بازار آریا

آخرين مطالب

تغییر نظام مالکیت و تیول‌داری اقتصاد ايران

  بزرگنمايي:

بازار آریا - در این دوره برای نخستین بار با تشکیل مجلس شورای ملی و نوشتن قانون‌اساسی، مناسبات جدیدی در حوزه مالکیت و زمینداری در ایران ایجاد شد. مالکیت خصوصی که تا پیش از این معنای خاصی برای عوام نداشت در این دوره رنگ و بویی تازه به خود گرفت. همچنین، در این دوره بحث ثبت رسمی و در واقع تثبیت مالکیت اشخاص بر زمین مطرح شد.
برقراری نظام مشروطیت نشانه دوران تازه‌ای از تاریخ روابط میان طبقات مختلف اعم از مالک و متصرف زمین است. به موجب ماده 15 متمم قانون‌اساسی مشروطه، مالکیت افراد بر ملک خویش محترم شمرده شد. همچنین، مجلس شورای ملی در روزهای آغازین کار خود، کمیسیونی را برای مطالعه در مساله اصلاحات اقتصادی تعیین کرد. از جمله اقداماتی که در نتیجه کار این کمیسیون صورت پذیرفت می‌توان به لغو قسمت اعظم و در بعضی موارد تمام مستمری‌ها و امتیازات شاهزادگان، انجام اصلاحات در نظام مالیاتی ایالات و لغو روش تیول‌داری اشاره کرد. در دوران پهلوی نیز اتفاقات عمده و مهمی در نظام حاکم بر مالکیت اراضی رخ داد.یکی از آن اتفاقات عبارت بود از الزامی شدن ثبت اموال غیرمنقول. ناگفته نماند که اگرچه بعد از استقرار مشروطیت و قبل از رسیدن رضاخان به سلطنت، به موجب قانون ثبت اسناد مصوب 21 اردیبهشت 1290 اداره ثبت اسناد زیر نظر وزارت عدلیه تشکیل شده و متعاقب آن قوانین دیگری نیز در حوزه ثبت اسناد و اموال به تصویب رسیده بود، اما در دوره سلطنت رضاشاه سلسله قوانین دیگری در این رابطه به تصویب رسید و ثبت اموال غیرمنقول الزامی شد. از جمله پیامدهای این امر تثبیت مالکیت‌های بزرگ بود، تا آنجا که برخی از افراد با نفوذ اقدام به ثبت اراضی حد فاصل میان دو کوه به نام خود کردند.
از اتفاقات دیگر این دوران می‌توان به مجبور کردن محمدرضا پهلوی به واگذاری اراضی وسیع و حاصلخیز به مالکان قدیمی این اراضی اشاره کرد. البته تلاش برخی از مالکان بی‌نتیجه ماند و اموال در تصرف و تملک محمدرضاشاه باقی ماند.اتفاق اساسی و مهم عصر پهلوی، جریان اصلاحات ارضی بود که مناسبات ارضی در ایران را پس از قرن‌ها تغییر داد. به‌طور خلاصه می‌توان گفت که با اجرای مقررات اصلاحات ارضی، روابط ارباب-رعیتی از میان رفت و این سبب شد که سازمان‌های تولید جمعی از جمله بنه، صحرا و... که از تاسیسات نظام اربابی بودند نیز محو شدند و واحدهای کوچک غیر اقتصادی به‌وجود‌ آید.در جریان اصلاحات ارضی، زارعان براساس نسق خویش و متناسب با آن مالک اراضی تحت کشت خویش شدند. این اصلاحات از جهت اینکه مالکیت خصوصی بر زمین در مقیاس بزرگ به رسمیت شناخته شد، مناسب بود اما با توجه به اینکه سازمان‌های تولید جمعی را نابود کرد و در عمل سبب کاهش تولید و در نتیجه، وابستگی کشاورزی به خارج شد مساعد به حال کشور نبود. عقیده معمول این است که برنامه اصلاحات ارضی دهه 40 باعث فقیر شدن دهقانان شد و آنها را به مهاجرت به مناطق شهری وادار کرد و این یکی از علل جنبی بروز انقلاب اسلامی در سال 1357 به‌حساب می‌آید.
از مقاله‌ای به قلم مسعود امانی و هادی دهنوی


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

گردشگران سلامت افغانی به کیش می آیند

برپایی نخستین دوره مسابقات ایده نو

برگزاری تور آشناسازی دفاتر خدمات مسافرتی فعال اقلیم کردستان عراق با کیش

حضور نمایندگان مناطق آزاد ایران در نمایشگاه گردشگری فیتور اسپانیا

اصلاح شیوه نامه ها،روند سرمایه گذاری را تسهیل کرده است

زمین با کاربری تجاری در جزیره کیش واگذار نمی شود

حضور سازمان منطقه آزاد کیش در نمایشگاه صنعت گردشگری مادرید 2020

«حال خوب» دورهمی موسیقی اهالی کیش برگزار می‌شود

آغاز مرمت مسجد تاریخی ماشه

تمامی مراحل پذیرش بیمار در بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی کیش الکترونیکی شد.

برپایی دور دوم رقابت های رنکینگ تنیس روی میز بانوان کیش

برگزاری همایش پیاده روی ویژه بانوان در کیش

رونمایی از چهره قهرمان لیگ والیبال بانوان جزیره کیش

برای نمایش اتفاق‌های قرن چهاردهم، ستادی با محوریت جزیره کیش تشکیل می شود

ساخت جاده در مسیر پناهگاه آهوان کیش با رعایت اصول زیست محیطی

استقبال شرکت های دانش بنیان و شتاب دهنده از شانزدهمین نمایشگاه بین المللی انرژی کیش

تغییر زمان برگزاری مسابقات شتاب در کیش

ماجرای دپوی 400 خودرو مناطق آزاد

ناپایداری های جوی از 2 تا 4 بهمن در استان هرمزگان

گشایش شانزدهمین نمایشگاه بین‌المللی انرژی در جزیره کیش

میزبانی کیش از دو رویداد بین‌المللی تنیس

فراخوان حسابرس مدیریت امور مجامع و حسابداری داخلی سازمان منطقه آزاد کیش

امروز ساعت 18:30گشایش شانزدهمین نمایشگاه بین المللی انرژی کیش

جمع آوری کمک های مردمی به سیل زدگان سیستان و بلوچستان

پایان مسابقه رالی خانوادگی کیش با معرفی نفرات برتر

برپایی کارگاه های آموزشی هنر، ویژه بانوان در کیش

پایان مسابقه رالی خانوادگی با معرفی نفرات برتر

تاکید بر بهینه سازی رفتارهای سازمانی در شورایعالی مناطق آزاد

برقراری پرواز رفت و برگشت سلیمانیه – کیش

انتخاب سرپرست تیم منتخب بدمینتون ایران از جزیره کیش

برپایی کارگاه آموزش فیلمسازی خلاق در کیش

اطلاعیه تاخیر پروازها

تبلور اقتصاد آزاد با اجرای کامل قانون مناطق آزاد

گشایش نمایشگاه عکس هور درگالری میکا

بررسی راهکارهای رفع مشکلات واحدهای تولید لوازم آرایشی و بهداشتی کیش

مسابقه شتاب بزرگ کیش

نشست هنرمند مطرح کشور با محوریت گرافیک در کیش

انتصاب رئیس هیأت ورزشهای زورخانه ای و کشتی پهلوانی جزیره کیش

تغییر زمان اجرای طرح واکسیناسیون فلج اطفال درکیش

برگزاری کارگاه آموزشی پوستر در جزیره کیش

استقرار تیم سازمان انتقال خون هرمزگان در جزیره کیش

انتصاب جدید در حوزه ورزش جزیره کیش

تغییر زمان اجرای طرح واکسیناسیون فلج اطفال در کیش

فراخوان رویداد جذب ایده تفریحات و بازی های دریایی در کیش

فقدان دانش مدیریت ریسک از بزرگ‌ترین نقاط ضعف مدیران کشور است

تعیین و تکلیف گود برداریهای بلاتکلیف در سطح جزیره کیش

تعیین و تکلیف گود برداری های بلاتکلیف در سطح جزیره کیش

برپایی جشنواره جهانی شادی و نشاط در کیش

اطلاعیه خاموشی از 28دی تا5 بهمن

ورود تکنولوژی جدید با مشارکت شرکت اروپایی به جزیره کیش