بازار آریا

آخرين مطالب

گفت و گوی «بازار آریا» با رئیس انجمن توسعه بهره وری ایران: دولت در شرایط تحریم، به بهبود فضای کسب و کار کمک کند تحلیل بازار آریا

گفت و گوی «بازار آریا» با رئیس انجمن توسعه بهره وری ایران: دولت در شرایط تحریم، به بهبود فضای کسب و کار کمک کند
  بزرگنمايي:

بازار آریا-سرمایه گذاری جدید و استفاده بهینه از سرمایه گذاری های موجود، دو بال رشد اقتصادی هر کشور هستند. بر اساس سند چشم انداز 20 ساله جمهوری اسلامی ایران، کشور ما در سال 1404 شمسی کشور براتر قتصادی منطقه خاورمیانه خواهد بود.
البته تحقق اهداف این سند، نیازمند رشد اقتصادی 8 درصد در هر سال از سال 1384 تا 1403 بوده و هست.
در گفت و گو با مهندس محمدکاظم ابراهیمی، عضو آکادمی جهانی علوم بهره وری و رییس انجمن توسعه بهره وری، میزان تحقق اهداف سند چشم انداز و چالش های تحقق این اهداف را بررسی کرده ایم که آن را می خوانید.
*****

*در چارچوب سند چشم انداز 20 ساله جمهوری اسلامی ایران که از سال 1384 اجرایی شد، مقرر شده که ایران در سال 1404 شمسی قدرت اول اقتصادی، علمی و فناوری منطقه خاورمیانه شود.
در حال حاضر 15 سال از دوره 20 ساله سند چشم انداز گذشته و در ماه های اول سال شانزدهم آن هستیم. از دید شما به عنوان صاحب نظر در حوزه بهره وری، این 15 سال از دوره 20 ساله چشم انداز چگونه گذشت؟


-من می خواهم از منظر توسعه به سوال شما جواب بدهم چرا که بهره وری هم یکی از عوامل توسعه و توسعه اقتصادی است. توسعه اقتصادی به معنای رشد بهتر اقتصادی در کشور است که نهایتاً منجر شود به کیفیت بهتر زندگی برای مردم و رفاه بیش تر.
سند چشم انداز هم با همین دیدگاه و با همین نگرش تنظیم و تصویب شده بود و رشد اقتصادی 8 درصدی را در طول این 20 سال از ابتدا تا انتهای چشم انداز، در نظر گرفته بود. در نهایت سند چشم انداز می خواست به این هدف برسد که در سال 1404 ایران به کشور پیشرو منطقه در زمینه های اقتصادی، تکنولوژی و علمی تبدیل شود.
در این 15 سالی که گذشته است به تمام هدف هایی که در چشم انداز تعیین کرده بودیم، نرسیدیم. در این مدت، دولت های مختلفی تشکیل شد و زمام اجرایی کشور را تا حدودی به دست گرفتند.
این دولت ها نتوانستند مقتضیات و لوازمی که برای دستیابی به این توسعه و رشد اقتصادی ضروری است، فراهم کنند.

*دولت های آقای احمدی نژاد و روحانی، به طور کلی از نظر فکری و منشی، کاملاً متفاوت بودند. چرا این دولت های متفاوت، نتوانستند این مقتضیات را فراهم کنند؟

-در این حوزه، باید مسائل را به طور کلان تر بررسی کرد. رشد اقتصادی مستلزم این است که یک ثباتی در متغیرهای اصلی اقتصاد فراهم شود و این ثبات پابرجا باشد. این متغیرها شامل نرخ ارز، نرخ تورم است واین که ما باید بتوانیم روابط خارجی را با همسایگان و دنیای خارج و دنیایی که دارای تکنولوژی هستند، برقرار کنیم.
این که دولت ها چه دولت آقای احمدی نژاد و چه دولت آقای روحانی نتوانستند به این اهداف برسند، دلیلش این است که توسعه اقتصادی و رشد اقتصادی، بالا بردن کیفیت زندگی مردم و دستیابی به رفاه اقتصادی بالاتر، حداقل در هدف های اولیه و هدف دارای اولویت ما نیست.
مسائل دیگری به عنوان اهداف استراتژیک و اصلی مطرح است و شاید در رده های پنجم و ششم، توسعه اقتصادی هم مطرح باشد.

*دولت ها امکاناتی دارند و می توانند از همان اختیاراتی که دارند استفاده کنند. فرضاً در دولت آقای احمدی نژاد، درآمد نفتی زیاد و بی سابقه بود.
در دولت آقای روحانی هم اگر فرضاً درآمد نفت کاهش داشته است، آیا نمی تواند کارهایی انجام بدهد که بهره وری را افزایش بدهد تا رشد اقتصادی ما شدیداً پائین نیاید و تفاوتی بین عملکرد دولت ها نمی بینید؟


-بحث من در سطح مدیریت کلان کشور است. البته دولت ها موثرند و من می توانم یک شاخص برای ارزیابی عملکرد دولت ها ارائه کنم. در دولت آقای خاتمی، با وجود این که ایشان توسعه اقتصادی را به عنوان اولویت تعیین نکرده بود و بیش تر حول و حوش توسعه سیاسی، شعار می داد و به دنبال تحقق آن بود، با این حال، بهره وری ارز و دلار در دولت آقای خاتمی در حد 4.5 بود.
در کل دوره ریاست جمهوری آقای خاتمی، به طور میانگین به ازای هر 4.5 میلیارد دلار، ما توانستیم یک درصد رشد اقتصادی در کشور تامین کنیم.
در دوره آقای احمدی نژاد، آن مبلغ 4.5 میلیارد دلار، به حدود 20 میلیارد دلار رسید یعنی ما به ازای هر 20 میلیارد دلار هزینه ای که کردیم توانستیم یک درصد رشد اقتصادی تامین کنیم.
این وضع، نشان می دهد که ما در دوره آقای احمدی نژاد، بهره وری منابع ارزی بدتر شده. در حالی که به جای 4.5 میلیارد دلار، ما برای دستیابی به یک درصد رشد اقتصادی حداقل 20 میلیارد دلار هزینه کردیم.

*این وضع، دقیقاً مرتبط با اختیارات دولت است.


-البته دولت ها محدودیت هایی هم دارند. در زمان آقای خاتمی، اینهمه واگرایی بین نهادهای قدرت وجود نداشت. متاسفانه به مرور واگرایی و تضاد نهادهای قدرت از جمله دولت و غیر دولت و مجمع تشخیص مصلحت نظام و حوزه های دیگری، افزایش پیدا کرد.
یکی از کارهای اصلی که جمهوری اسلامی یاران باید انجام بدهد این است که این واگرایی را به مقدار خیلی زیادی، به همگرایی نزدیک کند.
دولت آقای احمدی نژاد به این صورت گذشت. در مورد دولت آقای روحانی هم می توان گفت که با توجه به این که دیدگاه های آقای روحانی، دیدگاه های متفاوتی با آقای احمدی نژاد بود و دولتش هم دولت متفاوتی بود ولی برجام که همه به آن امید بسته بودند تا راهی برای سرمایه گذاری خارجی، برای ورود تکنولوژی خارجی و ارتباطات بهتر با کشورهای دیگر باز شود، سرنوست مناسبی پیدا نکرد.
ما حتی برای افزایش صادرات، نیازمند واردات هستیم. ما باید مواد اولیه و تکنولوژی وارد کنیم و بعد برای صادرات و مصرف داخلی محصول تولید کنیم. ما و همه مردم امید زیادی به آن بسته بودند که برجام به سرانجام برسد ولی دیدیم که نشد.
از طرفی هم، آقای ترامپ که رئیس جمهور آمریکا شد، این کشور را از این توافق خارج کرد. در این حالت تصمیمات، ورای تصمیمات دولت است و البته شرایط بعد از برجام هم مشخص است. در این مدت اتفاقاتی رخ داد و روابط بانکی ما با کشورهای دیگر به حداقل رسیده است.

*در حوزه بهبود فضای کسب و کار، یک بخش از موانع مربوط به سختی های مجوز دادن برای شروع فعالیت های اقتصادی است. صادرات ایران در سال 1398 در حد 41 میلیارد دلار بوده است و این طور نبوده که اصلاً صادرات نداشته باشیم.
آیا دولت آقای روحانی در این زمینه که اختیارات آن را دارد، می توانست کارهایی انجام بدهد و آیا بیش از 41 میلیارد دلار نمی توانستیم صادرات داشته باشیم؟


-صحبت های من به این معنا نیست که دولت، نقشی ندارد. دولت می تواند نقش نسبتاً خوبی داشته باشد ولی به هر حال این تضادها را باید حل کند. کاری که دولت در شرایط فعلی که تحریم وجود دارد و درآمد نفت هم تقریباً به صفر رسیده است، می تواند انجام بدهد این است که فضای کسب و کار و بهره وری و خلاقیت، باز شود.
کاری که دولت می تواند انجام بدهد این است که بخش خصوصی را به این کار تشویق کند. تشویق به این معنا که تمام سیاست های خودش را در این جهت تنظیم کندیعنی سیاست های تشویقی داشته باشد.
این تشویق هم صرفاً تشویق زبانی و کلامی و در حد لوح تقدیر نیست. منظور از تشویق این است که اگر ما می خواهیم فردی را تشویق کنیم از لحاظ منابع و از لحاظ اولویت گذاری در استفاده از هر امکانی که در اختیار دولت است، به این نگاه شود که جهت گیری به سمت صادرات باشد.

*حدود دو سال است که ترامپ از توافق هسته ای با یاران خارج شده. به خاطر این که رئیس جمهوری قبلی آمریکا، این توافق را انجام داده بود و در پارلمان آمریکا به قانون تبدیل نشده بود، ترامپ می توانست از این توافق خارج شود و خارج هم شد.
به هر حال دو سال از اقدام دولت فعلی آمریکا گذشته است. نرخ رشد اقتصادی ایران بر اساس اعلام مرکز آمار ایران در حد منفی 7.2 درصد شده.
آیا در همین وضعیتی که آمریکا به صورت یک جانبه از توافق خارج شد و اجازه نداد ایران به منافع اقتصادی حاصل از این توافق برسد، می توانیم بهتر عمل کنیم یا این که باید تسلیم این رشد منفی شویم؟


-ما می توانیم بهتر عمل کنیم و راهکارهای متعددی جلوی روی جمهوری اسلامی ایران یا دولت به معنای عام وجود دارد و ما می توانیم رابطه خودمان را به غیر از آمریکا، با سایر جهان بهتر کنیم و قوی تر و گسترده تر کنیم.
حتی من معتقدم که حداقل ما، تمام راه های ارتباط با آمریکا را به طور کامل نبندیم. من نمی خواهم بحث سیاسی داشته باشم ولی در حوزه بحث اقتصادی، مجموعه دولت می تواند کارهای بهتری انجام بدهد.
کارهایی که ما می خواغهیم در این شرایبط انجام بدهیم که وضع ما در این شرایط بهتر شود کارهای بسیار سختی است و ما عادت نداریم کارهای سخت انجام بدهیم.

*اگر فرض کنیم می توانیم کارهایی در حد امکان انجام بدهیم چه کارهایی می شود انجام داد و وضعیت بهتری را برای کشور رقم زد؟

-اول این که ما می توانیم دولت را به «دولت ناب» تبدیل کنیم و تمام فرآیندهای دولتی باید کوتاه، یرسع و به روز شود و حتی اگر می خواهیم به هر درخواستی جواب مثبت یا جواب منفی بدهیم، اگر درخواست منطقی نیست، پذیرفته نشود ولی وقتی من به عنوان یک شخص می خواهم یک فعالیت اقتصادی را شروع کنم چه ربطی به دولت دارد که باید مثلاً 10 نوع مجوز بگیرم.
دولت های آسیایی مثل مالزی، کره جنوبی و هند در زمینه دولت ناب کرده اند ولی چون کار سختی است، ما زیر بار آن نمی رویم.
مورد دوم این است که اختیارات بخش خصوصی را محدود نکنیم و هر دفعه بخشنامه هایی برای قطع واردات و صادرات ابلاغ نشود. وقتی که یک یا چند شرکت، یک بازار صادراتی را ایجاد می کنند باید تداوم صادرات داشته باشد و اگر صادرات قطع شود آن بازار از دست می رود.
در بازارهای صادراتی، رقبای سریع و فعال حضور دارند و اگر ما یک ماه یا سه ماه به یک بازار و یک کشور، کالا صادر نکنیم، این طور نیست که آن بازار برای ما محفوظ باشد.
مورد سوم این است که دولت، تشویق کند که مدیریت های بخش خصوصی اصلاح شود و مدیریت های شرکت ها به صورت علمی ـ عملی تبدیل شود. چرا که شرکت های کوچک و متوسط ما شرکت های خانوادگی هستند و حالت قومی و رفاقتی هستند.
مدیران این شرکت ها، در بسیاری از موارد همان مالکان شرکت ها هستند. لزومی ندارد که اصرار کنیم که مالک، مدیر نباشد ولی مدیر را تشویق کنیم که برود سیستم های جدید مدیریت و تکنیک های جدید بازاریابی را یاد بگیرد و مشاور بگیرد.
ممکن است یک شرکت، توانایی مالی برای انجام این کارها نداشته باشد ولی چند شرکت باید با همدیگر همکاری و همگرایی کنند و شرکت هایی هم این خدمات را ارائه کنند.در کشورهای مثل بریتانیا این تحلیل به عمل آمده که نقطه ضعف اصلی این شرکت ها، مدیربت غیر علمی است و این غیر علمی بودن باید دگرگون شود.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

اروپا درباره تحریم ایران پیشنهاداتی ارائه می‌کند

جزئیات پیشنهاد تشکیل مجلس موازی

قاتل پیرزن سلماسی دستگیر شد

کدام برنامه‌های تلویزیون در ایام کرونا موفق بودند؟

زمان بازگشت اتوبوس‌های برقی به پایتخت

نذورات بهداشتی را جایگزین نذورات غذایی کنید

تشکیلات خودگردان سفیرش در امارات را فراخواند

ادامه روند نزولی دلار

جاسوسی پشت نقاب تجارت

نجات مردی روی ویلچر قبل از برخورد قطار

آلودگی گوشت مرغ منجمد برزیلی به کرونا

جزئیات توافق عادی‌سازی روابط امارات و اسرائیل

فهرست تبعیدگاه‌های ایران؛ کاش ما را تبعید کنند!

ترامپ: اسرائیل شهرک‌سازی را تعلیق می‌کند

توضیحات مهران مدیری درباره دورهمی و موزه‌اش

فشار مکرون بر لبنان برای تشکیل دولت تکنوکرات

عمان و بحرین در نوبت عادی‌سازی روابط با اسرائیل

واکنش ایران به برقراری روابط بین امارات و اسرائیل

تشکیل کمیسیون ویژه باشگاه تحریمی‌ها در مجلس

واکنش وزارت بهداشت به واکسن کرونایِ روسی

آمریکا، پدر مالیِ طالبان در افغانستان را آزاد می‌کند

روسیه: قیمت واکسن کرونا مناسب است

پنتاگون: ایران ثبات منطقه را تهدید می‌کند

رای بالای ترامپ در بین کرونایی‌ها!

سنتکام خواستار ایجاد پدافند مشترک علیه ایران شد

واژگونی کامیونت حامل میلگرد در زیرگذر آزادی

نتانیاهو: طرح الحاق را لغو نکردیم

فلسطین سفیر خود را از امارات فراخواند

دختر 8ساله در رودخانه سرباز غرق شد

علائم جدید کرونا؛ خوددرمانی ممنوع

ادعای توقیف 4نفتکش ایران توسط آمریکا

آغاز رأی‌گیری قطعنامه علیه ایران در شورای امنیت

وقتی «بهاره جان» سوژه می‌شود❗️

اصابت راکت به نزدیکی پایگاه آمریکا در صلاح‌الدین

پنتاگون: ایران ثبات کشورهای منطقه را تهدید می‌کند

شمارش معکوس تا بارش شهاب سنگی 2020

توافق امارات و اسرائیل «معامله قرن» را کنار زد

پای «اف‌بی‌آی» هم به تحقیقات بیروت باز شد

تصادف مرگبار اوپتیما با تریلی

دست ردِ فرانسه به پیشنهاد ضد ایرانی آمریکا

عزاداری اگر باعث خطر جانی شود، جایز نیست

تصویر جعلی دختر پوتین در رسانه‌های عربی

روند تغییرات ارزش سهام عدالت در هفته‌ای که گذشت

جزییات ساخت مسکن کارگری

ترامپ رسماً معامله قرن را کنار گذاشت

پناهیان: به بهانه کرونا برای محرم کَم نگذار

ظریف وارد بیروت شد

کوشنر: اگر ایران بخواهد، ترامپ اهل توافق است

همتی: ️قیمت ارز به‌زودی متعادل می‌شود

واکنش جو بایدن به توافق اسرائیل و امارات