بازار آریا

آخرين مطالب

تجارت الکترونیک مقالات اقتصادي

تجارت الکترونیک
  بزرگنمايي:

بازار آریا -
ناظر اقتصاد: در جهان رقابتی امروز بسیاری از کسب و کارها به سمت مبادلات آنلاین می‌روند. در این بین، کسب و کارهایی نیز شکل می‌گیرند که تماما به اینترنت وابسته بوده و فعالیت‌های آن‌ها کاملا در این فضا به انجام می‌رسد. این مقاله به مرور اجمالی مفهوم تجارت الکترونیک ، انواع آن و مثال‌هایی از این نوع تجارت در ایران خواهد پرداخت.
یکی دیگر از دلایل رشد کسب و کارهای آنلاین کاهش روز افزون هزینه‌های ذخیره‌سازی و پردازش داده‌ها است، به طوری که کسب و کارها می‌توانند به حجم زیادی از اطلاعات از طریق تعاملات مجازی و یا انواع گوناگون تراکنش‌های مشتریان، دست یابند. این اطلاعات که عبارتند از دفعات تکرار خرید مشتری، زمان شروع یا پایان مشاهده وبسایت، نوع کالاهای مورد پسند، زمان خرید، و بسیاری اطلاعات دیگر، کسب و کارها به شناخت بیشتر مشتریان خود و در نتیجه امکان گسترش روز افزون فعالیت‌های خود سوق می‌دهد (زاغری & زمانی, 1396).
کسب و کارهای اینترنتی یک روش کسب درآمد در اینترنت یا به وسیله آن است. در نتیجه این تعریف، دو نوع معامله در کسب و کارهای اینترنتی را باید از هم تفکیک کرد. دسته نخست معاملاتی هستند که اینترنت در آن‌ها موضوعیت دارد و بدون اینترنت این معاملات امکان‌پذیر نیست؛ مانند معاملات مربوط به میزبانی وب یا web hosting. دسته دوم معاملاتی هستند که اینترنت در آن‌ها نقش واسطه و ابزار را داشته و تاثیر چندانی در ماهیت معاملات ندارد. در واقع بدون اینترنت هم انجام این معاملات امکان پذیر هستند مانند خرید و فروش گوشی موبایل (اسکینی & مهربخش, 1394).
تجارت الکترونیکی طی سالیان اخیر با استقبال گسترده دنیای کسب و کارهای نوپا و مصرف‌ کنندگان نهایی رو به رو بوده است. امروزه کمتر کسی را می‌توان یافت که با واژه فوق آشنا نباشد. نشریات، رادیو و تلویزیون و شبکه‌های مجازی به طور مداوم موضوعاتی در رابطه با تجارت الکترونیکی منتشر می‌کنند. تجارت در ساده‌ترین نگاه، مبادله محصولات و خدمات به منظور کسب درآمد است. زندگی انسان مملو از فرآیندهای تجاری بوده و تجارت با میلیون‌ها شکل متفاوت در زندگی انسان نمود پیدا می‌کند (حمیدی, راه چمنی, & سادات مرتضوی, 1393).


انواع تجارت الکترونیک
مدل‌های تجارت الکترونیک به شرح زیر است (حمیدی, راه چمنی, & سادات مرتضوی, 1393):
شرکت با شرکت (B2B): این نوع از تجارت الکترونیک فعالیت‌های تجاری بین دو یا چند سازمان را که به صورت الکترونیک انجام می‌شوند، شامل می‌شود.
شرکت با مصرف کننده (B2C): این نوع از تجارت الکترونیک به فعالیت‌هایی که در آن مشتریان از طریق اینترنت محصولات مورد نیاز خود را از یک شرکت خریداری می‌کنند اطلاق می‌شود.
مصرف کننده با مصرف کننده (C2C): شامل تعامل تجاری بین اشخاص با استفاده از اینترنت و تکنولوژی وب می‌باشد. در واقع مصرف‌کنندگان کالاهای خود را مستقیما از مصرف کننده‌ای دیگر خریداری می‌کنند. سایت دیوار مثال بارزی از این نوع تجارت الکترونیک است.
مصرف کننده با شرکت (C2B): در این نوع تجارت، افراد برای فروش کالاها یا خدمات خود به سازمان‌ها و شرکت‌ها از اینترنت استفاده می‌کنند. در این نوع تجارت، افراد غالبا تامین کننده مواد خام شرکت‌ها هستند.
نظیر به نظیر (P2P): در این نوع از تجارت الکترونیک، افراد یا شرکت‌ها به صورت نظیر به نظیر فایل‌ها، نرم‌افزار‌ها و سایر اقلام الکترونیک را به صورت نظیر به نظیر با یکدیگر مبادله می‌کنند. سایت‌های اشتراک ویدیویی از این قبیل هستند.
همچنین لارسون (Larson, 2016) در مقاله‌ای، انواع خرید و فروش الکترونیک را در سه نوع کلی خلاصه می‌کند:
سایت‌های دلالی فروش
این سایت‌ها در حقیقت محصولاتی را می‌فروشند که توسط شرکت دیگری تولید شده و برای خریدار ارسال می‌شوند. در واقع نوعی دلالی به انجام می‌رسد. حتی ممکن است سایت مورد نظر تعهدی در قبال خرید و فروش‌های انجام شده نداشته باشد. نمونه ایرانی چنین سایت‌هایی سایت دیوار و ایران هوم می‌باشد. سایت‌های فروشگاهی
این نوع سایت‌ها که معمول‌ترین کسب و کارهای اینترنتی هستند، کالاها و خدمات را که دیگر شرکت‌ها تولید می‌کنند را خریداری و انبار می‌کنند و سپس به مشتریان خود می‌فروشند. سایت‌های دیجی کالا، تهران کالا، بامیلو، شیپور و‏ای آر بوک از این قبیل سایت‌ها است. سایت‌های تولید کننده یا برچسب زننده
این سایت‌ها محصولاتی را که خودشان تولید می‌کنند در سایت خود عرضه می‌کنند. بعضا کالاها توسط شرکت دیگری تولید می‌شود ولی توسط سایت مورد نظر برچسب زده می‌شود. سایت‌های خدماتی و سایت‌های فرشگاهی شرکت‌های بزرگ از این نوع هستند.


انواع روش‌های تجارت الکترونیک موفق در ایران
مژدهی، مهربان و جلالی (1386) در مقاله خود با بررسی انواع مدل‌های کسب و کارهای اینترنتی و تجارت الکترونیک، در نهایت به این نتیجه رسید که مدل‌های زیر در ایران موفق‌تر عمل می‌کنند.
خدمات ارتباطی: این سایت‌ها در واقع کاربران خود را در یک محیط مجازی به هم مرتبط می‌کنند. در واقع پایه اصلی این قبیل کسب و کارها ارتباطات می‌باشد. در مورد ایران می‌توان به سایت (نرم افزار) بازار، فیس نما، و. .. اشاره کرد. ارائه دهنده محتوی: این قبیل کسب و کارها به ارائه محتوی الکترونیک از قبیل فایل‌های آموزشی و یا حتی دوره‌های آموزشی می‌پردازند. سایت‌های آموزش مجازی دانشگاه‌ها، سایت‏ای بوک، سایت‏ای آر بوک و غیره از این قبیل کسب و کارها هستند. فروشندگی و انجام معاملات و واسطه‌گری: این قبیل کسب و کارها در حقیقت مجموع دو نوع اول تجارت الکترونیک که لارسون بدان اشاره می‏کند است. سایت‌های دی جی کالا، تهران کالا، بامیلو، شیپور، دیوار و غیره از این قبیل کسب و کارها هستند. محدودیت‌های کسب و کارهای الکترونیک
یکی از مهمترین موانع گسترش تجارت الکترونیک و کسب و کارهای الکترونیک در میان مصرف کنندگان نبود حس اعتماد اساسی میان بیشتر شرکت‌ها و مشتریان‌ آن‌ها در محیط اینترنت است. در واقع، مصرف کنندگان به شرکت‌هایی که محصولات یا خدمات خود را از طریق اینترنت عرضه می‌کنند، به اندازه کافی اعتماد ندارند تا با آن‌ها رابطه برقرار کرده، به مبادله اطلاعات مالی و شخصی خود با این شرکت‌ها بپردازند. علت اصلی عدم تمایل مصرف کنندگان به خرید از طریق اینترنت، به مسائلی مانند امنیت و حریم شخصی افراد، قابلیت اعتماد شرکت‌ها و تکنولوژی وبسایت ارتباط دارد (ساجدی فر, اسفیدانی, وحدت نژاد, & محمودی آذر, 1391).
مثال‌هایی از کسب و کارهای آنلاین در ایران
در جدول زیر مثال‌هایی از کسب کارهای آنلاین ایران ارائه شده است.
جدول 1. مثال‌هایی از کسب کارهای آنلاین ایران

نام
نوع فعالیت
زمینه فعالیت
دیجی کالا فروشگاه اینترنتیارائه انواع کالاهای مصرفی
بامیلوفروشگاه اینترنتیارائه انواع کالاهای مصرفی
شیکسونفروشگاه اینترنتیالبسه
مدیسهفروشگاه اینترنتیالبسه
چارهفروشگاه اینترنتیارائه انواع کالاهای مصرفی
زنبیلفروشگاه اینترنتیارائه انواع کالاهای مصرفی
کیمیا آنلاینفروشگاه اینترنتیالکترونیک مصرف کننده
تهران کالافروشگاه اینترنتیلوازم خانگی
فینالفروشگاه اینترنتیارائه انواع کالاهای مصرفی
البسکوفروشگاه اینترنتیالبسه
دیواربازار اینترنتیارائه اطلاعات خرید و فروش
ایران فایلبازار اینترنتیاطلاعات املاک و مستغلات
کلبهبازار اینترنتیاطلاعات املاک و مستغلات
ملک منبازار اینترنتیاطلاعات املاک و مستغلات
بامابازار اینترنتیاطلاعات املاک و مستغلات
بازاربازار اینترنتیارائه نرم افزار
سافت 98اشتراک فایلارائه نرم افزار
پی سی دانلوداشتراک فایلارائه نرم افزار
سرزمین دانلوداشتراک فایلارائه نرم افزار
مووی پارساشتراک فایلارائه فیلم و سریال
تهران موویاشتراک فایلارائه فیلم و سریال
فیلم تو موویاشتراک فایلارائه فیلم و سریال
هستی دانلوداشتراک فایلارائه فیلم و سریال
آی آر بوکفروشگاه اینترنتیکتاب و محتوی آموزشی
ای بوکفروشگاه اینترنتیکتاب و محتوی آموزشی
آدینه بوکفروشگاه اینترنتیکتاب و محتوی آموزشی
فیسنماشبکه اجتماعیارتباطات
تبیاناشتراک محتویمحتوی آموزشی
رشداشتراک محتویمحتوی آموزشی
ایران سفرخدمات سفربلیط اتوبوس
اسنپخدمات سفرارائه تاکسی
تپسیخدمات سفرارائه تاکسی
……

تجارت الکترونیک و اشتغال زایی
تجارت الکترونیکی به دو صورت بر بازار کار اثر می‌گذارد؛ از طریق تاثیر بر مهارت نیروی کار و دستمزد (اثر مستقیم) و از طریق تاثیر بر بهره‌وری و تقاضای کار (اثر غیرمسقیم) (اکلاک،2002). گسترش تجارت الکترونیک باعث ایجاد فرصت شغلی جدید در زمینه‌‏هایی مانند کالاها و خدمات مرتبط با اطلاعات، سرگرمی‌ها، نرم افزارها و محصولات دیجیتال می‌‏شود. این در حالی است که شاغلی که در آنها تجارت الکترونیکی جایگزین روش سنتی انجام کسب و کار شود از بین خواهند رفت.
شواهد نشان می‏‌دهد کسب و کارهایی که در خرده فروشی فعالیت می‌کنند، مانند شرکت‌‏های پستی و آژانس‏‌های مسافرتی، بیشتر تحت تاثیر تجارت الکترونیکی قرار می‌‏گیرند. با این وجود تاثیر آن بسته به مناطق جغرافیایی، کشورها و صنایع مختلف، متفاوت است. برای مثال، تقریبا 82 تا 53 درصد از مشاغل ایجاد شده در آمریکا و اتحادیه اروپا به دلیل تجارت الکترونیکی بوده است. همچنین با افزایش بهره‌ وری در بلند مدت تقاضای نیروی کار از طریق ایجاد مشاغل جدید افزایش می‏‌یابد (کوپل، 2000).
تکنولوژی‏‌های جدید، تقاضا برای کارگران ماهر را افزایش می‌‏دهد، برخی از محققان معتقدند که این افزایش تقاضا برای کارگران ماهر می‌‏تواند دلیلی بر بدتر شدن توزیع درآمد باشد (برسناهان، 1999). به طور کلی تولیدات با مهارت‌های پایین و دستمزدهای کم از گسترش صنایع مرتبط با فاوا بهره‎‌مند نمی‌‏شود. بنابراین، رشد دستمزدهای واقعی در صنایع فاوا محور که دستمزد در آن‏ها معمولاً بالا است، اتفاق می‏‌افتد و صنایع دیگر تقریبا متاثر نخواهند شد (اکلاک، 2002).
نتایج نشان می‌‏دهد اثرات مستقیم و مرتبه دوم بر اشتغال به اندازه کافی بزرگ هستند و اثرات مستقیم زیان مشاغل را جبران می‌‏کنند (با فرض نرخ جانشینی کامل میان تجارت الکترونیک و صنایع سنتی) و تاییدی بر این مدعا است که تجارت الکترونیکی منجر به بهبود وضعیت اشتغال می‏‌شود (کنسالتینگ، 1998).
فضای کلی تجارت الکترونیک در صنعت خرده‌فروشی به صورت جدول زیر است که از مطالعه محمودزاده و دیگران (1397) استخراج شده است.
جدول 2. فضای کلی تجارت الکترونیک در صنعت خرده‌فروشی
ضریب نفوذ واحد نوع شاخص شاخص ردیف
77 میلیونتوان بازارجمعیت1
23 % کاربران 14 میلیونتوان بازارخریداران آنلاین2
21 % کاربران 6 میلیونتوان بازارشبکه‌‏های اجتماعی3
79 % جمعیت 60 میلیونزیرساختضریب نفوذ اینترنت4
91 % جمعیت 70 میلیونزیرساختضریب نفوذ موبایل5
وب سایت 16816کاربریفروشگاه اینترنتی6
693 تریلیون ریالکاربریeB2C7
50 میلیون ریالکاربریهزینه سرانه (خریدار آنلاین)8
300 هزار ریالکاربریمتوسط ارزش هر تراکنش9
%4.5 693 تریلیون ریالآثارeGDP10
%11 159 تریلیون ریالآثارسهم eB2C از خرده فروشی (1392)11
2.4% اشتغال 530590آثارتعداد شاغلان12
ماخذ: محمودزاده و دیگران (1397)
جمع‌بندی
با توجه به این که اینترنت در حال تغییر نحوه تعامل افراد با سازمان و نهادها است و از آن جا که با گسترش فناوری اطلاعات در جهان و ورود سریع آن به زندگی روزمره، مسائل و ضرورت‌های تازه‌ای به وجود آمده است، کسب و کارهای اینترنتی جایگزین کسب و کارهای سنتی می‌شوند.
نتیجه بررسی حکایت از این دارد که تجارت الکترونیکی به دو صورت بر بازار کار اثر می‌گذارد؛ الف-از طریق تاثیر بر مهارت نیروی کار و دستمزد (اثر مستقیم) و ب- از طریق تاثیر بر بهره وری و تقاضای کار (اثر غیرمسقیم).
گسترش تجارت الکترونیک باعث ایجاد فرصت شغلی جدید در زمینه‏‌هایی مانند کالاها و خدمات مرتبط با اطلاعات، سرگرمی‌ها، نرم افزارها و محصولات دیجیتال می‏‌شود. این در حالی است که شاغلی که در آنها تجارت الکترونیکی جایگزین روش سنتی انجام کسب و کار شود از بین خواهند رفت.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

پدیده جدیدی به نام حاشیه نشینی دست دوم

افت‌و‌خیز برجامی توریست خارجی

راهکار حل مشکلات صنایع‌غذایی

تولید ملی، بازار جهانی

راه برندسازی محصولات کشاورزی

درآمدهای پایدار شهری تهران (مقایسه تطبیقی)

سهم نهادهای خاص در تأمین درآمدهای مالیاتی چقدر است؟

سرعت‌گیری تکمیل نیمه‌تمام‌ها

صنایع پرطرفدار برای سرمایه‌گذاران

برنامه‌ریزی ناموفق

ابهاماتی در مورد توان شغل آفرینی کسب و کارهای کوچک نوپا

کروکی اقتصاد سال 99

میانگین کار مفید کارمندان در کشور چقدر است؟

استیضاح زنگنه، زامبی‌های نفتی و کانال‌های اجاره‌ای

ریشه‌های برنامه‌ریزی توسعه در ایران

دو دید متفاوت در بازار ارز

صیاد فراریان مالیاتی

جولان گزینه‌های کم‌ریسک در بازار سرمایه

آنچه از چین می‌توان آموخت

«جهش» به حمل‌ونقل پاک؛ چگونه؟

تاثیر سازمانی «رانت»

قرارداد وثوق‌الدوله، همسویی منافع ایران و انگلیس

استخدام متخصص آمار از آمریکا

شتاب موج مصرف در دهه 1330

جایگاه ایران در شاخص سهولت انجام کسب و کار 2020

دست‌اندازهای صنایع شیرینی و شکلات

پیشتازی صنعت غذا در جذب پول

روند توسعه استارت ‎آپ‏ ها

آسیب‌شناسی صندوق‌های سرمایه‌گذاری

بازی برد - برد سوخت

حفظ تمرکز بر مشتری و توازن در برنامه‌ریزی استراتژیک

دیوان‌سالاری و برنامه‌ریزی اقتصادی

ابتهاج و آغاز برنامه‌ریزی اقتصادی در ایران

توسعه محلی و منطقه‌ای

عقب‌ماندگی در توسعه گیاهان دارویی

سرمقاله اعتماد/ امنیت برای رفاه

دو چالش صاحبان صنعت غذا

رنج تولید و زنجیره چالش‌ها

رتبه ایران در شاخص رقابت پذیری سفر و گردشگری 2019

با چند سال پس‌انداز خانه‌دار می‌شوید؟

بازار خودرو در دست انداز قیمت

سیگنال‌های مثبت بازار پایه به اقتصاد

تحول ساختارها

وابستگی به نفت و گاز

مالیات سود سپرده‌های بانکی با اقتصاد ایران چه خواهد کرد؟

پیش بینی وضعیت بازار مسکن تا پایان امسال

18 میلیون خانوار؛ دریافت کنندگان کمک معیشتی

چرا مسکن پناهگاه شد؟

مذاکرات مالی در مجلس اول

سیر سیاست‌های صنعتی در دوره قاجار