بازار آریا

آخرين مطالب

سوئیچ نقدینگی به سمت بودجه مقالات اقتصادي

سوئیچ نقدینگی به سمت بودجه
  بزرگنمايي:

بازار آریا - آخرین گام‌ها برای اجرای کامل سیاست عملیات بازار باز برداشته شده است و همان‌گونه که رئیس کل بانک مرکزی، وعده داده بود قرار است از ابتدای مهر ماه این عملیات وارد فاز اجرا شود. دراین عملیات بانک مرکزی، بانک‌ها و حتی شرکت‌های بزرگ با خرید و فروش اوراق متنوع دولتی ضمن تأمین مالی طرح‌های دولتی، زمینه کاهش نرخ سود بانکی را فراهم می‌کنند.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایران، این درحالی است که کاهش فروش نفت در بودجه امسال به‌دلیل تشدید تحریم‌ها باعث شد دولت برای تأمین کسری بودجه راه انتشار اوراق را درپیش گیرد که عملیات بازار باز بهترین بستر برای اجرایی شدن کامل این روش تأمین مالی است. همچنین کنترل نرخ تورم و مدیریت نقدینگی از جمله اهداف راه‌اندازی این بازار است، اما راه‌اندازی این بازار نیازمند بسترهای قانونی و مقرراتی است.
درهمین راستا، روز گذشته بانک مرکزی دستورالعمل اصلاحی سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار را ابلاغ کرد که بر اساس آن سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار منتشره یا تضمین شده توسط دولت یا بانـک مرکزی از شمول حدود دستورالعمل قبلی مستثنی شد. یعنی بانک‌ها می‌توانند بدون سقف اقدام به خرید و فروش اوراق دولتی کنند، به این ترتیب دولت با راه‌اندازی عملیات بازار باز می‌تواند بخشی از کسری بودجه سالانه را تأمین کند. به استناد مقررات یاد شده، اوراق موضوع عملیات بازار باز شامل انواع اوراق بهادار منتشره توسط خزانه‌داری کل کشـور می‌باشد و بانک‌ها در اجرای عملیات بازار باز اقدام به خرید و فروش اوراق بهادار مذکور خواهد نموند.
از آنجایی که بانک‌ها در اجرای عملیات بازار باز باید تمامی انواع اوراق بهادار دولتی (و نه فقط اوراق مشارکت) را در سبد دارایی‌های خود داشته باشند، این کار تسهیل می‌شود. در همین حال، روزگذشته با تعیین اعضای کمیته اجرایی عملیات بازار باز در بانک مرکزی، در عمل فعالیت این کمیته آغاز شده است.
رئیس کل بانک مرکزی طی حکمی محمد نادعلی، محمود نادری کزج، احمد گودرزی، رضا بوستانی و هومن کرمی خرم‌آبادی را به‌عنوان اعضای کمیته اجرایی عملیات بازار باز در بانک مرکزی منصوب کرد.
بر اساس این حکم، تدوین و پیگیری سیاست پولی، رصد و پایش انتقال پولی، تدوین و پیگیری برنامه‌های اعلام موضع، برنامه‌ریزی و نظارت بر بازار بین بانکی، برنامه‌ریزی، نظارت و اجرای عملیات بازار باز و پیشنهاد مقررات سیاست پولی و الگوی نظارت آن از جمله مهم‌ترین وظایف کمیته اجرایی عملیات بازار باز محسوب می‌شود.
حال با توجه به آغاز اجرای عملیات بازار باز و لغو محدودیت خرید اوراق توسط بانک‌ها با دو کارشناس اقتصادی آثار این سیاست را مورد بررسی قرار داده‌ایم.
4 اثر عملیات باز
هادی حیدری
کارشناس اقتصادی
لغو محدودیت خرید اوراق بهادار دولتی توسط بانک‌ها و مؤسسات اعتباری چهار اثر بر شبکه بانکی و اقتصادی کشور خواهد داشت. زمانی که شبکه بانکی اقدام به خرید اوراق دولتی در بازار سرمایه می‌کند باعث افزایش تقاضا برای این اوراق و در نتیجه قیمت و نرخ سود آن هم افزایش می‌یابد. رشد تقاضا برای این اوراق در مرحله بعد به کاهش نرخ سود بانکی می‌انجامد. با توجه به اینکه نرخ بهره متغیر بسیار مهمی در اقتصاد است، کاهش آن کاهش هزینه‌های تولید را به‌دنبال دارد.
هم‌اکنون سودی که تولیدکنندگان بابت تسهیلات بانکی می‌پردازند، سهم بزرگی در هزینه‌های بخش تولید دارد و مشروط به اینکه تسهیلاتی که برای بنگاه‌ها استمهال می‌شود با نرخ سود کمتری در قرارداد جدید منعقد شود، موجب کاهش هزینه‌های تولیدکنندگان خواهد شد.
از سوی دیگر خرید اوراق توسط بانک‌ها تأثیر مثبتی روی ترازنامه بانک‌ها دارد. در واقع با این اقدام و همان‌گونه که توضیح داده شد، خرید این اوراق به کاهش نرخ بهره بانکی منجر می‌شود و این کاهش نرخ در مجموع هزینه‌های تأمین مالی بانک‌ها را کمتر می‌کند و سود کمتری به سپرده‌ها می‌پردازند. بنابراین روی خالص درآمدهای مشاع شبکه بانکی اثر مثبتی خواهد داشت.
البته این فرآیند یعنی عملیات بازار باز توسط بانک‌ها تأثیر متفاوتی برای تسهیلات گیرندگان و سپرده‌گذاران بانک‌ها دارد. از یک سو به نفع تسهیلات گیرندگانی می‌شود که با نرخ سود کمتری وام دریافت می‌کنند، اما برای سپرده‌گذاران که نرخ سود کمتری باید دریافت کنند، آثار متفاوتی دارد.
این درحالی است که این عملیات به کاهش نرخ رشد نقدینگی کل نیز کمک می‌کند.
اقتصاد ایران با کشورهای پیشرفته یک تفاوت بزرگ دارد و آن این است که در کشور ما مهم‌ترین جزء پایه پولی بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی است، درحالی که در سایر کشورها بدهی دولت به بانک مرکزی وجود دارد و برهمین اساس راحت‌تر می‌توانند عملیات بازار باز یا «OMO» را اجرا کنند. اما با خرید و فروش اوراق توسط بانک‌ها به جای بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی بتدریج بدهی دولت به بانک مرکزی افزایش می‌یابد.
در پایان باید گفت اینکه دولت منابع مالی به‌دست آمده از طریق فروش اوراق را صرف چه اموری می‌کند، نیز اهمیت بالایی دارد. به‌طوری که هر‌چه این منابع به سمت پروژه‌های با بازدهی بالا هدایت شود به طور قطع آثار مثبت‌تری به همراه خواهد داشت. البته حتی درصورت صرف این منابع درهزینه‌های جاری دولت نیز باید گفت که این روش تأمین مالی آثار منفی کمتری نسبت به سایر روش‌ها دارد.
ایجاد رابطه بازار پول و سرمایه
کمیل طیبی
کارشناس اقتصادی
از دهه‌های گذشته بحث اصلاح نظام بانکی مطرح بوده و در سال‌های اخیر نیز بر ضرورت آن تأکید شده است. دراین راستا مهم‌ترین اقدام برای اصلاح نظام بانکی بازگرداندن بانک‌ها به وظیفه اصلی خود که همان واسطه‌گری مالی است، خواهد بود. این درحالی است که عملیات بازار باز و مشارکت بانک‌ها در خرید اوراق دولتی به نوعی به بانک‌ها کمک می‌کند تا نقش اصلی خود را ایفا کنند، نقشی که به‌صورت کامل نیز شفاف و قابل بررسی و رصد است.
بنابراین مهم‌ترین اثر این سیاست را می‌توان در راستای اصلاح نظام بانکی ارزیابی کرد. از سوی دیگر بانک مرکزی با اقدام اجرای سیاست مبتنی بر تأمین منابع دولت را بسترسازی می‌کند.
علاوه براین در شرایطی که نقدینگی با رشد بالایی همراه است این اوراق می‌تواند به صاحبان دارایی این اطمینان را بدهد که دارایی‌های خود را با نرخ سود معقول تبدیل کنند. در ماه‌های اخیر با فروکش کردن نوسان بازار ارز و طلا نقدینگی نیازمند یافتن راهی جدید است.
درمجموع عملیات بازار باز نقدینگی را سامان می‌دهد و آن را هدایت می‌کند. نکته دیگری که باید درخصوص این ابزار جدید اشاره کرد، کاهش نرخ سود و تورم در کشور است که تحت تأثیر فروش اوراق با حجم بالا رقم می‌خورد.
عملیات بازار باز همچنین می‌تواند روابط بین بازار پول و سرمایه را نیز شکل بدهد. این درحالی است که در سال‌های اخیر این دو بازار ارتباط تنگاتنگ و معناداری با هم نداشتند، اما با عملیات بازار باز بازارهای پول و سرمایه در راستای یکدیگر یک سیاست کلی را دنبال می‌کنند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

کدام کشورها بهترین سیستم بازنشستگی را دارند؟

بازدهی منفی در دو بازار

سهم بیکاران فارغ التحصیل از کل بیکاران افزایش یافت

چائبول‌ها در کره جنوبی

مرگ بیمه های زندگی در صورت تصویب مالیات بر ارزش افزوده

نسخه جمعیتی برای درمان تهران

تجارت در خشکسالی یا ترسالی اعتباری

اینترنت اشیاء Internet of Things

حقوق مالکیت و جایگاه ایران در آن

آمایش سرزمین

بررسی وضعیت درآمدهای مالیاتی دولت در ایران و جهان

ارزشمندترین برندهای سال 2019

بررسی نقاط قوت و ضعف ساختار اقتصاد ایران

آخرین تحولات صنعت بازی‌های رایانه‌ای

بررسی روند دیپلماسی اقتصادی در جهان

لزوم بازتعریف نقش نفت در اقتصاد

حذف صوری نفت از بودجه؟

رشد 20 درصدی سرمایه‌گذاری مدت‌دار در بانک‌ها

کاهش واردات 10میلیارد دلاری چگونه محقق می‌شود؟

متهم اصلی افزایش نقدینگی معرفی شد

افول رقابت‌پذیری در اقتصاد ایران

نزول ایران در رقابت‌پذیری جهانی

استفاده از نقدینگی جامعه برای اجرای پروژه‌های نفتی

تاثیر ورود جریان نقدینگی بر رشد شاخص کل

تشکیک مرکز پژوهش های مجلس در آمار یارانه پنهان

20 درصد؛ کسری بودجه آموزش و پرورش

رتبه تهران در رنکینگ جهانی «مدت زمان خانه‌دار شدن»

معافیت اقتصاد از پیشرفت

یارانه پنهان در اقتصاد ایران چقدر است؟/ جزئیات 1300هزار میلیارد تومان یارانه در سال‌98

مافیای اماراتی، هندی و پاکستانی در ایران

آموزش درآمدزایی در 100 روز

وکلا هم مثل پزشکان مالیات نمی‌دهند؟

پیش‌نگر اصلی نرخ تورم

علت تلاطم در بازار شکر

کدام استان‌ها رکورددار چک برگشتی هستند؟

بازار مکاره کاشت دندان از 2 تا 58 میلیون تومان!

سنگین ترین رکود مسکن تهران در 10 سال اخیر

جمعیت ایران در مسیر پیری

شوک ارزی، فرصت است نه تهدید

روند صعودی تورم در آستانه توقف

اروپا می‌خواهد نفت نخرد اما ایران را بدهکار کند

سیاست نرخ بهره منفی چگونه کار می‌کند؟

محصول استراتژیک در برزخ قیمت گذاری

نرخ مالیات بر عایدی سرمایه در کشورهای دیگر

دولت برمبنای چه داده‌هایی باید پردرآمدها را شناسایی کند؟

سیاست‌گذاری‌ صندوق‌ها پشت درهای بسته

سوئیچ نقدینگی به سمت بودجه

قطب صنعتی اراک چطور ورشکست شد؟

نورافکن روی یارانه‌های پنهان

تحریم جدید بانک مرکزی، چه تاثیری بر اقتصاد ایران دارد؟