بازار آریا

آخرين مطالب

رشد نقدینگی به کنار، هدایت اعتبار را دریابید اقتصاد ايران

رشد نقدینگی به کنار، هدایت اعتبار را دریابید
  بزرگنمايي:

بازار آریا - خراسان / با توضیحات رئیس کل بانک مرکزی و سوال خبرنگار خراسان از رئیس جمهور، در نشست خبری دیروز موضوع رشد نقدینگی، دوباره مورد توجه رسانه ها قرار گرفته است. خوب است که پس از مدت ها حواشی تحمیلی یا خودساخته، دوباره موضوعات مهم و اساسی اقتصاد کشور موردتوجه قرار گیرد. چرا که قطعا اولین گام در حل معضلات، قرار گرفتن آن ها در کانون توجهات است اما درباره نقدینگی و رشد آن و مواضع رئیس جمهور و مهم تر از همه، سیاست گذاری برای کنترل و هدایت نقدینگی، نکات مهمی قابل طرح است که در ادامه می آید.
1- نقدینگی در یک سال منتهی به آذرماه امسال 28.2 درصد رشد کرده است. طی دو دهه اخیر، در چندین مقطع (سال های 85، 91، 82 و 94) رشد سالانه نقدینگی 30 درصد یا بیشتر بوده است. آن چه رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرده، عبور سرعت رشد نقدینگی از میانگین است. در بلندمدت (50 سال اخیر) سرعت سالانه رشد نقدینگی حدود 25 درصد بوده است که در مقطع کنونی، سرعت رشد از این میانگین بیشتر است.
2-رئیس جمهور در نشست خبری دیروز در پاسخ به سوال خراسان در خصوص سرعت رشد نقدینگی و اقدامات دولت در این خصوص، به منشأ غالب رشد مازاد نقدینگی، یعنی رشد دارایی های بانک مرکزی اشاره کرده و توضیح داده که به این دلیل این «نقدینگی بدی نیست»! این در حالی است که فارغ از منشأ، افزایش نقدینگی بیشتر از میزان رشد اقتصادی، در نهایت محرک تورم خواهد بود. البته، واضح است که در مقطع فعلی، کنترل رشد نقدینگی نه میسر است و نه قابل توصیه.
3-به طور کلی، چرخه تورم بالا(نرخ رشد قیمت ها)-نرخ رشد نقدینگی بالا در کشور ما به نوعی نهادینه شده است و در دوره های مختلف، تنها منشأ آن تغییر کرده است و طبق شواهد، تغییر منشأ، تاثیری بر آثار آن نداشته است. طی دوره‌ای ایجاد خطوط اعتباری برای تامین مالی طرح های دولتی (طرح های بنگاه های زودبازده و مسکن مهر در دولت نهم و دهم) منشأ اصلی رشد نقدینگی بوده است و در دوره ای اضافه برداشت مکرر بانک ها از بانک مرکزی (از سال 92 تا 96) و گاهی رشد دارایی ها و تسعیر درآمدهای ارزی به ریال.
4-طبق شواهد، بانک مرکزی طی دو سال اخیر در مهار اضافه برداشت بانک ها و حرکت به سمت نظارت بر آن ها موفق عمل کرده ، اگرچه راه درازی باقی است. بنابراین می توان گفت که رشد اخیر نقدینگی، به طور کلی، یکی بر اثر همان چرخه معیوب نهادینه شده در کشور است و دیگری همان بحث تسعیر دارایی ها (که ظاهرا به خاطر تسعیر با نرخ بالا رشد کرده است). خلاصه آن که موضوع مخرب اضافه برداشت بانک ها در حال کنترل است و امید می رود که مطالبات متعدد (از جمله دستور صریح رهبر انقلاب در سال گذشته) برای کنترل نقدینگی و رفع معضلات نظام بانکی و از همه مهم تر کنترل قدرت خلق نقدینگی بانک ها، به نتیجه منجر شود و این معضل تخفیف یابد.
5-چهار نکته بالا یک ترجیع بند ثابت دارد و آن این که رشد نقدینگی در کشور و چرخه تورم-نقدینگی یک موضوع نهادینه در اقتصاد کشور است که به راحتی و به سرعت قابل رفع نیست.مخصوصا در شرایط فعلی اقتصاد کشور که سرکوب مالی و نقدینگی می تواند به تعمیق رکود اقتصادی منجر شود. ضمنا به نظر می‌رسد بانک مرکزی گام هایی در مسیر سالم سازی نظام بانکی و کنترل مسیر رشد نقدینگی برداشته و در این جهت در حال حرکت است.
در این میان، آن چه مهم و یک خلأ بسیار بزرگ به شمار می رود، مکمل مالی سیاست های پولی است. متاسفانه دولت در شش سال گذشته، نه طرح و پروژه ای برای هدایت اعتبارات ارائه کرده است و نه برنامه ای توسعه ای برای جهت دهی به آن ها. توضیح این که در دولت قبل، رشد محتوم نقدینگی از مسیر طرح هایی مشخص رخ داد. مسیرهایی مثل مسکن مهر که حتی اگر 50 درصد هم به اهداف خود رسیده باشد، موفق قلمداد می شود. در واقع این که نقدینگی موردنیاز اقتصاد از یک مسیر مشخص و دارای اهداف مشخص تزریق شود، بهتر از این است که توسط اضافه برداشت بانک ها و بدون جهت گیری و اهداف مشخص ایجاد و تزریق شود.
فارغ از این که پروژه هایی این چنین تعریف نشده و نمی شود، برنامه یا رویکرد توسعه ای در حوزه اقتصادی وجود ندارد. طرحی که می تواند از مسیر هدایت اعتبار به آثار واقعی اقتصادی و رشد منجر شود. طرح های زیرساختی، توسعه ساخت داخل در کالاهای منتخب و احداث پتروپالایشگاه ها می تواند بخشی از یک برنامه توسعه ای باشد و اعتبارات موجود به سمت آن هدایت شود.
البته واضح است که در شرایط پرریسک اقتصادی فعلی، هدایت خودکار منابع به سمت طرح های تولیدی و بلندمدت سیار ضعیف خواهد بود. نقش دولت و برنامه توسعه، تخفیف این ریسک است. موضوعی که مثلا درباره طرح پتروپالایشگاه ها (طبق مصوبه مجلس) با ارائه تنفس در خوراک نفت تا حد زیادی ایجاد می‌شود. در شرایط تحریمی فعلی، فرصت های این چنینی برای ایفای نقش موثر مداخله ای دولت بسیار است.
خلاصه این که اولا رشد نقدینگی در اقتصاد کشور نهادینه شده است و انتظار کنترل سریع آن بیهوده است. ثانیا بانک مرکزی هم در راستای سالم سازی منشأ رشد نقدینگی و کنترل آن در حال اقدام است. ثالثا آن چه خلأ و اشکال اساسی محسوب می شود، بی برنامگی و کندی دولت در تدوین مکمل مالی سیاست های پولی و «هدایت اعتبار» است.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

چگونه حمل و نقل عمومی درمقابل کرونا ضدعفونی می شود

طفره‌رفتن رئیس ستاد کرونا در تهران از پاسخ به سوال خبرنگار

کاهش بی‌ سابقه پروازهای مسافری و عبوری کشور

کرونا، قیمت مسکن را پایین می‌آورد؟

دولت در دو جبهه با کرونا و تحریم‌ها در حال جنگ است

بازده 400درصدی بانک تجارت چگونه محقق شد؟

تنش لفظی میان نوه ملکه انگلیس و ترامپ بالا گرفت

کاهش بی‌سابقه پروازهای مسافری و عبوری در روزهای کرونایی

اختصاص 75هزار میلیارد تومان برای حفظ تولید/ برگزاری جلسات دولت بدون تعطیلی برای مقابله با کرونا

رییس سازمان بهزیستی کشور خبر داد: اختصاص 700 میلیارد ریال دیگر برای اجرای ماده 27 قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت

دلفیناریوم برج میلاد تعطیل شد

جهانپور: فاصله گذاری اجتماعی با تاخیر انجام نشده است

تکذیب شد: تمدید تعطیلی مدارس تا اردیبهشت‌

به ناپایدار شدن کروناویروس در گرما امیدوار نیستیم

برخورد سخت پلیس با متخلفان در طرح فاصله‌گذاری اجتماعی

حاجی میرزایی: تنها 6.9٪دانش آموزان به اینترنت دسترسی ندارند

جلد متفاوت مجله نیویورکر

پوتین دستور انتشار آمار کرونا را در روسیه بدون سانسور داد

بازار مسکن از بی‌ثباتی رنج می‌برد

شوک دوم کرونا به اقتصاد چین

جهانپور: مهار کووید١٩ با مسئولیت مشترک تعبیر می‌شود

سرفاصله قطارهای مترو چقدر افزایش پیدا کرد؟

میانگین قیمت دلار صرافی بانکی در سالی که گذشت

نحوه‌ فعالیت شعبه‌های بانک‌پاسارگاد در هفته سوم فروردین

شایعه نخ نمای واگذاری کیش به چینی ها

پیش‌ بینی اقتصاد کشور در سال 99؛ تورم و بیکاری چه خواهد شد؟

بررسی قابلیت‌های جدید عکس‌برداری در پرچمدارهای سری P40 هوآوی

میادین میوه و تره بار 12فروردین باز و 13فروردین تعطیل هستند

برج آزادی سفیدپوش شد

فراهم بودن زیرساخت‌ها برای توسعه، لازمه جهش تولید/ توسعه بخش معدن نیازمند پایش بخشنامه‌های معاونت معدنی است

سازمان ملل: در بحبوبه کرونا تحریم‌ها علیه کشورها لغو شود

یک بام و چند هوای پالایش و پخش/ سوخت مطمئنی که همچنان حادثه می‌آفریند + فیلم

5 خبر مهم اقتصادی امروز 1399/01/11

دولت نیازمندی‌های بخش بهداشت برای مقابله با بیماری کرونا را تامین می‌کند/ مجوز استخدام 10هزار نیروی جدید به وزارت بهداشت

تعیین تکلیف توزیع 10هزار میلیارد تومان اعتبار متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان

تعطیلی مدارس جزیره کیش تا پایان فروردین

مقررات کرونایی نیجریه برای کارکنان بخش فراساحلی نفت

نقش ایران در دوئل نفتی عربستان و روسیه

سیاست های دولت برای جلوگیری از بیکاری گسترده در زمان کرونا

مستاجران در دوره کرونایی اجازه جابه‌جایی ندارند

نقشه بازدهی و ارزش معاملات صنایع بورسی در انتهای داد و ستد‌های روز جاری/ رشد دو هزار و 12واحدی نماگر بورس تهران

زالی: کیفیت و تنوع محلول ضدعفونی‌کننده سایپا بسیار بالاست

تاکید رییس جمهور بر توجه ویژه به جانبازان شیمیایی

همه ما در برابر جامعه مسئولیم!

فرار «بایدن» از پاسخ دادن به سوال درباره برداشتن تحریم‌های ایران

کمک‌های بیمه آسیا به مناطق سیل زده استان کرمان ارسال شد

تغییر ساعات کار شعب و ستاد بانک سینا

آخرین وضعیت مرزهای کشور

تعرفه‌ ورود و خروج کالا در سال 99 ابلاغ شد

تعطیلی واحدهای تولیدی مرتبط با کرونا ممنوع است