بازار آریا

آخرين مطالب

اهمیت عملیات بازار باز در سیاست‌گذاری پولی مقالات اقتصادي

اهمیت عملیات بازار باز در سیاست‌گذاری پولی
  بزرگنمايي:

بازار آریا -

ایلنا / عملیات بازار باز به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای غیرمستقیم اجرای سیاست پولی، بیانگر چارچوب نهادی خرید و فروش اوراق بهادار پذیرفته شده توسط بانک مرکزی با هدف تاثیرگذاری بر نرخ سود کوتاه مدت در بازار بین‌بانکی و از این طریق تاثیرگذاری بر نرخ‌‌های سود در بازار پول و نهایتاً علامت‌دهی به سایر فعالیت‌های اقتصادی است.
بررسی تجارب کشورهای مختلف در زمینه سیاست‌گذاری پولی به خوبی نشان می‌دهد که بانک‌های مرکزی از شیوه‌های اجرائی گوناگونی جهت دست‌یابی به اهدافی که دارند استفاده می‌کنند که برخی از مهمترین آنها عبارت‌ از عملیات بازار باز، پنجره تنزیل، ذخایر قانونی، خرید و فروش ارز و ترغیب اخلاقی است . در این بین به نظر می‌رسد عملیات بازار باز، جایگاه ویژه و منحصر به فردی در سیاست‌گذاری پولی داشته و ابزار اصلی بانک مرکزی جهت دستیابی به اهدافی که دارد، محسوب می‌شود.
وجه تسمیه «بازار باز»، آزاد بودن عوامل اقتصادی در ورود و خروج در این بازار و مشارکت در عملیات بانک مرکزی است. یعنی از یک سو بانک مرکزی اختیار دارد که به خرید و فروش اوراق اقدام ورزد و از سوی دیگر، بانک‌ها (که طرف دیگر معامله هستند) نیز اختیار دارند که این اوراق را بخرند یا بفروشند.
در ساده‌ترین حالت می‌توان عملیات بازار باز را خرید و فروش اوراق قرضه با کیفیت توسط بانک مرکزی با هدف تاثیرگذاری بر متغیرهایی مانند حجم پول و نرخ بهره بازار در نظر گرفت. در واقع سیاست‌گذاران پولی با خرید و فروش اوراق قرضه، سیاست‌های پولی انقباضی و انبساطی را به اجرا می‌ گذارند.
به این صورت که در شرایط رکودی، بانک مرکزی با خرید اوراق قرضه باعث می ‌شود عرضه پول در اقتصاد افزایش یافته و نرخ بهره کاهش یابد (در سطح هدف قرار گیرد). در مقابل در شرایط تورمی، فروش اوراق قرضه توسط بانک مرکزی، عرضه پول را در اقتصاد کاهش و نرخ بهره را افزایش می‌ دهد.
در بانکداری مرکزی نوین و بر اساس چندین دهه تجربه کشورهای گوناگون، این مطلب به اثبات رسیده است که قابلیت عملیات بازار باز جهت زمینه‌سازی دستیابی به اهداف سیاستی، بیشتر از سایر روش‌ها است و به همین دلیل در حال حاضر، به صورت گسترده‌تری مورد استفاده واقع می‌شود. شاید به همین دلیل است که در حال حاضر تقریبا در تمامی کشورهایی که دارای چارچوب سیاست پولی هستند، از عملیات بازار باز استفاده می‌شود.
برخی از مهمترین ویژگی‌ها یا مزیت‌های عملیات بازار باز در مقابل سایر ابزارهای سیاست‌گذاری پولی عبارت‌اند از:
الف- عملیات بازار باز بر اساس منطق بازار پیش می‌رود. به عبارت دیگر بانک مرکزی به جای آنکه به صورت دستوری و با اجبار، بانک‌ها را مجبور به رعایت نرخ‌های بهره هدف کند، خود با خرید و فروش اوراق قرضه، نرخ رایج بازار را به سمت نرخ بهره هدف هدایت می‌کند.
ب- در این عملیات ابتکار عمل (تعیین میزان و مدت عملیات) با بانک مرکزی است و نه بانک‌های طرف مقابل. این در حالی است که در سایر روش‌ها (مانند پنجره تنزیل)، شروع عملیات با بانک‌ها است و نه بانک مرکزی.
پ- سرعت این عملیات بیشتر از سایر روش‌ها بوده و تجربه نشان دهنده اثرگذاری بیشتر آن نیز است.
ت- قابلیت این ابزار در تامین اهداف مورد نظر بانک مرکزی، به ویژه جهت‌دهی به نرخ بهره بازار پول به سمت نرخ بهره هدف، بیشتر است.
در پایان لازم به ذکر است که با توجه به منافع مهم عملیات بازار باز، ضرورت دارد بانک مرکزی کشور تلاش کند تا با خرید و فروش اوراق بهادار و صکوک دولتی موجود در بازار مالی (مانند اخزا، سخاب، آجاد و غیره) جهت استفاده از این ابزار مهم سیاست‌گذاری پولی اقدام کند. در این رابطه برطرف کردن موانع قانونی یک ضرورت محسوب می‌شود.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

کدام کشورها بهترین سیستم بازنشستگی را دارند؟

بازدهی منفی در دو بازار

سهم بیکاران فارغ التحصیل از کل بیکاران افزایش یافت

چائبول‌ها در کره جنوبی

مرگ بیمه های زندگی در صورت تصویب مالیات بر ارزش افزوده

نسخه جمعیتی برای درمان تهران

تجارت در خشکسالی یا ترسالی اعتباری

اینترنت اشیاء Internet of Things

حقوق مالکیت و جایگاه ایران در آن

آمایش سرزمین

بررسی وضعیت درآمدهای مالیاتی دولت در ایران و جهان

ارزشمندترین برندهای سال 2019

بررسی نقاط قوت و ضعف ساختار اقتصاد ایران

آخرین تحولات صنعت بازی‌های رایانه‌ای

بررسی روند دیپلماسی اقتصادی در جهان

لزوم بازتعریف نقش نفت در اقتصاد

حذف صوری نفت از بودجه؟

رشد 20 درصدی سرمایه‌گذاری مدت‌دار در بانک‌ها

کاهش واردات 10میلیارد دلاری چگونه محقق می‌شود؟

متهم اصلی افزایش نقدینگی معرفی شد

افول رقابت‌پذیری در اقتصاد ایران

نزول ایران در رقابت‌پذیری جهانی

استفاده از نقدینگی جامعه برای اجرای پروژه‌های نفتی

تاثیر ورود جریان نقدینگی بر رشد شاخص کل

تشکیک مرکز پژوهش های مجلس در آمار یارانه پنهان

20 درصد؛ کسری بودجه آموزش و پرورش

رتبه تهران در رنکینگ جهانی «مدت زمان خانه‌دار شدن»

معافیت اقتصاد از پیشرفت

یارانه پنهان در اقتصاد ایران چقدر است؟/ جزئیات 1300هزار میلیارد تومان یارانه در سال‌98

مافیای اماراتی، هندی و پاکستانی در ایران

آموزش درآمدزایی در 100 روز

وکلا هم مثل پزشکان مالیات نمی‌دهند؟

پیش‌نگر اصلی نرخ تورم

علت تلاطم در بازار شکر

کدام استان‌ها رکورددار چک برگشتی هستند؟

بازار مکاره کاشت دندان از 2 تا 58 میلیون تومان!

سنگین ترین رکود مسکن تهران در 10 سال اخیر

جمعیت ایران در مسیر پیری

شوک ارزی، فرصت است نه تهدید

روند صعودی تورم در آستانه توقف

اروپا می‌خواهد نفت نخرد اما ایران را بدهکار کند

سیاست نرخ بهره منفی چگونه کار می‌کند؟

محصول استراتژیک در برزخ قیمت گذاری

نرخ مالیات بر عایدی سرمایه در کشورهای دیگر

دولت برمبنای چه داده‌هایی باید پردرآمدها را شناسایی کند؟

سیاست‌گذاری‌ صندوق‌ها پشت درهای بسته

سوئیچ نقدینگی به سمت بودجه

قطب صنعتی اراک چطور ورشکست شد؟

نورافکن روی یارانه‌های پنهان

تحریم جدید بانک مرکزی، چه تاثیری بر اقتصاد ایران دارد؟