بازار آریا

آخرين مطالب

ریشه‌های نظم سیاسی از دوران پیشا انسانی تا انقلاب فرانسه اقتصاد ايران

ریشه‌های نظم سیاسی  از دوران پیشا انسانی تا انقلاب فرانسه
  بزرگنمايي:

بازار آریا - فرانسیس فوکویاما ترجمه: محمد حسین باقی در اواخر قرن هفدهم، متفکرانی مانند «هابز» و «لاک» مفاهیم نظم اجتماعی فئودالی مبتنی بر طبقات و اقشار را از هم گسسته و مفاهیم را از قید و بند این مسائل رها کردند و به نفع یک قرارداد اجتماعی میان دولت و شهروندان استدلال می‌کردند. هابز در «لویاتان» استدلال می‌کرد که انسان‌ها هم در احساسات و هم در توانایی‌شان برای تحمیل خشونت به یکدیگر اساسا برابر هستند و آنها فقط به واسطه این حقیقت که انسان هستند «حق» دارند. لاک هم این فرضیات را پذیرفت و به این مفهوم که حکومت مشروع از هر چیزی غیر از اجماع محکومان می‌تواند برخیزد، حمله کرد. می‌توان شاه را برکنار کرد اما فقط به نام اصل رضایت مردم.
دانمارکی شدن
یکی از مشکلاتِ تاریخ «ویگ» این است که تاریخ انگلیس را برای ظهور دموکراسی مشروطه «پارادایمی» می‌کند. با این حال، مسیرهای دیگری هم وجود دارد که دولت‌های اروپایی اتخاذ کردند تا به جایی برسند که انگلستان رسید. از زمانی که گزارش مفصل‌مان در مورد توسعه سیاسی را با طرح این سوال آغاز کردیم که دانمارک چگونه دانمارک شد- یک نظام سیاسی قانون‌مدار، دموکراتیک، موفق و شکوفا و با حکمرانی مطلوب که پایین‌ترین میزان فساد سیاسی در جهان را دارد- باید زمانی را به تبیین این نتیجه اختصاص دهیم. در سال 1500، روشن نبود که دانمارک (یا هر کشور دیگری در اسکاندیناوی) متفاوت از دیگر جوامع قرون وسطایی اخیر در اروپا بشود. برخی ناظران کوشیده‌اند تا [تاریخِ] دانمارکِ امروز را به دوران وایکینگ‌هایی که در ابتدا در اسکاندیناوی ساکن شدند عقب ببرند. اما درک و مشاهده این مسأله دشوار بود که چگونه این گروه خاص از چپاولگران قبیله‌ای خود را از دیگر بربرهای ژرمنی که پس از پایان امپراتوری روم در اروپا ساکن شده بودند اساسا متمایز ساختند، البته باید به این حقیقت اشاره کرد که آنها به جای سوار شدن بر اسب‌ها، کرجی‌های بزرگ می‌راندند. پادشاهی دانمارک، که تبار و نسبی بسیار کهن دارد، از قرن سیزدهم نسبتا ضعیف بود یعنی زمانی که پادشاه مجبور به امضای «منشور کبیر»ی شد که مشاوره با پارلمان اشراف و حفظ و اعطای امتیازات خاص برای کلیسا را الزامی می‌ساخت. اقتصاد دانمارک، همچون اقتصاد بقیه اروپا، بر کار در ملک اربابی مبتنی بود، هرچند موقعیت دانمارک در ورودی بالتیک و مجاورت آن با شهرهای اتحادیه هانزی، تجارت بین‌المللی را به یک مؤلفه نسبتا مهم‌تری در توسعه اقتصادی‌اش تبدیل کرد. پس از تجزیه و فروپاشی «اتحادیه کالمار» [Kalmar Union: دوره‌ای از تاریخ اسکاندیناوی است که سه کشور سوئد، دانمارک و نروژ تحت فرمان یک فرمانروا قرار داشتند (1523-1397) بدین معنا که ازنظر قانونی در امور داخلی خود مستقل بودند اما درنهایت، سیستم اداری آنان به یک پادشاه ختم می‌شد]، که به‌طور کوتاهی بیشتر بخش‌های اسکاندیناوی را در نیمه قرن پانزدهم متحد کرد، دانمارک یک قدرت بسیار مهم چندملیتی باقی ماند و نروژ، ایسلند، سرزمین‌های آلمانی‌زبان شلزویگ و هولشتاین و استان‌هایی در سراسر Sound که امروز سوئد نامیده می‌شود را در کنترل خود داشت.
اگر رویداد واحدی وجود داشت که دانمارک و دیگر بخش‌های اسکاندیناوی را به مسیر توسعه‌ای متمایزی هدایت کرد، آن رویداد «اصلاحات پروتستان» بود. همچون بخش‌های دیگر اروپا، اندیشه‌های مارتین لوتر به طرز چشمگیری بی‌ثبات‌کننده بود و باعث نارضایتی مردمی گسترده‌ای علیه کلیسای کاتولیک شد. در دانمارک، یک جنگ داخلی مختصر منجر به پیروزی جناح پروتستان و تأسیس کلیسای ملی لوتران دانمارک در سال 1536 شد. این پیامد هم با مؤلفه‌های مادی و هم مؤلفه‌های اخلاقی هدایت می‌شد: پادشاه دانمارک فرصت قابل توجهی برای توقیف و مصادره دارایی‌های قابل توجه کلیسا دید که احتمالا حدود 30 درصد از اراضی در دانمارک را شامل می‌شد. با این حال، تأثیر سیاسی واقعی و پایدار «رفرماسیون» در دانمارک با تشویق دهقانان به یادگیری سواد پدید آمد. کلیسای لوتران باور قدرتمندی به این «ضرورت» داشت که مردم عادی از طریق توانایی‌شان برای مطالعه انجیل دسترسی مستقیم به خدا داشته باشند یا اگر نمی‌توانند، لااقل به دستورالعمل‌های دینی لوتر دسترسی داشته باشند. کلیسای لوتران با آغاز قرن شانزدهم شروع به تأسیس مدارس در تمام روستاها در دانمارک کرد که در آن مدارس، کشیش‌ها و روحانیون مذهبی مبانی خواندن و نوشتن را به دهقانان می‌آموختند. نتیجه این بود که تا قرن هجدهم، دهقانان در دانمارک (و بخش‌های دیگر اسکاندیناوی) به مثابه یک طبقه نسبتا باسوادتر و سازمان‌یافته‌تر ظاهر شده بودند.
بسیج اجتماعی در جوامع معاصر معمولا در نتیجه توسعه اقتصادی رخ می‌دهد. این مسیر، مسیری بود که در انگلستان قرون میانه هم اتخاذ شد جایی که تعمیم حقوق مالکیت بر اساس «کامن لا» گذار و تحول لایه بالایی نظام دهقانیِ انگلیس به کشاورزان خرده مالکِ به لحاظ سیاسی فعال را تسهیل کرد. در عوض، در دانمارکِ پیشامدرنِ قرن شانزدهم، این مذهب بود که محرک بسیج اجتماعی بود. سواد به دهقانان اجازه داد تا نه تنها شرایط اقتصادی خود را بهبود بخشند بلکه به آنها کمک کرد تا در میان خود هم ارتباط برقرار ساخته و به‌عنوان عوامل سیاسی سازماندهی شوند. تصورِ مقایسه‌ای بیشتر از آن میان اسکاندیناوی‌ها و روس‌های روستایی در اوایل قرن نوزدهم – با وجود مجاورت جغرافیایی و مشابهت‌های آب و هوایی- دشوار است. برخلاف مورد انگلیس، دموکراسی نمایندگی از دل بقای یک نهاد فئودالی (پارلمان) ظهور نکرد؛ نهادی که به قدر کافی خوب سازمان یافته بود تا در برابر دولت متمرکز ایستادگی کند. در دانمارک، دولت مطلقه‌گرا با بوروکراسی بسیار پیچیده به دنبال شکست در جنگ با سوئد در سال 1660 برقرار شده بود. «دایت» دانمارک مُلغی شد و هیچ ساختار سیاسی طبقه محوری وجود نداشت که پادشاه برای کسب اجازه جهت جمع‌آوری مالیات به آن رجوع کند. انقلابِ سیاسیِ حیاتی در بازه 1760 تا 1792 رخ نمود یعنی زمانی که دستگاه روشنگر سلطنت در دانمارک به شکلی مترقیانه شکلی از «سرف‌داری» را که «استاونسبِیند» نامیده می‌شد مُلغی کرد: ابتدا در قلمرو سلطنت و سپس برای تمام زمینداران و حق اربابان برای وضع مجازات‌های تحقیرآمیز بر دهقانان مانند تازیانه زدن بر اسب چوبی را محدود کرد. دهقانان از بند رهانیده نشدند اما به آنها حق داشتن زمین و مشارکت آزادانه در تجارت بر مبنایی برابر اعطا شد.

بازار آریا


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سفیر ایران: آماده تجارت با لبنان با لیره هستیم

قتل یک دوست به خاطر رابطه با زن متأهل

جشن خیابانی دانش‌آموزان فارغ‌التحصیل فلسطینی

اعتراف مرد چوپان به قتل همسر صیغه‌ای

اثر جدید بنکسی با موضوع‌زدن ماسک در مترو

کرونای جهش یافته چه ویژگی‌هایی دارد؟

توضیح همایون شجریان درباره یک ادعا

ترامپ: اجازه نمی‌دهیم چین از آمریکا سوء استفاده کند

دانستنی‌هایی درباره ویتامین P

بورل: برجام می‌تواند سنگ‌بنای توافقات بعدی شود

پرداخت یارانه 9میلیونی به‌ازاء هر معتاد

ورود ناوشکن آمریکایی به دریای جنوبی چین

ترامپ: علاقه‌ای به مذاکره با چین ندارم

امارات: طبل‌های جنگ در لیبی به صدا درآمده‌اند

آتش‌سوزی گسترده در یک انبار کالا در بزرگراه فتح

واکسن آمریکاییِ کرونا تا پاییز به تولید انبوه می‌رسد

اختلال جهانی در واتس‌اپ

قالیباف: نمی‌خواهیم چوب لایِ چرخ دولت بگذاریم

کره‌ای‌ها به فکر آینده خود در ایران باشند

وقوع اختلال گسترده اینترنتی در ایران

آمریکا 5 پایگاه خود را در افغانستان تعطیل کرد

اختیارات جنگی ترامپ علیه ایران محدود می‌شود؟

پیشنهاد سِت‌کردن ماسک کرونا با لباس

نگرانی ژاپن از احتمال حمله کره‌شمالی

آمریکا ممنوعیت صدور روادید دانشجویی را لغو کرد

مینو محرز: در اوج کرونا به سر می‌بریم

قالیباف: نمی‌شود پشت درهای بسته تصمیم گرفت

شنیده‌شدن صدای انفجار شدید در مأرب یمن

انسداد ورودی‌های دزفول از عصر چهارشنبه

کنگره اختیارات نظامی ترامپ درباره ایران را محدود کرد

رایزنی ظریف با وزیران خارجه آذربایجان و ارمنستان

قالیباف: برای حل مشکل مردم، عصای دولت هستیم

ادامه درگیری خونین در مرز آذربایجان و ارمنستان

خستگی که بر تن کادر درمان ماند

ماجرای تشابه اسمی یک سردار با جاسوس اعدامی

مورد عجیب و غریب کشتیِ کرونایی!

ماجرای بمب‌گذاری کومله در مهاباد

پاسخ رئیس شورای امنیت به تمدید تحریم ایران

پیدا و پنهان موضوع ماسک‌های دست دوم

سیل در استان اردبیل، جانِ 2 نوجوان را گرفت

چرا حکم عوامل بمب‌گذاری مهاباد دیر اجرا شد؟

نامه مخالفت حاج قاسم با ساخت فیلم زندگی‌اش

استاندار تهران: سینماهای پایتخت تعطیل نیست

مردم «رییس‌جمهور خوب» می‌خواستند؛ آقای رییس‌جمهور

«اعدام‌ نکنید» هشتگ نخست جهان شد

واکنش هند به اخراج از پروژه ریلی چابهار

احتمال پلمب فرودگاه مهرآباد کذب محض است

ظریف، آذربایجان و ارمنستان را به آرامش دعوت کرد

بدنام سازی امر به معروف با مجوز عجیب رائفی‌پور

پاسخ وزیر نفت به یک شایعه جدید