بازار آریا

آخرين مطالب

موانع صادراتی موادغذایی مقالات اقتصادي

موانع صادراتی موادغذایی
  بزرگنمايي:

بازار آریا - محمد اسماعیل قدس /رئیس هیات‌مدیره شرکت دلپذیر چالش‌های صنایع غذایی در یک نگاه می‌تواند پیچیده و غیرقابل حل باشد و با یک نگاه دیگر می‌تواند چالش‌هایی ساده، قابل حل و پیش پا افتاده محسوب شود. این نوع نگاه به‌کارکرد و سیاست صاحبان صنایع غذایی کشور بازمی‌گردد.از دیدگاه من دست‌اندازهای فعلی صنعت غذا قابل حل است، زیرا می‌توان با به‌کار بستن برخی ترفندها در بخش مدیریت، از برخی چالش‌ها که در حوزه تولید و توزیع جانمایی شده است، عبور کرد. در این بین، برخی عنوان می‌کنند به‌دلیل شرایط حال‌حاضر اقتصاد کشور و در آن سو به‌دلیل اعمال تحریم‌ها، صنعت غذا دیگر سوددهی لازم را ندارد.
این نگاه عمدتا در میان ناظرانی دیده می‌شود که چالش‌ها را لاینحل می‌پندارند. درحالی‌که باید گفت، صنعت غذا جزو صنایعی است که حتی در شرایط سخت اقتصادی کشور توانسته با تکیه بر دانش خود، با دست‌اندازها مقابله کند. صنایع غذایی حتی این روزها که شرایط اقتصاد داخلی با تلاطماتی همراه است، تا حدودی سوددهی خود را حفظ کرده است. به‌طور کلی، صنعت کشور در طول 40 سال گذشته بر پایه رانت استوار بوده است، نه بر پایه مدیریت. این موضوع باعث شده است امروز برخی از فعالان اقتصادی، صنایع غذایی را بی‌بهره از سوددهی بدانند. بنابراین وقتی سیاست‌هایی اعمال می‌شود که تا حدودی مانع رانت‌زایی و سوءاستفاده می‌شود، صدای مخالفت برخی از فعالان به گوش می‌رسد. درحالی‌که اگر این افراد صنعت خود را براساس شیوه‌های مدیریتی کارآمد و حساب‌شده اداره می‌کردند، سیاست‌های مطلوب و کارآمد را می‌پسندیدند. در همه جای دنیا فرازونشیب‌هایی در کسب‌وکارها رخ می‌دهد و گاهی یک موسسه اقتصادی- تجاری سودآوری دارد و گاهی هم متحمل ضرر و زیان می‌شود؛ بنابراین می‌توان گفت معضلات اقتصادی در تمام دنیا وجود دارد، اما چون برخی تولیدکنندگان ایرانی همواره از رانت دولتی استفاده کرده‌اند، چالش‌ها را از بعد دیگری به نظاره می‌نشینند.
اما در آن سو باید به چالش‌های صادراتی موادغذایی اشاره کرد. اگر بخواهیم موانع صادراتی صنعت غذا را در شرایط نااطمینانی اقتصاد امروزمان برآورد کنیم، این چالش‌ها را باید به پنج طبقه و بخش تقسیم کرد. مساله نخست؛ افزایش قیمت تمام‌شده محصولات است که به‌تبع آن نرخ ارز هم افزایش یافته، اما قاعده این بود که نرخ صادراتی برای کالاها افزایش پیدا نمی‌کرد. اگر در گذشته یک واحد کالا با قیمت‌تمام شده مشخصی در بازارهای صادراتی به قیمت 50 سنت فروخته می‌شد، اکنون قیمت تمام‌شده این کالا به‌دلیل افزایش قیمت مواد اولیه، بسته‌بندی، مزد و مسائلی از این دست افزایش چشمگیری یافته است. در آن‌سو به‌دلیل اینکه نرخ دلار هم افزایش پیدا کرده است، قیمت فروش محصولات در بازارهای خارجی نه تنها بالا نرفته، بلکه حتی از 50 سنت هم کمتر شده است. بنابراین این گمانه‌زنی‌ها در مورد اینکه «با تغییرات نرخ ارز، قیمت کالاهای صادراتی هم افزایش پیدا کرده است»، عقلانی و منطقی به نظر نمی‌رسد.
مساله دوم به نوع سیاست‌گذاری‌ها بازمی‌گردد. سیاست‌گذاران تجاری و ارزی کشور، نرخ‌های جدید دلار را براساس نرخ‌های صادراتی محاسبه نمی‌کنند. صادرکننده هر کالایی را که صادر می‌کند، باید با نرخ دلار آزاد به چرخه اقتصاد کشور بازگرداند تا به پیمان‌سپاری ارز خود متعهد باشد. این موضوع به مانعی برای رشد و توسعه صادرات موادغذایی تبدیل شده است. مساله بعدی رشد چشمگیر قاچاق صادرات است. متاسفانه به‌دلیل افزایش نرخ ارز، به‌جای اینکه قاچاق واردات صورت بگیرد، قاچاق صادرات رواج بسیاری پیدا کرده است. درحال‌حاضر یکسری دلال‌ها اجناس تولید شده را از تولیدکننده خریداری می‌‌کنند و به‌صورت قاچاق این کالاها را با قیمت‌های بسیار ناچیز به همسایگان اطراف‌
کشور صادر می‌کنند. این مساله به ترمزی برای صادرات کالا از سوی صادرکنندگان اصلی کشور تبدیل شده و صادرکنندگان خوشنام را نسبت به افزایش میزان حجم صادرات‌شان دلزده کرده است. مساله چهارم؛ محدود شدن بازارهای هدف صادراتی است. درحال‌حاضر بیشترین میزان صادرات ایران به کشورهای همسایه صورت می‌گیرد؛ این درحالی است که کشورهایی مانند عراق که یکی از واردکنندگان بزرگ اجناس ایرانی به شمار می‌رود، درحال‌حاضر رشد صنعتی را در پیش گرفته است. هر چقدر صنعت و مقوله تولید آنها رشد کند، ورود اقلام وارداتی را بیشتر متوقف می‌کنند. آخرین عامل کند شدن صادرات موادغذایی هم، به تحریم‌ها بازمی‌گردد که به نوبه‌ خود دردسرهای صادراتی برای تولیدکنندگان ایرانی به‌وجود آورده است. نمونه‌ای از مشکلات ایجاد شده با تحریم‌ها، اخلال در نقل و انتقالات پولی و بانکی است. هنوز بانک مرکزی نتوانسته این چالش را از پیش‌روی صادرکنندگان بردارد. مجموعه این عوامل دست به دست هم داده که صادرات بلاتکلیف بماند؛ اما با تمام این مسائل صادرات موادغذایی همچنان صرفه اقتصادی دارد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

برنامه‌ریزی ناموفق

ابهاماتی در مورد توان شغل آفرینی کسب و کارهای کوچک نوپا

کروکی اقتصاد سال 99

میانگین کار مفید کارمندان در کشور چقدر است؟

استیضاح زنگنه، زامبی‌های نفتی و کانال‌های اجاره‌ای

ریشه‌های برنامه‌ریزی توسعه در ایران

دو دید متفاوت در بازار ارز

صیاد فراریان مالیاتی

جولان گزینه‌های کم‌ریسک در بازار سرمایه

آنچه از چین می‌توان آموخت

«جهش» به حمل‌ونقل پاک؛ چگونه؟

تاثیر سازمانی «رانت»

قرارداد وثوق‌الدوله، همسویی منافع ایران و انگلیس

استخدام متخصص آمار از آمریکا

شتاب موج مصرف در دهه 1330

جایگاه ایران در شاخص سهولت انجام کسب و کار 2020

دست‌اندازهای صنایع شیرینی و شکلات

پیشتازی صنعت غذا در جذب پول

روند توسعه استارت ‎آپ‏ ها

آسیب‌شناسی صندوق‌های سرمایه‌گذاری

بازی برد - برد سوخت

حفظ تمرکز بر مشتری و توازن در برنامه‌ریزی استراتژیک

دیوان‌سالاری و برنامه‌ریزی اقتصادی

ابتهاج و آغاز برنامه‌ریزی اقتصادی در ایران

توسعه محلی و منطقه‌ای

عقب‌ماندگی در توسعه گیاهان دارویی

سرمقاله اعتماد/ امنیت برای رفاه

دو چالش صاحبان صنعت غذا

رنج تولید و زنجیره چالش‌ها

رتبه ایران در شاخص رقابت پذیری سفر و گردشگری 2019

با چند سال پس‌انداز خانه‌دار می‌شوید؟

بازار خودرو در دست انداز قیمت

سیگنال‌های مثبت بازار پایه به اقتصاد

تحول ساختارها

وابستگی به نفت و گاز

مالیات سود سپرده‌های بانکی با اقتصاد ایران چه خواهد کرد؟

پیش بینی وضعیت بازار مسکن تا پایان امسال

18 میلیون خانوار؛ دریافت کنندگان کمک معیشتی

چرا مسکن پناهگاه شد؟

مذاکرات مالی در مجلس اول

سیر سیاست‌های صنعتی در دوره قاجار

اقتصاد ضعیف در ورزش

پیشتازان جذب سرمایه خارجی در صنعت غذا

وضعیت مالی پروژه‌های عمرانی تکان می‌خورد

چرا قیمت در بازار بی‌مشتری بالا می‌رود؟

خوب یا بد اخذ مالیات از سود سپرده‌ها

قیمت مسکن در کدام مناطق تهران رشد کمتری داشت؟

بنگاه‌های نوآور

9مکمل‌ توریستی برای جذب گردشگر

شتاب تورم برای پولدارها