بازار آریا

آخرين مطالب

مرکز پژوهش‌ها بررسی کرد

مسیر هدفمندی یارانه‌ها در بودجه99 تحليل آريا بازار

مسیر هدفمندی یارانه‌ها در بودجه99
  بزرگنمايي:

بازار آریا - دنیای‌اقتصاد : مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به بررسی تبصره «14» لایحه بودجه 99 که شامل منابع و مصارف موضوع قانون هدفمندسازی یارانه‌ها است و مقایسه آن با قانون بودجه 98 پرداخته است. در این گزارش 7 ایراد به منابع و مصارف موضوع هدفمندی یارانه‌ها گرفته شده که کارشناسان این مرکز تاکید دارند لایحه بودجه باید با در نظر گرفتن این ایرادات اصلاح شود.
تبصره 14 در لایحه بودجه 99
براساس لایحه بودجه 99، منابع و مصارف قانون هدفمند کردن یارانه‌ها در لایحه بودجه سال 99 کل کشور معادل 7/ 250 هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده که نسبت به رقم 7/ 140 هزار میلیارد تومان در قانون بودجه 98، رشدی 78 درصدی داشته است. با توجه به این ارقام، کارشناسان مرکز پژوهش‌های مجلس تاکید کردند که این رقم که درصد بالایی از آن نیز قابل تحقق است، بیش از 45 درصد بودجه عمومی دولت است و به عبارت دیگر دولت درصدد دریافت مجوزی در سازوکاری جدا از بودجه عمومی برای مصرف اعتبارات است.
در بخش منابع تبصره 14 لایحه بودجه، دریافتی حاصل از فروش صادراتی و داخلی فرآورده‌های نفتی نسبت به قانون بودجه سال 98 به ترتیب 104 و 69 درصد افزایش پیدا کرده که دلیل عمده این افزایش، سهمیه‌بندی و افزایش قیمت بنزین، کاهش مصرف داخلی و افزایش حجم صادرات بوده است. از سوی دیگر تاکید شده که کل منابع هدفمندی مندرج در تبصره 14 نسبت به سال 98، معادل 9/ 109 هزار میلیارد تومان افزایش یافته که 7/ 76 هزار میلیارد تومان آن یعنی حدود 70 درصد از افزایش فروش صادراتی و داخلی فرآورده‌های نفتی است. مابقی افزایش منابع نیز از محل فروش داخلی خوراک میعانات گازی پتروشیمی است که در سال‌های گذشته جزو منابع عمومی دولت بوده و در منابع تبصره 14 درج نمی‌شد و امسال برای اولین بار در منابع هدفمندی لحاظ شده است.
کارشناسان این گزارش تاکید کرده‌اند که تمامی وجوه دریافتی حاصل از فروش آب و برق برای حمایت از صنعت آب و برق به شرکت‌های ذی‌ربط برگشت داده می‌شود. درخصوص دریافتی‌های حاصل از فروش فرآورده‌های نفتی و گاز طبیعی به ترتیب 5/ 18 و 45 درصد از درآمدهای مذکور به شرکت‌های ذی‌ربط بازگردانده می‌شود و مابقی پس از کسر عوارض و مالیات ارزش‌افزوده به مصارف هدفمندی اختصاص می‌یابد.
رشد 140 درصدی مصارف هدفمندسازی یارانه‌ها
در این گزارش آمده است مصارف هدفمند‌سازی یارانه‌ها حدود 60 درصد از کل مصارف و معادل 152 هزار میلیارد تومان است. مصارف هدفمندی در قانون بودجه 98 معادل 6/ 62 هزار میلیارد تومان بوده و در لایحه بودجه سال 99 بیش از 140 درصد افزایش یافته است که بخشی از آن به‌دلیل اجرای طرح حمایت معیشتی خانوارها و بخشی از آن نیز ناشی از مصارف یارانه‌ای است که دولت با رویکرد تجمیع یارانه‌ها به این بخش منتقل کرده و مغایر با مصارف قانون هدفمندی یارانه‌ها و ماده 39 قانون برنامه ششم است.
در بخش بعدی مقایسه بین لایحه بودجه 99 و قانون بودجه 98، نشان می‌دهد که در قانون بودجه سال 98 منابع در نظر گرفته شده برای پرداخت یارانه نقدی و غیرنقدی خانوارها 1/ 41 هزار میلیارد تومان بود که این رقم در لایحه بودجه99 با افزایش 4 درصدی مواجه شده و به رقم 8/ 42 هزار میلیارد تومان رسیده است. اختصاص 8/ 42 هزار میلیارد تومان برای پرداخت یارانه نقدی به این معنا است که در سال 99 به‌طور میانگین، هر ماه امکان واریز یارانه نقدی برای 78 میلیون و 388 هزار نفر وجود خواهد داشت. این موضوع به معنای عدم حذف سه دهک پردرآمد جامعه است و نشان می‌دهد دولت عزم جدی برای اجرای جزء 1 بند الف تبصره 14 لایحه بودجه سال 99 ندارد.
7 ایراد به تبصره«14»
در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس به مهم‌ترین نکات و ایرادهای تبصره 14 لایحه بودجه 99 اشاره شده است. اولین نکته به عدم افزایش قیمت حامل‌های انرژی اشاره دارد. این کارشناسان معتقدند گسترش شمول منابع قانون هدفمند کردن یارانه‌ها و ماده 39 قانون برنامه ششم توسعه از فروش داخلی حامل‌های انرژی به صادرات فرآورده‌های نفتی و تامین هدفمندی از محل صادرات فرآورده‌های نفتی موجب شده است دولت در راستای اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها و افزایش قیمت حامل‌های انرژی گام برندارد به‌طوری که به جز اصلاح قیمت بنزین هیچ تعدیل قیمتی در سایر حامل‌های انرژی دیده نمی‌شود. همچنین یکی از دلایل اصلی افزایش قابل‌توجه منابع بیش از 140 درصد نسبت به‌سال گذشته وجود منابعی مانند صادرات فرآورده‌های نفتی است.
دومین نکته بر واقع‌بینی در منابع پیش‌بینی‌شده تاکید دارد. بررسی عملکرد سال‌های گذشته تبصره 14 نشان می‌دهد، اگرچه منابع پیش‌بینی‌شده تا حد زیادی محقق می‌شود، اما وصول منابع صد درصد نیست و همواره 10 تا 15 درصد کمتر از منابع پیش‌بینی‌شده وصول می‌شود. در این گزارش گفته شده سازمان هدفمندی پس از برداشت سهم خود، مابقی را میان شرکت‌های ذی‌ربط توزیع می‌کند و این موضوع سبب شده بخش قابل‌توجهی از ضرر ناشی از عدم وصولی‌ها متوجه شرکت‌های توزیع‌کننده انرژی باشد و کمبود منابع آنها را تشدید کند. این موضوع باعث شده امور توسعه‌ای شرکت‌ها شکل اجرایی و عملیاتی پیدا نکند.
در نکته بعدی گفته شده برخلاف اینکه در ذیل جدول تبصره 14 لایحه بودجه ذکر شد که معادل حق‌العمل جایگاه‌های عرضه نفتی در منابع و مصارف جدول فوق محاسبه نشده، اما محاسبات انجام‌شده برمبنای قیمت فروش و پیش‌بینی میزان مصرف هریک از فرآورده‌ها نشان می‌دهد کارمزد جایگاه‌های عرضه فرآورده‌های نفتی در منابع حاصل از فروش آنها لحاظ شده، اما در مصارف جدول دیده نشده است. با توجه به اینکه متوسط رقم کارمزد بنزین و گازوئیل در جایگاه‌ها به ترتیب 100 و 35 تومان به ازای هر لیتر است؛ مجموع کارمزد جایگاه‌ها معادل 1/ 4 هزار میلیارد تومان محاسبه می‌شود که لازم است از رقم سرجمع منابع حاصل از فروش داخلی فرآورده کسر شود. همچنین براساس اطلاعات به‌دست آمده حجم مصرفی بنزین داخلی معادل 95 میلیون لیتر در روز برآورده شده است که با مصرف قبل از سهمیه‌بندی برابری می‌کند و به‌نظر می‌رسد بیش برآورد شده است. براساس محاسبات انجام شده توسط کارشناسان این مرکز بر مبنای بنزین سهمیه‌ای اختصاص‌یافته و مصرف کنونی بنزین آزاد و سوپر، مصرف بنزین در سال 99 حدود 88 میلیون لیتر در روز پیش‌بینی می‌شود، بنابراین معادل 9/ 427 میلیارد تومان از محل فروش بنزین بیش برآورد شده و لازم است که رقم درج شده در ردیف جدول مربوطه کسر شود. در نهایت رقم 77 هزار و 74 میلیارد تومان درج شده در ردیف یک جدول تبصره 14 به حدود 68 هزار و 619 میلیارد تومان کاهش خواهد یافت.
نکته بعدی به آمار پتروشیمی‌ها در لایحه بودجه 99 اشاره دارد. در این نکته آمده است که براساس اطلاعات به‌دست آمده از صنعت پتروشیمی، رقم درج شده در ردیف 6 منابع، بیش برآورد شده و بر مبنای ظرفیت اسمی واحدهای پتروشیمی (مصرف خوراک میعانات گازی معادل 130 هزار بشکه در روز) پیش‌بینی شده است. اما واقعیت این است که مصرف واقعی خوراک میعانات گازی داخلی در سال 98 کمتر از ظرفیت اسمی و حدود 100 هزار بشکه در روز بوده است. بنابراین با فرض اینکه مصرف سال 99 نسبت به سال 98 کاهش نیابد و قیمت آن نیز مشابه سال گذشته باشد، ردیف 6 منابع تبصره 14 نیازمند اصلاح است و رقم درج‌شده در این ردیف از 25 هزار و 991 میلیارد تومان به 19 هزار و 833 میلیارد تومان کاهش می‌یابد.
نکته 5 این گزارش به اصلاح قیمت بنزین اشاره کرده است. در این بخش آمده که ذیل جدول تبصره «14» به این نکته اشاره شده که منابع حاصل از اصلاح قیمت بنزین در سال 98، مشمول عوارض و مالیات ارزش‌افزوده نیست. علاوه بر اینکه این موضوع مغایر قانون بالادستی مالیات ارزش‌افزوده است، با افزایش قیمت بنزین و افزایش تقاضای حمل‌ونقل عمومی زیر ساخت موجود حمل‌ونقل عمومی پاسخگوی نیاز جامعه نخواهد بود. این در حالی است که یکی از اهداف طرح سهمیه‌بندی بنزین افزایش استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی بوده و حذف عوارض و مالیات ارزش‌افزوده بنزین خلاف این رویکرد است. میزان عوارض و مالیات ارزش‌افزوده بنزین که از مصارف ردیف یک حذف شده معادل 8897 میلیارد تومان برآورد می‌شود که دولت به طرح حمایت معیشتی خانوار اختصاص داده است.
نکته ششم به هزینه‌های شرکت ملی گاز ایران اشاره دارد. در این بخش آمده است که شرکت ملی گاز ایران در سال 98 بابت هزینه‌های تولید، انتقال، توزیع و فروش گاز طبیعی معادل 45 تومان به ازای هر متر مکعب گاز از دولت دریافت می‌کند که این رقم با 30 درصد افزایش معادل 5/ 58 تومان در سال 99 پیش‌بینی شده است. نرخ گاز مصرفی کلیه بخش‌ها به استثنای نیروگاه‌ها بیشتر از 5/ 58 تومان است و مابه‌التفاوت نرخ فروش و نرخ تکلیفی پس از کسر مالیات و عوارض به حساب سازمان هدفمندی واریز می‌شود. اما درباره نیروگاه‌ها هیچ درآمدی بابت گاز مصرفی نیروگاه‌ها عاید سازمان هدفمندی و شرکت ملی گاز نشده و در منابع دریافتی حاصل از فروش داخلی گاز طبیعی لحاظ نشده است.
نکته آخر به سهم شرکت ملی گاز از عوارض ماده 65 قانون الحاق برخی مقررات به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت معادل 80 درصد و سهم مدارس 20 درصد اشاره دارد. در جدول تبصره 14 قانون بودجه 98 معادل 30 درصد از سهم شرکت ملی گاز از محل عوارض موضوع ماده 65 بابت گرمایش مدارس به سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت اختصاص یافته و این موضوع در لایحه سال 99 نیز تکرار شده و به نوعی تغییر سهم تعیین شده در قانون الحاق است.
مرکز پژوهش‌های مجلس در این گزارش تاکید کرده است که با توجه به ایراداتی که در تبصره 14 لایحه بودجه 99 وجود دارد، موارد گفته شده اصلاح شود.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

پیش بینی روند قیمت سکه تا چند روز آینده

سیر و زنجبیل از کرونا پیشگیری می‌کنند؟

چطور با فشارهای روانی «کرونا» مقابله کنیم؟

باشگاه‌های ورزشی و استخرها یک هفته تعطیل شدند

تبعات «خود هراسی» از کرونا

اخبار منفی کرونا را از خود دور کنید

پیشگیری از شیوع کرونا در زندان‌ها

انتشار اولین آمار رسمی از آثار مخرب کرونا بر اقتصاد چین

علت جهش قیمت دلار در هفته اخیر چیست؟

سامانه بارشی جدید وارد کشور می‌شود

آیا ممکن است دلار ارزان شود؟

قیمت طلا 50 دلار سقوط کرد

چشم‌انداز بورس در هفته پیش رو

قیمت مسکن در مناطق مختلف تهران

واردات گوشت گوساله 6 برابر حد نیاز

بسته شدن مرزها به خاطر کرونا سارق را به دام انداخت

جست و جوی خوراک مناسب برای کودکان در فضای مجازی

تماس تلفنی روسای جمهوری ترکیه و آمریکا درباره ادلب

آمریکا نگران از کرونا، نشست آسه‌آن را به تعویق انداخت

دستمزد چقدر از سبد معیشت کارگران را پوشش می دهد؟

قیمت جگر گوسفندی نصف شد

3 خبری که احتمالا بورس را متاثر کند

ثبت اعتراض، متقاضیان مسکن ملی آغاز شد

سقوط قیمت نفت به کانال 40 دلاری

زیان 5 هزار میلیاردی بورس های جهان در پی شیوع کرونا

بازار اشباع می‌شود، قیمت‌ها می‌شکند

از زنجبیل 70هزار تومانی تا ثبت‌نام برای لیمو ترش

پویش کرونا را شکست می‌دهیم در سراسر ایران

فروش دلار زیر قیمت بازار بهانه کلاهبرداری

زورگیری‌های خشن دو مرد و یک زن از مسافران

پرونده سارق جنایتکار بسته شد

نبرد «تزار» و «سلطان» در زمین شام

انتقادهای گسترده به دروغ کرونایی«دونالد»

تلاش پزشکان و پرستاران در مهار کرونا

آموزش دانش آموزان تعطیل نیست

کار و زندگی در کنار کرونا

شبکه آموزش، مدرسه تلویزیونی می‌شود

رونق تولید مستلزم رفع موانع اقتصادی

سبد تجاری صنایع‌غذایی ایران

آمار هفتگی بازار سهام - 1398/12/10

اولین‌های بورس - 1398/12/10

مصرف کمتر اما نور بیشتر

«ملی مس» در مدار سودآوری

ورود پتروشیمی خوزستان به صنعت قطعه‌سازی

خبر خوش صنعت تایر برای دارندگان خودروهای سنگین

تغییرات تازه در هیات‌مدیره سرآوا

ورزش

پولانسکی بی‌خیال سزار شد

کرونا روی جلد تجارت فردا

پایان رنج‌های «ملکه رنجبر»