بازار آریا

آخرين مطالب

تاریخچه پرمساله مالیات ستانی مقالات اقتصادي

تاریخچه پرمساله مالیات ستانی
  بزرگنمايي:

بازار آریا - 16 تیرماه به‌عنوان روز مالیات نامیده شده است. نظام مالیات‌ستانی در ایران تاریخی پرفراز و نشیب دارد. در دوران کوتاه سلطنت سلاطین ایرانی که در فاصله‌ تسلط اعراب و مغول‌ها بر ایرانیان حکومت کردند، اصول مالیات‌ها و طرز اداره وصول آنها همان بود که از زمان ساسانیان در ایران متداول بود و عرب‌ها هم با جزئی تفاوت از آن متابعت کردند. در دوره مغول بر تعداد مالیات‌ها افزوده شد و وصول مالیات‌ها به زور و تحمیل انجام می‌شد. در عهد تیموریان فشار ماموران وصول مالیات نسبت به مردم افزایش یافت به‌طوری که اخذ مالیات منجر به قتل افراد بی‌گناه که به علت بینوایی از پرداخت آن سرباز می‌زدند، می‌شد.
در دوران صفویه، افشاریه و زندیه فشار مالیات کماکان بر دوش برزگران و دهقانان سنگینی می‌کرد و انواع مالیات از مردم گرفته می‌شد. شاه عباس اصلاحاتی در امور مالیاتی انجام داد و دخل و خرج مملکت را که صورت منظمی نداشت در خزانه مرکزی متمرکز ساخت، در این دوره مالیات اراضی و گمرک بیش از همه اهمیت یافت. در دوره قاجار عموما مالیات‌ها به‌طور مقاطعه و اجاره دریافت می‌شد که هدف از وصول آنها صرفا تهیه پول برای پرداخت هزینه‌های لشکری و قوای تامینه و مخارج دربار بود، به‌علاوه نرخ مالیات‌های مزبور در تمام شهرها یکسان نبود و در هر شهری به طریق خاص و نرخ معینی وصول می‌شد.
ناصرالدین شاه اصلاحاتی را در امور مالیه پدید آورد و اداره آن را به مستوفیان واگذار کرد. هر ایالت یا ولایت یک نفر مستوفی داشت که دارای کتابچه و دستورالعملی بود که جمع و خرج ایالات یا ولایت تحت تصدی خود را در آن ثبت می‌کرد که در راس همه مستوفی‌الممالک بود که در حکم وزیر دارایی بود. در این دوره استقراض خارجی نیز یکی از راه‌های تامین منابع دولت بود و برای تضمین این قروض امتیازات و حقوقی به دولت‌های خارجی تفویض می‌شد، چنانچه درآمد گمرک جنوب ایران در تضمین قروض دولت ایران به دولت انگلستان و درآمد گمرک شمال در تضمین قروض دولت ایران به دولت روسیه بود. تنظیم امور مالیه از مهم‌ترین مشکلات نمایندگان اولین دوره قانون‌گذاری بعد از صدور فرمان مشروطیت بود و به این دلیل در قانون‌اساسی و متمم آن وضع هر نوع مالیات از وظایف خاص مجلس شورای ملی قرار گرفت و با استفاده از خدمات مستشاران خارجی به اوضاع مالی کشور سر و سامانی داده شد.
اولین قانون مالیات بردرآمد ویژه در ایران تحت عنوان «قانون مالیات بر شرکت‌ها و تجارت» در 12 فروردین 1309 به تصویب رسید و درآمد ویژه شرکت‌ها و بازرگانان و مشاغل آزاد و حقوق‌بگیران را مشمول مالیات قرار داد. درآمد مستغلات و املاک مزروعی مشمول این قانون نبود و تابع قانون مستغلات مصوب شهریور 1294 بود که به موجب آن از مستغلات اعم از اینکه به اجاره واگذار شده یا مورد استفاده شخص مالک بوده مالیات وصول می‌شده است. مالیات زمین‌های مزروعی مشمول قانون مالیات املاک مزروعی و دواب مصوب 20 دی ماه 1304 بود که به موجب آن میزان مالیات اربابی صدی 3 از کل محصول بود. دومین قانون مالیات بردرآمد در آبان ماه 1312 به تصویب رسید و از اول سال 1313اجرا شد که از قانون 1309 کامل‌تر بود ولی مانند قانون مزبور شامل درآمد مستغلات و درآمد املاک مزروعی که تابع مقررات جداگانه بودند، نمی‌شد. این قانون در 1317 اصلاح شد و نرخ‌های مالیاتی در آن سال افزایش یافت. سومین قانون مالیات بردرآمد قانون مصوب 19 آبان‌ماه 1322 است که توسط دکتر میلسپو تنظیم و به مجلس شورای ملی پیشنهاد شد.
تاریخ اجرای آن اول فروردین 1323 بود و از اول فروردین 1325 هم ملغی شد. از اول سال 1325 مالیات بردرآمد طبق قانون مالیات بردرآمد 1312 و قوانین اصلاحی آن و مستغلات طبق قانون شهریور 1294 با افزایش نرخ و مالیات املاک مزروعی نیز طبق قانون 1304 با افزایش نرخ وصول می‌شد و در حقیقت قوانین مجددا به وضع قبل از میلسپو اعاده شد.چهارمین قانون مالیات بردرآمد قانون مصوب تیرماه 1328 است که تا مرداد 1334 اجرا شد، این قانون در سال 1328 به تصویب کمیسیون دارایی مجلس شورای ملی رسیده بود که بعدا در سال 1331 به موجب قانون‌اختیارات نخست‌وزیر وقت اصلاحاتی در آن به‌عمل آمد.این اصلاحات به موجب قانون «تعیین تکلیف لوایح دکتر مصدق» به کمیسیون مشترک قوانین دارایی مجلس ارجاع شد. سپس قانون مالیات بردرآمد مصوب مرداد 1334 و قانون مالیات بردرآمد مصوب فروردین 1335 و قانون مالیات بردرآمد بهمن 1336 و قانون‌ایجاد تسهیلات مالیات مصوب اسفند 1338 و قانون‌اصلاح مالیات بردرآمد مصوب خرداد 1339 به تصویب رسید.
و متعاقب آن قانون مالیات مستقیم مصوب اسفندماه 45 و اصلاحیه‌های بعدی (مصوب 53-52 -48) تصویب شد که این قانون تلفیقی از مالیات بر انواع و مالیات بر مجموع درآمد بود. پس از انقلاب نیز قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفندماه 66 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید که آخرین اصلاحات و الحاقات آن در بهمن ماه 1380 صورت گرفت.
(به نقل از مقاله‌ای به قلم جعفر شریفی)


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

درگذشت هنرمندی که جهان را بسته‌بندی کرد +عکس

رازهای پناهگاه مخفی کاخ سفید +عکس

فقیرترین کشورهای دنیا کجاست؟

برنامه جدید بن سلمان برای مسجدالاقصی

اعلامیه قرعه کشی خودرو 38 سال پیش +عکس

تیپ جوان رضا رویگری +عکس

همکاری دانشگاه و سازمان محیط زیست در حوزه محیط زیست طبیعی

پیش‌فروش متری مسکن به کجا رسید؟

سرپرست شرکت گاز استان تهران منصوب شد

قطعه دوم آزادراه تهران شمال امسال تکمیل می‌شود

ترامپ در نیویورک از گارد ملی کمک خواست

شرط ورود گوشی همراه توسط اتباع خارجی

قیمت انواع جیلی در بازار تهران +جدول

سرپرست مدیریت دیسپچینگ ملی گاز منصوب شد

سرپرست شرکت انتقال گاز ایران منصوب شد

آخرین وضعیت پرداخت بیمه بیکاری مشاغل آسیب دیده از کرونا

حجم صادرات در مرزها 3برابر واردات است

ایرانیان چگونه وقت خود را می‌گذرانند؟

تحریم 4 شرکت نفتی مرتبط با ونزوئلا

آمریکا تبادل زندانی با ایران را تکذیب کرد

خاطره رهبری از عیادت امام خمینی(ره)

قیمت آپارتمان نوساز در منطقه سه تهران +جدول

آریو امروز چند خریدوفروش شد؟ +جدول

خانه‌دار شدن در تهران چقدر طول می‌کشد؟

با سهام‌عدالت چه باید کرد؟

پرداخت وام 7میلیونی به 42هزار بازنشسته

آخرین وضعیت پرداخت بیمه بیکاری کرونا

سقوط آزاد اقتصاد کشور/ ایران رتبه چهارم کشورهای دارای بالاترین نرخ تورم

صدور کد بورسی برای همه مشمولان سهام عدالت در کشور

راه طلا از سکه جدا شد

صنف لوازم خانگی: درباره گرانی مشکلات تولیدکنندگان را هم ببینید

بررسی تبعات اقتصادی ناشی از کرونا در حمل و نقل دریایی

بررسی وضعیت اقتصاد در دوران «پساکرونا»

سهام عدالت مردم چقدر رشد داشته است؟

قیمت هر لیتر بنزین آزاد در ونزوئلا 50 دلار تعیین شد

علت اصلی ترافیک چند روز اخیر پایتخت مشخص شد

قیمت اوراق تسهیلات مسکن افزایش یافت

فهرست بیشترین تغییر مالکیت حقیقی و حقوقی در بازار سهام/ گروه فلزات اساسی در صدر توجهات

محدودیت‌های ترافیکی تعطیلات پایان هفته

1میلیارد دلار به صنعت خودروسازی اختصاص یافت

اعترافات مدیر دهه هفتادی آمدنیوز

12مشکل همیشگی در تمام دوره‌های آموزش و پرورش

تازه‌ترین قیمت مرغ و تخم‌مرغ

تولید محصولات باغی در کشور به 24 میلیون تن رسید

70 درصد مطالبات گندمکاران پرداخت شد

ازدواج 100 میلیـونی!

بازی چینی‌ها با آمریکا

فهرست بیشترین ارزش معاملات سهام در بازار امروز / استاندارد جدید 12هزار میلیارد تومانی

علت تاخیر صدور احکام ترمیم رتبه‌بندی معلمان چیست؟

استقبال ناچیز از فروش سهام عدالت/ حجم معاملات تنها به 13 میلیارد تومان رسید