بازار آریا

آخرين مطالب

گفت و گوی «بازار آریا» با رئیس انجمن علمی زمین گرمایی: مزایای تولید برق از انرژی ژئوترمال تحلیل بازار آریا

گفت و گوی «بازار آریا» با رئیس انجمن علمی زمین گرمایی:  مزایای تولید برق از انرژی ژئوترمال
  بزرگنمايي:

بازار آریا- انرژی های تجدیدپذیر از قبیل خورشیدی و بادی، انرژی هایی است که تولید برق و حرارت از آنها، آلودگی و گاز سمی کمتری ایجاد کرده و خسارت محیط زیستی آنها، کمتر از مصرف انرژی های فسیلی از جمله نفت و گاز است.
انرژی زمین گرمایی یا ژئوترمال(Geothermal Energy)، یک منبع انرژی غیرفسیلی بودهو با این روش می توان با استفاده از حرارت و گرمای بیش از 200 درجه ای موجود در عمقچند کیلومتری کره زمین، برق در مقیاس نیروگاهی تولید کرد.
گفت و گوی پیش رو، با دکتر یونس نوراللهی درباره تولید برق از انرژی ژئوترمال است. نوراللهی، فوق لیسانس «مهندسی انرژی های تجدیدپذیر و محیط زیست» از دانشگاه سازمان ملل در ایسلند و دکترای «مهندسی منابع انرژی» از دانشگاه کیوشو ژاپنسال دارد.
*****


*یکی از انرژی های پاک، انرژی ژئوترمال یا انرژی گرمایی است که با تولید برق از این طریق گازهای سمی کمتری نسبت به انرژی فسیلی تولید می شود. قاعدتاً اطلاع دارید که در حوزه تولید برق ژئوترمال کشورهای ایالات متحده آمریکا، فیلیپین، اندونزی، ایتالیا و ژاپن و ایسلند، پیشگام دنیا هستند.
به نظر جنابعالی که در ایسلند و ژاپن تحصیلات دانشگاهی مرتبط با این موضوع داشته اید چرا ژاپن و آمریکا و فیلیپین و ایسلند، در این زمینه فعال شده و یک مقدار از برق مورد نیازشان را با این روش تامین می کنند؟


-در حوزه تخصیص منایع از جمله منابع انرژی، اقتصاد حرف اول را می زند چرا که کشورهای مختلف یک سبد انرژی از منابع مختلف دارند. ما در ایران، یک منبع انرژی ارزان به نام سوخت های فسیلی شامل گاز، نفت و مشتقات نفتی داریم که تقریباً به قیمت یک دهم قیمت رایج در دنیا، به جامعه عرضه می شود.
شما کشور فیلیپین را مثال زدید کهیک کشور توسعه نیافته است یا از نظر توسعه یافتگی پایین تر از ایران قرار می گیرد ولی این که چرا به سمت انرژی های تجدیدپذیر از جمله ژئوترمال رفته است، چون واردات منابع منابع انرژی و سوخت های فسیلی دیگر، به شدت به اقتصادش فشار می آورد.
در نتیجه فیلیپین در یک برنامه ریزی طولانی مدت، به سمت منابع انرژی بومی رفته و قیمت تمام شده استفاده از منابع ژئوترمال در آن کشور، از قیمت سوخت های فسیلی وارداتی، ارزان تر تمام می شود.

*آمار جدید و به روز در مورد تولید انرژی ژئوترمال کشورهای مختلف دنیا را دارید که دقیقاً چقدر است؟

-بیشترین میزان تولید برق از انرژی ژئوترمال در آمریکا انجام می شود که در چندین میدان زمین گرمایی، حدود 3 هزار و 250 مگاوات برق تولید کرده و همچنین کشور فیلیپین 2 هزار و 100 مگاوات برق با این روش تولید می کند.
ایسلند تقریباً 97 درصد برق مورد نیاز خودش را از ژئوترمال تامین کرده و اندونزی نیز بخش زیادی از برق خود را از این طریق تامین می کند.
استفاده از انرژی های تجدیدپذیر از جمله انرژی ژئوترمال، برای این کشورها ارزان تر از سوخت فسیلی وارداتی تمام شده و بر این اساس این انرژی ها به راحتی در این کشورها توسعه پیدا کرده و امروز بخش اعظمی از سبد انرژی این کشورها را شامل می شود.

*ایالات متحده آمریکا با وجود داشتن منابع وسیع نفت و گاز، بیش از 3 هزار مگاوات برق با روش ژئوترمال تولید کرده و در جهان پیشگام تولید این نوع برق است.
با وجود هزینه بسیار پایین تولید انرژی های فسیلی نسبت به انرژی های تجدید پذیر، چرا آمریکا در تولید برق ژئوترمال، پیشتاز همه کشورهای جهان است؟


-چندین قاعده و قانون سیستم آمریکا را کنترل می کند که اولین قاعده، پایبندی به سبد انرژی متنوع بوده ولی ما در کشورمان، برعکس روال منطقی توسعه انرژی در دنیا یا برعکس قواعد توسعه پایدار در حوزه انرژی پیش رفته ایم.
ما منابع یا سبد انرژی را به سمت تک محصولی پیش برده و امروز 97 درصد انرژی کشور ما از سوخت های فسیلی تامین می شود که 81 درصد آن از گاز طبیعی است.

*یعنی شما اعتقاد دارید باوجود منابع فسیلی فراوان نفت و گازدر ایران، کشور ما هم باید متنوع سازی منابع انرژی را عملی کند؟

-بله. هیچ کشوری را در دنیا سراغ نداریم که سبد انرژی آن، مثل سبد انرژی ایران باشدچرا که اگر اتفاقی رخ بدهد کشور ما تقریباً از نظر انرژی فلج می شود.
اصولاً یک سیاست کلان آمریکا، این بوده که تمام ایالت های خود را متعهد کرده سبد انرژی خودشان را متنوع کرده و به یک منبع انرژی تکیه نکنند.
وقتی که منابع ملی را مفت و ارزان در اختیار نیروگاه های برق قرار می دهیم، علاقه ای به توسعه انرژی تجدیدپذیر به وجود نیامده و نفت و گاز را با حداقل راندمان می سوزانیم. جالب است که راندمان نیروگاه های حرارتی در آمریکا نزدیک 55 درصد بوده و راندمان نیروگاه های ایران نزدیک 37 درصد است.

*با این که کشور ژاپن، مناطق آتشفشانی مختلف داشته و از سطح تکنولوژی بالاتر و امکانات مالی گسترده تری در دنیا برخوردار است، به چه علت کمتر از فیلیپین و اندونزی تولید برق از طریق ژئوترمال داشته است؟

-تقریباً 85 درصد توربین و ها و ژنراتورهای نیروگاه های ژئوترمال دنیا را ژاپنی ها می سازند یعنی تکنولوژی نیروگاه های ژئوترمال در اختیار ژاپن است.
ژاپنی ها یک فرهنگ به نام استفاده از چشمه های آبگرم (Onsen)دارند و به شدت علاقه مندند به عنوان مراکز تفریحی از آبگرم های یزر زمینی کشورشان استفاده کنند. استفاده اقتصادی و درآمد ژاپن از چشمه های آب گرم برای تفریح و حمام بهداشتی، بیش از تولید برق است و در نتیجه جامعه ژاپن به جای تولید برق از منابع ژئوترمال، به سمت استفاده حرارتی از ژئوترمال پیش رفته است.

*با توجه به این که تولید برق از طریق ژئوترمال آلودگی کمتری ایجاد می کند آیا همین مزیت نمی تواند انگیزه ای باشد که ژاپنی ها تولید برق با این روش را افزایش داده و همچنین آمریکایی ها بیشتر از 3 هزار مگاوات تولید فعلی، برق از این طریق تولید کنند؟

-ژاپن بیش از 500 مگاوات تولید برق در حوزه ژئوترمال دارد ولی ژاپنی ها، از آن طرف به جای برق ژئوترمال، در چند سال اخیر تولید برق خورشیدی و برق بادی را به شدت توسعه داده اند.

*در راستای همان سیاست متنوع سازی تولید برق، آیا ژاپن نباید تولید برق با روش ژئوترمال را جدی تر گرفته و حداقل به اندازه 2 هزار مگاوات تولیدی کشور فیلیپین تولید کند؟

-در حال حاضر، سیاست ژاپن این طور بوده و وقتی من در سال 2014 میلادی در ژاپن بودم و برای سیستم انرژی یکی از استان های ژاپن کار می کردم، بررسی ها نشان می داد که نگاه ژاپنی ها در حوزه فرهنگی و تفریحی بر تولید برق غلبه دارد.
در کُل دنیا در برابر 14 هزار مگاوات تولید برق از طریق ژئوترمال، حدود 72 هزار مگاوات تولید حرارت صورت می گیرد یعنی در نگاه کشورهای مختلف، استفاده حرارتی از ژئوترمال بر تولید برق غالب است.
کشوری مثل ایسلند هم، همین طور است و به آن پایتخت ژئوترمال دنیا می گویند ولیبا این حال استفاده حرارتی در ایسلند از استفاده تولید برق، به مراتب بیش تر است و چند برابر تولید برق آن، استفاده حرارتی می کند.

*آیا آمریکا برنامه ای ندارد که بیش از 3 هزار مگاوات فعلی، برق از طریق ژئوترمال تولید کند؟

-نیروگاه های در حال ساخت متعددی در آمریکا وجود دارد ولی در آمریکا هم، استفاده حرارتی و تولید حرارت، نسبت به استفاده تولید برق ژئوترمال، بیش تر است.

*ایران از سال 1374 به دنبال تولید 55 مگاوات برق ژئوترمال در منطقه مشگین شهر اردبیل و دامنه کوه آتشفشانی سبلان بوده و تعدادی چاه به عمق 2 هزار و 3 هزار متر حفر شده
در سال 1394 ساخت فاز اول نیروگاه برق با ظرفیت 5 مگاوات شروع شده و قرار بوده در سال 1396 به بهره داری برسد و تا چند سال قبل 80 میلیارد تومان هزینه شده ولی هنوز به بهره برداری نرسیده.
آیا کشور ما بهتر از این نمی توانست در زمین ژئوترمال یا زمین گرمایی موفق باشد؟


-من حدوداً 12 سال پیش که با وزارت نیرو همکاری می کردم، درگیر پروژه نیروگاه مشگین شهر بودم و این پروژه در زمان مناسبی شروع شد.
البته تا یک جایی به خوبی پیش رفتیم ولی از سال 2003 یا 2004 میلادی به این طرف این پروژه راکد شد و آن هم به دلایل مدیریتی یا ناتوانی مدیریتی در اجرای این پروژه چه از طرف وزارت نیرو و چه از طرف شرکت ها و سازمان های وابسته به آن مثل ساتبا (سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق ایران) یا سانای سابق (سازمان انرژی های نو ایران).
ما متخصصان زیادی داریم که در کشورهای ایسلند، نیوزیلند و کشورهای دیگر، در حوزه ژئوترمال تخصص پیدا کرده ولی به نحوی از وزارت نیرو کناره گرفتند یعنی این پروژه تقریباً رها شد.
در حوزه استاندارد می گویند از شروع اکتشاف ژئوترمال تا تولید برق، باید 8 سال زمان ببرد ولی متاسفانه بیش از 20سال است که در ایران، این پروژه را به بهره براری نرسانده ایم.
تغییر مدیریت ها و ناتوانی مدیریتی که در همه بخش های کشور حاکم هست، در این حوزه نیز حاکم بوده.

*در سال های اخیر، یک پمپ ژئوترمال در خانه خورشیدی سایت طالقان نصب شده و اتفاقاً جنابعالی هم از آن بازدید کرده اید وهمچنین چند پمپ ژئوترمال در روستای جمزقان قم نصب کرده شده.
آیا این نوع پمپ های حوزه ژئوترمال که در این مناطق نصب شده، کارایی خوبی داشته اند؟


-این تکنولوژی، تکنولوژی خوبی است ولی من درباره کارایی این پمپ ها، اطلاع دقیقی ندارم البتهدر سال 1394 گروه تحقیقاتی ما در چارچوب فعالیت های دانشگاه تهران، یک نمونه از این پمپ ها را برای گرمایش و سرمایش ساختمانی، در پارک مهرگان واقع در منطقه یک شهرداری تهران ساخت و نصب کرد که تا الان هم کار می کند.
در آذر 1398 هم این طرح ما، در جشنواره پژوهش و نوآوری شهرداری تهران، رتبه اول را بین 4 هزار طرحی که به شهرداری ارائه شده بود، کسب کرد و مورد تقدیر واقع شد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

انتقاد مشاور اقتصادی مرکز پژوهش های مجلس درباره بودجه 1400

رشد 11 هزار واحدی شاخص کل بورس

جریمه 20 هزار تومانی کافی نیست!

انتقاد مشاور اقتصادی مرکز پژوهش های مجلس درباره فرار مالیاتی

تعداد شرکت پذیرفته شده در بورس تهران اعلام شد

فرصت بر باد رفته پسابرجام برای تولید «خودروی در کلاس جهانی»

قدرت نمایی خریدار در معاملات بورس

یارانه‌بگیران معیشتی جدید هم تسهیلات یک میلیونی می‌گیرند

نماد «فملی» کی بازگشایی می شود؟

رشد 19 هزار واحدی شاخص کل بورس در پایان معاملات

اصلاح بنیادی بودجه به 1400 می رسد؟

دلار از میانه کانال 25 هزار تومان عبور کرد

اختصاص 47 میلیارد تومان به تجهیزات درمانی کرونا

بورس بازار مورد توجه سرمایه گذاران

نحوه تامین و توزیع ارزهای نفتی در سال آینده

کنترل بازار مصنوعات طلا آغاز شد

طرح رایگان شدن گازبهای 30 درصد از مشترکان خانگی روی میز دولت

عیدی و پاداش کارگران در سال 99 مشخص شد

بالا و پایین شاخص در شنبه سبز بورس

قیمت نفت، از اوپک تا بودجه سال آینده

تصمیمات جدید اقتصادی در ستاد ملی مقابله با کرونا

حباب در بازارها چگونه شکل می‌ گیرد؟

تثبیت مجدد سکه در کانال 11 میلیون؛ دلار قصد کوتاه آمدن ندارد

اختلاف قیمت 2 تا 5 هزار تومانی روغن در بازار

درخواست مدیرعامل دخانیات از مجلس برای تحقیق و تفحص

رشد تمام شاخص‌ها در بازار سرمایه؛ حقوقی‌ها بورس را جلو بردند

خبر خوش همتی برای تولیدکنندگان؛ مهلت تسویه بدهی تمدید شد

شرط ادامه ثبات قیمت مسکن چیست؟

اما و اگرهای واردات خودرو در سال آینده

توزیع 20 هزار تن شکر برای تنظیم بازار در سراسر کشور

دخل و خرج دولت در سال 99

ثبت نخستین هفته افزایشی طلا در یک ماه گذشته

پیشنهاد اتحادیه فروشندگان پرنده و ماهی برای تعادل در بازار مرغ

افزودن 3 قابلیت جدید به سایت بورس

لشکر مورچگان در بورس!

اقدامات بانک مرکزی در پرونده تخلف ارزی

بازار میوه در آستانه شب یلدا؛ هر کیلو هندوانه هزار و 500 تومان شد

افزایش 25 درصدی حقوق دولتی‌ها و مستمری مددجویان

لغو ممنوعیت صادرات رب گوجه‌فرنگی تمدید شد

رقم بدهی در جهان طی سال 2020 به 200 تریلیون دلار رسید

کاهش 20 درصدی حباب قیمت مسکن در پایتخت

آرامش بازار طلا بعد از تعطیلات کرونایی

وجود ناخالصی و تقلب در نهاده‌های دامی تایید شد

مدیرعامل فرابورس در سمتش ابقا شد

پرداخت 59 هزار میلیارد ریال تسهیلات برای جهش تولید در سال 99

اتحادیه مرغداران: حداکثر قیمت هر کیلو مرغ 29 هزار تومان است

درآمد میلیاردی مالیات از خانه‌های لوکس در سال آینده

سه ایراد جدی بخش خصوصی به مالیات بر عایدی سرمایه

نماینده پیشین ایران در اوپک: اوپک پلاس با احتیاط تولید نفت را افزایش داد

سهام عدالت 14 میلیونی شد