بازار آریا

آخرين مطالب

گزارش کمیسیون نفت به مجلس شورای ملی اقتصاد ايران

گزارش کمیسیون نفت به مجلس شورای ملی
  بزرگنمايي:

بازار آریا - 25 آذرماه 1329 (16دسامبر سال 1950) دکتر مصدق نماینده اول تهران و ده تن از یارانش به‌عنوان اعضای کمیسیون نفت گزارش خود را به مجلس دادند و پیشنهاد کردند که قرارداد سال 1933 ایران و انگلستان لغو و صنعت نفت ایران ملی و در دست دولت قرار گیرد. در بخشی از این گزارش آمده بود:
در 29مهر 1326 مجلس شورای ملی ضمن ماده واحده‌ای دولت را مکلف کرد که نسبت به استیفای حقوق ایران از نفت جنوب اقدامات لازم را انجام و نتیجه را به عرض مجلس شورای ملی برساند.یک ماه پس از این تاریخ آقای گس نماینده شرکت برای مذاکره درباب اجرای ماده 16امتیاز نامه یعنی تقلیل مستخدمین خارجی شرکت که دعوت شده بود وارد تهران می‌شود ونسبت به موضوع فوق‌الذکر چنانچه از پرونده‌ها مستفاد می‌شود به‌وسیله وزیر دارایی وقت مرحوم هژیر مذاکرات با نامبرده آغاز می‌شود. ضمنا چون درآن موقع مطالعات وزارت دارایی در موضوعات دیگری مانند قراردادهای فروش نفت و طرز تعیین بهای محصولات نفتی و حق دولت از ذخایر شرکت نفت و حق دولت نسبت به رسیدگی به دفاتر و محاسبات شرکت تکمیل شده بود و به‌واسطه خاتمه جنگ اطلاعاتی از درآمد سایر شرکت‌ها واصل شده بود وزیر دارایی وقت راجع به اصول کلی امتیازنامه واشکالات متعددی که در اجرای آن به‌وجود آمده بود و همچنین تحولی که در وضع اقتصادی نفت ایجاد شده و عدم رضایتی که تجدید امتیاز و تمدید مدت آن باقی گذارده ‌است با آقای گس مذاکرات مفصلی به‌عمل ‌آورد در نتیجه چون مذاکرات در باب اجرای ماده 16به نتیجه نرسید و ضمنا مشاهده شد که مسائل مهم‌تر و اساسی‌تری نیز موردتوجه دولت ایران است آقای‌گس به‌لندن مراجعت می‌کند و قرارشد همین که دولت ایران نظریات خود را نسبت به این مسائل مشخص کرد نامبرده مجددا به ایران مراجعت کند. پس از سقوط کابینه آقای قوام و تشکیل کابینه آقای حکیمی به دستور آقای نجم وزیر دارایی وقت کمیسیونی برای موضوع تقلیل کارمندان خارجی به مراکز عملیات شرکت نفت اعزام می‌شود ضمنا مذاکراتی با نماینده شرکت در تهران برای آمدن آقای گس با سر ویلیام فریزر به عمل می‌آید و در کابینه نامبرده جز راجع به ماده 16عمل دیگری انجام نشده ‌است پس از سقوط کابینه آقای حکیمی و تشکیل کابینه مرحوم هژیر از شرکت خواسته می‌شود نمایندگی برای تعقیب مذاکرات مربوط به استیفای حقوق دولت ایران به تهران اعزام دارد. در نتیجه هیاتی به ریاست آقای گس به تهران وارد می‌شود و از طرف دولت نیز هیاتی مرکب از آقای وارسته وزیر دارایی و آقای دکتر شادمان وزیر کشاورزی و آقای دکتر پیرنیا مدیر کل وزارت دارایی وقت تعیین می‌شوند. این هیات نظریات دولت را به‌صورت یک یادداشت مقدماتی متضمن 25 ماده به شرکت نفت تسلیم کردند. به‌طوری‌که در مقدمه این یادداشت بیان شده‌است منظور از آن این بوده ‌است که اولا نشان دهد در طی 10سال گذشته مقررات امتیازنامه به‌ترتیبی که منظور عاقدین آن بوده‌است اجرا نشده و حتی در بعضی موارد اصولا مقررات امتیازنامه از طرف شرکت اجرا نشده ‌است وجبران خسارت‌هایی که از این بابت به‌دولت ایران وارد شده تقاضا شده ‌است. ثانیا در این یادداشت 25ماده‌ای متذکر شده که حتی اگر این امتیازنامه به ترتیبی که در 15سال پیش منظور عاقدین آن بوده‌ است اجرا شود و با وضع فعلی و با تحولاتی که در این 15سال به عمل آمده‌است به هیچ‌وجه کافی برای تامین حقوق ایران نیست. راجع به این یادداشت قریب سه هفته از تاریخ 8/ 7/ 27 تا تاریخ 21/ 7/ 27 مذاکراتی بین نمایندگان دولت و نماینده شرکت نفت به عمل می‌آید و توضیحات کافی درباره نظریات دولت به شرکت نفت داده می‌شود. آقای گس تقاضا می‌کند که به ایشان سه ماه فرصت داده شود که با هیات‌مدیره شرکت در لندن در باب نظریات دولت مذاکره کند. پس از سقوط کابینه و تشکیل کابینه آقای ساعد 25 ماده یادداشت دولت سابق مورد مطالعه قرار می‌گیرد و قرار می‌شود که با مشورت متخصصان نظریه دولت سابق و از طرف دولت وقت پروژه قطعی تنظیم شود. به آقای گلشائیان اختیار داده می‌شود که با مشورت آقایان دکتر پیرنیا و جهانگیر و نظام‌الدین امامی کمیسر ایران در لندن با نمایندگان شرکت وارد مذاکره شود. در گزارشی که آقای گلشائیان وزیر دارایی به آقای ساعد نخست‌وزیر داده نتیجه مذاکرات خود را چنین گزارش می‌دهد: برای این منظور اقدامات لازم به‌عمل آمده نظریات آقایان کورتیس - گلبنگیان و تورنبرک متخصص معروف وقت خواسته شد که به‌چه ترتیب نسبت به امتیازنامه فعلی تقاضای تجدید نظرشود و نیز آقایان پروفسور ژیدل متخصص حقوق بین‌المللی و روسو متخصص حسابداری که به‌موجب قانون مصوب مجلس شورای ملی حق اجازه استخدام داشتیم دعوت شدند که به ایران بیایند. بعد از اینکه نظریات آقایان متخصصین جلب شد، نماینده تام‌الاختیار شرکت (آقای گس) به‌تهران آمد و تقاضا کرد از طرف دولت نماینده تام‌الاختیاری تعیین شود. به موجب نامه 2421/ 4دولت اینجانب را به سمت نماینده تام‌الاختیار تعیین و به معیت هیاتی که تعیین شده بود مذاکرات را درتاریخ 20/ 11/ 1327 با نمایندگان شرکت نفت آغاز کردم و در جلسه اول مذاکرات به استحضار نمایندگان شرکت رسانیدم که علاوه برکلیه نکاتی که در دولت سابق با نمایندگان آن شرکت مذاکره شده‌است اصولا نظر من به‌طور کلی تجدیدنظر درمواد قرارداداست وموادی که موردنظر بود به‌نماینده شرکت ابلاغ کردم. بدوا نمایندگان شرکت آماده برای شنیدن این اظهار نشده وحتی تهدید به‌ترک مذاکره کردند. بعد که برای مذاکره وارد شدند به آنها تذکر دادم که دونکته از همه مهم‌تر است که باید قبلا درباب آنها تصمیم اتخاذ شود. 1) مبلغ حق‌الامتیاز مالیات. 2)مدت امتیاز. درمورد نکته اول یعنی مبلغ حق‌الامتیاز نظر دولت ایران آن است که حقوق ایران از شرکت نفت طبق اصل متداول درکشور ونزوئلا که درسایر کشورها نیز به‌تدریج مورد قبول قرار می‌گیرد براساس نصف سود ناویژه شرکت تعیین شود منتها برای اینکه دولت از افزایش بهای نفت‌خام بهره‌مند گردد وحداقلی نیز برای حق‌الامتیاز موجود باشد که حداقل منافع سالانه دولت تامین شود.
در پی اعلام این طرح و از روز بعد تشکیل اجتماعات و ایراد نطق‌ها و انتشار مقالات به پشتیبانی از آن آغاز شد. سی‌ام آذرماه ده‌ها هزارتن و عمدتا جوانان در میدان بهارستان اجتماع و فریاد نفت ما باید ملی گردد سر دادند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

بانک مرکزی نرخ سود سپرده‌گذاری بانک‌ها را زیاد کرد

تکمیل 150 هزار خودرو ناقص در انتظار ترخیص مواد اولیه

شیوه پرداخت بدهی مالیاتی ملک مورد انتقال مشخص شد

نرخ سود سپرده‌های بانکی زیاد شد؛ حداقل سود 14 درصد

اولین مدعی افراد سودجو خود شوراها باید باشند

فروشندگان سهام عدالت تاخیر واریز مبلغ را اطلاع دهند

مالیات مقطوع خریداران سکه تعیین شد

پیشتازی بایدن در مقابل ترامپ در 5 ایالت کلیدی

مدرسی: دوره بِگم‌بِگم‌ها تمام شده است

دختر ربایی و زیر گرفتن مامور پلیس در مشهد

واکنش تند عضو پایداری به یادبودِ نام بازرگان

انفجار مهیب در نزدیکی فرودگاه نظامی در انگلیس

پیشنهاد استعفای یک فعال رسانه به پرویز فتاح

اصلاح هندسی بزرگراه آیت اله «سعیدی»

جزئیات ترخیص فوری 2.5 میلیون تن کالای اساسی

واکسن روسی کرونا با بازار طلا چه کرد؟

اگر به دنبال هیجان هستید این موتورسیکلت را بیشتر بشناسید

آلمان: کمک به لبنان، مشروط اصلاحات است

آخرین قیمت سکه، طلا و ارز در بازار

ترامپ: پلوسی و شومر مردم را گروگان گرفته‌اند

مادر شهیدحججی: مردم از او حاجت می‌گیرند

رسانه لبنانی: ظریف فردا عازم لبنان می‌شود

4 فرد گرفتار در گودالی در گیلانغرب، فوت کردند

رئیس‌جمهور چین: غذا را هدر ندهید

ساعات معاملات بورس در هفته آینده مشخص شد

قیمت سبد نفتی اوپک اندکی کاهش یافت

محدودیت‌های کرونایی تا پایان مرداد تمدید می‌شود

پهنه بحرانی بازار املاک

افتتاح 196 پروژه آب و برق تا پایان سال

کلاهبرداری 130 میلیاردی در تهران لو رفت

مالیات خریداران سکه در سال 98 تعیین شد

رشد 45.3 درصدی تسهیلات پرداختی بانک‌ها به بخش صنعت و معدن

جدیدترین خودرو‌های تولید داخل را بشناسید

رضایی: ایران تا قبل از انقلاب، مثل برف آب می‌شد!

روحانی: حفظ جان مردم، اولویت نظام است

قیمت گوشت قرمز هفته بدون نوسانی را گذراند

کووید-19 به زودی قابل کنترل نیست

دلگرمی به بیمار کهنسال کرونایی با ترانه «ایرج»

کلاهبرداری میلیاردی در تهران لو رفت

لیتوانی، ورود اعضای حزب‌الله را ممنوع کرد

اعلام حالت فوق‌العاده در بیروت تصویب شد

مالیات خرید سکه تا 650هزار تومان تعیین شد

اردوغان به مکرون؛ دنبال عکس یادگاری نیستیم!

شروع سال تحصیلی از 15شهریور قطعی است

زالی: استان تهران در وضعیت قرمز است

ماجرای بازپس‌گیری ملک 20 هزار متری شهرداری تهران از آموزش و پرورش

افزایش قیمت سکه و کاهش قیمت طلا

متولی پلمپ ساختمان های نا‌ ایمن کیست؟

آشفته بازار اقتصاد ایران به نفع کیست؟

پرداخت بیش از 2000 میلیارد ریال تسهیلات در قالب 5000 فقره پرونده