشده است
در همین باره فرهاد دژپسند - وزیر امور اقتصادی و دارایی - در یکی از نشست‌های خود با کارآفرینان در محل وزارت اقتصاد به صورت تلویحی به این مساله اشاره کرد و گفت که سوءاستفاده‌ها از تفاوت نرخ ارز رسمی با نرخ بازار آزاد تمام نشده است.
همچنین در روزهای گذشته یکی از اقتصاددان نیز به ادامه این ماجرا اشاره کرد و با بیان اینکه بازی واردکنندگان با نرخ ارز هنوز تمام نشده است، از "بازصادرات" برخی کالاهای وارداتی به کشورهای دیگر سخن گفت و اظهار کرد: زمانی که یارانه‌ای از سوی دولت به اقتصاد تزریق می‌شود هیچ تضمینی وجود ندارد که این یارانه به حوزه‌های برنامه‌ریزی شده اصابت کند.
حساسیت مجلس به دخالت دلالان در بازار
مجموع این نقایص باعث شد تا مجلس شورای اسلامی در اواخر سال گذشته طرحی را تصویب کند که بر اساس آن دولت در سال 1398 موظف می‌شد تا تخصیص ارز 14 میلیارد دلاری به کالاهای اساسی را متوقف کرده و به جای آن توزیع کوپن‌های الکترونیکی را در دستور کار خود قرار دهد؛ مصوبه‌ای که البته مورد موافقت مسئولان برنامه و بودجه قرار نگرفت.
علاوه بر ناکارآمدی دلار یارانه‌ای برای واردات کالاهای اساسی، به نظر می‌رسد بازی اصلی با اختلاف نرخ ارز این بار از طریق فاصله قیمت دلار در سامانه نیما با بازار آزاد انجام می‌شود. سامانه نیمایی که در واقع سیستمی مالی برای ورود ارزهای حاصل از صادرات به علاوه کمک‌های ارزی دولت برای تأمین ارز موردنیاز برای واردات است.
اقتصادآنلاین
لینک کوتاه خبر: bzna.ir/000Due


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

حکم دادگاه آمریکایی به سود فولکس

زنی که برای درد کلیه به بیمارستان رفته بود سه قلو زایمان کرد! +عکس

نشانه‌های مخفی حمله قلبی

چه بخوریم که قلب‌مان سالم بماند؟

ترامپ: ایران میخواهد مذاکره کند

چرا فشار خون بالا انسان کُش است؟

ظریف: اتحادیه اروپا باید به تعهداتش در چارچوب برجام عمل کند

آمار روزانه بازار سهام - 1398/05/28

اولین‌های بورس - 1398/05/28

رشد 47 درصدی بهره‌وری حمل‌ونقل ریلی باری

کاهش درآمد و حجم فعالیت‌های شرکت‌های پایانه‌دار بنادر

بزرگنمایی تقاضا در ناوگان ریلی؟

پخش سریال «بانوی سردار» در شبکه 3

معرفی برندگان جشنواره «لوکارنو»

اجرای کنسرت گروه بانوان تیار در حوزه هنری

برگزاری پنجمین دوره مسابقات سوروبان در دانشگاه شهید بهشتی

طبقه دوم آزادی خالی می‌ماند!

حذف داور پشت دروازه؟

امیدواری آزمون به جام‌جهانی قطر

مدیرانی که از قوطی درمی‌آیند

آقای آنتی کی‌روش!

صدور 90 درصد تولیدات فولاد آتیه خلیج‌فارس

افق گردشگری در اصفهان 1404

بازسازی سوریه با تولیدات تبریز

بالن تفریحی در آسمان گرگان

بودجه تبلیغات گردشگری در ایران

8 تاکتیک ترکیه برای توریست خارجی

اهمیت تغییر مدیریت در فرآیند بازسازی

الا گلدنر: مسوولیت‌پذیری برای حل مشکلات اجتماعی

فقدان تفکر نقادانه؛ عامل شکست شرکت‌ها

شرکت IKEA به‌دنبال عرضه محصولات هوشمند خانگی

مصاف جدید گوگل و هوآوی در زمین نقشه

تخمین زمان عرضه ساعت جدید اپل

کشورهای پیشتاز در توسعه 5G

سربازان توییتری آمازون!

ورود 100 اتوبوس برقی به ناوگان شیلی

افول اقتصاد خودرویی اسلوواکی

آموزش برخط بیمه‌های مهندسی در بیمه ما

برگزاری آزمون‌های تخصصی بیمه‌های زندگی در سرمد

فروش بیمه‌نامه حین تحصیل طرح نو بیمه رازی

دلار از سد 11800 تومان نگذشت

تردید بازارهای داخلی در سایه رکود جهانی

خرید گرینلند برای ترامپ چه قدر آب می‌خورد؟

پرداخت 15هزار میلیارد وام از منابع قرض‌الحسنه به کارکنان بانک‌ها

بودجه تعاون 11برابر شد

خطر انحراف در مبارزه با فساد

حمله حوثی‌ها به گنج نفتی عربستان

محک ادعای نفتی سعودی‌ها

نبض بازار سهام - 1398/05/28

فعالیت شرکت صنایع فولاد شهریار تبریز بعد از وقفه یکساله