بازار آریا

آخرين مطالب

چهار حالت در صادرات کالا مقالات اقتصادي

چهار حالت در صادرات کالا
  بزرگنمايي:

بازار آریا - امین مالکی استادیار موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی عملکرد فصلی متغیر تجارت خارجی، حامل پیام‌ها و ویژگی‌های فنی است که کیفیت تحلیل‌های فصلی را به مراتب بیش از تحلیل‌های سنواتی و ماهانه می‌کند.
بر این اساس با در نظر گرفتن دو مولفه «تناژ» و «قیمت هر تن» صادرات کالایی (متشکل از سه زیربخش کشاورزی، صنعت و معدن) در هر فصل، چهار حالت قابل تفکیک خواهند بود:
1- «رونق صادرات»: در این حالت حجم تناژ صادرات و قیمت هر تن محصول صادراتی حداقل در دو فصل متمادی افزایش می‌یابد. رونق صادراتی به‌ویژه در حوزه صنایع و کشاورزی‌های با جمعیت بالای اشتغال، اثر زیادی بر بهبود شرایط معیشتی کشورها داشته است.
2- «شکوفایی صادرات»: بهترین حالت برای صادرات هر کشور آن است که در عین افزایش عایدی صادراتی، از حجم تناژ صادرات آن کاسته و بر قیمت صادرات هر تن اضافه شود. این پدیده با متنوع‌تر و پیچیده‌تر شدن محصولات صادراتی و ارتقای سطح فناوری آنها و حرکت از صادرات کشاورزی و معدنی خام به صادرات محصولات فرآوری‌شده و صنعتی حاصل می‌شود، اگرچه از جنس رشد فقرزدا نیست، بار توزیعی و بهبود معیشتی حالت اول را ندارد‌.
3- «توسعه صادرات»: حالت سوم این است که بر حجم تناژ صادرات اضافه شود اما از قیمت صادرات هر تن کاسته شود. این پدیده لزوما پدیده‌ بدی نیست و نباید نام آن را حتما خام‌فروشی گذاشت. گاه راهبردهای توسعه صادرات و فقدان امکان فرآوری داخلی چنین پدیده‌ای را لازم می‌سازد. بسته به ساختار صادراتی کشورها خوب و بد دارد. در نمونه‌های خوب آن حتی اشتغال‌زا و فقرزدا نیز بوده و مفید واقع شده است. اما چنانچه تعداد اندکی از صادرکنندگان عموما با استفاده از رانت اقدام به صدور ثروت و اموال عمومی کشور کنند، روی دیگر سکه نمایان می‌شود.
4- «رکود صادرات»: اما بدترین و نادرترین حالت زمانی است که از حجم تناژ صادراتی کاسته شود و ارزش هر تن کالای صادراتی نیز کم شود که بعد از گذشت دو فصل عملا بخش صادراتی وارد رکود مقداری شده و با کاهش عایدی میزان باقی‌مانده صادرات، به تدریج از میزان تناژ صادراتی کاسته می‌شود. آمارها نشان می‌دهد طی تحریم‌های فعلی دچار پدیده «رکود شدید صادراتی» در حوزه محصولات کشاورزی، صنعتی و معدنی شده‌ایم. چنانچه پتروشیمی و میعانات را از جمع آمار صادرات غیرنفتی کل کنار بگذاریم، به صادرات کالایی خواهیم رسید که جمع صادرات سه بخش کشاورزی، صنعت و معدن است.
* قبل از تحریم‌های اخیر، ایران در فاز «توسعه صادرات» بود. در این دوره در هر فصل 8 درصد بر تناژ صادرات این بخش‌ها اضافه می‌شد و یک درصد قیمت هر تن صادرات آنها پایین می‌آمد. اما بعد از تحریم‌ها شاهد ورود به دوره رکود صادراتی در زیربخش‌ها هستیم. به‌گونه‌ای‌که تناژ صادراتی از 21 میلیون تن در یک روند کاهشی ابتدا به 17 و سپس به 20 میلیون تن رسیده که به معنی متوسط نرخ رشد منفی یک درصد در هر فصل است. اما در همین دوره قیمت هر تن محصول صادراتی از 364 دلار به 306 دلار کاهش یافته که به معنی متوسط هر فصل 4 درصد افت ارزش است (نرخ رشد هندسی).
ورود به فاز رکود شدید صادراتی همراه شده است با حداکثرسازی فشار دولت در بازگشت ارز صادراتی، تبلیغ مجازات‌ها و تشدید نظارت‌ها. آنچه دولت باید انجام دهد عکس روال فعلی است. اگر اختیار کامل در مبادله ارز باشد، هیچ صادرکننده‌ای امکان و توان و تمایلی به عدم بازگشت ارز صادراتی ندارد. دولت باید دیپلماسی تجاری را تقویت کند، سیاست‌های تشویقی حداکثری و گاه بلاعوض طراحی و از حداکثر ظرفیت‌ معافیت‌های مالیاتی و بانکی و حقوقی خود در این بخش استفاده کند. لازم است تا ضمن تقویت و فعال‌سازی مجدد اهرم‌های مجمع‌ عالی واردات در بخش خصوصی، پیمان‌سپاری به شکل پلکانی کاهش و مسوولیت مجمع به شکل پلکانی افزایش یابد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

چهارمین نفتکش ایران در ونزوئلا پهلو گرفت

بیمه بیکاری اسفند تا آخر هفته واریز می‌شود

امکان فروش تفکیکی سهام عدالت از 10 خرداد

80 درصد دریاچه تالاب میقان اراک آبگیری شد

آلودگی های احتمالی ورودی به تالاب چغاخور شناسایی و بررسی می‌شود

کشف 15 جوجه پرنده شکاری ظرف یک هفته در خراسان رضوی

پایان آتش سوزی منطقه حفاظت شده بوزین و مرخیل با تقدیم یک شهید

قیمت برق پرمصرف‌ها 16 درصد گران می‌شود

افزوده شدن سهام‌عدالت به سبدسهامداران بورس از فردا

یارانه معیشتی فردا شب واریز می‌شود

زمان واریز بیمه بیکاری اسفند مشخص شد

رشد شگفت‌انگیز بورس در اردیبهشت ماه

فردا؛ آخرین مهلت ثبت نام وام یک میلیونی یارانه بگیران

این فرمول ماندگار نیست!

آغاز پیش‌فروش یکساله 22 هزار خودرو از هفته آینده

بهبودی بیش از 88درصد مبتلایان به کرونا در استان تهران

واکنش توئیتر به تهدیدات ترامپ

میکروبیوم روده، دورنمایی جهانی

آغاز ثبت‌نام آزمون ورودی مدارس نمونه دولتی از 17خرداد

اقتصاد آلمان در 3ماهه دوم 10درصد آب خواهد رفت

ممنوعیت «شرط ثبت‌نام در پیش‌دبستانی» برای تحصیل در همان مدرسه غیردولتی

گزینه نهایی AFC برای لیگ قهرمانان آسیا

قیمت گوشی تلفن‌همراه نزولی شد

افزایش ابتلا به کرونا در سیستان و بلوچستان، هرمزگان و جنوب کرمان

چرا بازار مسکن تابع عرضه و تقاضا نیست؟

آمار جدید کرونا در ایران

تاکید قالیباف بر همکاری‌های منطقه‌ای ایران و ترکیه

نادیده گرفتن دستفروشان و مشاغل سیار در لایحه ساماندهی پیاده راه‌های پایتخت

نرخ انواع مسواک برقی در بازار؟ +جدول

قیمت انواع محصولات ایران‌خودرو در بازار تهران +جدول

چرا ارزش برگه‌های 1میلیونی سهام عدالت، کمتر است؟

پاسخ به 8سوال مهم درباره آینده بازار مسکن

چرایی رها شدن ساختمان‌های نیمه‌کاره در تهران

دلار جهانی باز هم پایین می‌رود؟!

آخرین خبر از ایجاد مناطق آزاد و ویژه اقتصادی

بیمه بیکاری اسفندماه تا آخر هفته آینده واریز مـی‌شود

آشنایی با روش‌ها جدیدی از سرمایه‌گذاری

لوکس‌ترین نوسازهای تهران را کجا می‌توان خرید؟ +جدول

افزایش قیمت لوازم خانگی داخلی

بازگشت تنش‌های میان چین و آمریکا/ تاثیر نشست خبری ترامپ بر بازارهای سهام و قیمت طلا

انضباط مالی، شرط مهم کنترل تورم/ مـردم از شر تورم مزمن خلاص می‌شوند

تورم بصورت دستوری کاهش نمی‌یابد

آمادگی بورس کالا برای آغاز معاملات پیش فروش متری مسکن

دلالان با پیش‌فروش خودرو چگونه کاسبی می‌کنند؟

کشف 1014 دستگاه انواع خودرو صفر کیلومتر احتکار شده طی 72

توصیه ای به خریداران خودرو

فروش فوق‌العاده خودرو تا پایان سال ادامه‌ خواهد داشت

مسیر تولید خودرو کم مصرف هموار تر شد

ترسیم برنامه های جهش فناورانه ایران خودرو در حوزه های توسعه محصول ، قوای محرکه و بومی سازی قطعات

پلتفرم‌های پراید و پژو بسیار قدیمی است