بازار آریا

آخرين مطالب

انتخابات 1400، انتخاباتی بدون تخیل است؟! اقتصاد ايران

  بزرگنمايي:

بازار آریا - احمد غلامی در روزنامه شرق نوشت: اگر سیاست داخلی ایران به همین روال پیش برود، در انتخابات ریاست‌جمهوری 1400 شاهد انتخاباتی کم‌رونق و بدون «تخیل» خواهیم بود. به‌تعبیر سارتر تخیل، امکان‌ها را به بازی می‌گیرد و آینده، آبستن امکان است نه واقعیت. اوضاع سیاسی-اقتصادی کنونی راه تخیل‌ورزی به‌سوی آینده را مسدود کرده است؛ انسدادی که برخی از آن به‌مثابه ناامیدی نام می‌برند و برخی دیگر آن را سیاه‌نمایی قلمداد می‌کنند، از جنسی که عامدانه به کار گرفته می‌شود تا امید به آینده را از مردم بگیرد.
احمد غلامی در روزنامه شرق نوشت: اگر سیاست داخلی ایران به همین روال پیش برود، در انتخابات ریاست‌جمهوری 1400 شاهد انتخاباتی کم‌رونق و بدون «تخیل» خواهیم بود. به‌تعبیر سارتر تخیل، امکان‌ها را به بازی می‌گیرد و آینده، آبستن امکان است نه واقعیت. اوضاع سیاسی-اقتصادی کنونی راه تخیل‌ورزی به‌سوی آینده را مسدود کرده است؛ انسدادی که برخی از آن به‌مثابه ناامیدی نام می‌برند و برخی دیگر آن را سیاه‌نمایی قلمداد می‌کنند، از جنسی که عامدانه به کار گرفته می‌شود تا امید به آینده را از مردم بگیرد.
در این میانه سخنی از تخیل نیست، اما به‌واقع تمام آنچه موافقان و مخالفان درباره انسداد سیاسی بر زبان می‌آورند با مفهوم تخیل در سیاست بی‌ارتباط نیست. تخیلی که در دوره‌های قبلی انتخابات ریاست‌جمهوری ایران نقش پررنگی داشته است. در بررسی نقش تخیل در سیاست داخلی و برآمدنِ دولت‌های انقلاب، با مفهوم دیگری به نام «سودا» روبه‌رو می‌شویم. سودا، از امکان تخیل فراتر می‌رود. تخیل، ریشه در تاریخ دارد، وامدارِ آن است و آینده را خطاب قرار می‌دهد. اما سودا، فراتاریخی و فرازمانی است. دولت و مردمِ سودایی، نابهنگام در زمان و مکان خاصی هستند.
دولت‌های سودایی همان دولت‌های پوپولیستی‌اند که کارشان ساده‌کردنِ مفاهیم غامض است: «آنچه از مفهوم پوپولیسم (عامه‌گرایی) درک می‌شود این است که پوپولیسم سعی دارد زندگی ملت ساده را به سبک رئالیستی و طبیعی به تصویر درآورد بی‌آنکه ایده زندگی ملت را در آینده تغییر شکل دهد. پوپولیسم از طریق دراماتیزه‌کردنِ وضعیت موجود در پوشش وعده‌های پوشالی اقتصادی خود را به توده‌ها نزدیک می‌کند».1 اینجا تأکید بر دراماتیزه‌کردن و آینده است. دراماتیزه‌کردن سیاسی یعنی نمایش سیاسی؛ نمایشی از آینده که بیش از آنکه از تخیل نشئت گرفته باشد از شور و سودا سر برآورده است. تخیل وابسته به واقعیت است و از مواجهه با گذشته بارگذاری می‌شود. اما سیاست‌های پوپولیستی سودایی‌اند و با انکارِ گذشته، قد می‌کشند و با کریه جلوه‌دادن وضعیت موجود، آینده را زیبایی‌شناختی می‌کنند. این دراماتیزه‌کردن و نشاندنِ سودا به‌جای تخیل در سیاست، برای کسانی که دولت‌های نهم و دهم را تجربه کرده‌اند بسیار ملموس است.‌
روی دیگر این سودازدگی را در موضع‌گیری اخیر برخی از اصلاح‌طلبان هم می‌توان دید؛ اصلاح‌طلبانی که هنوز دل به قدرت بسته‌اند و تنها راه احیای اصلاح‌طلبی را بازگشت به حلقه قدرت می‌دانند، با چاشنی قدیمی مذاکره در داخل و خارج. این برداشت‌ها با گذشت چهار دهه از دولت‌های انقلاب که بیشترین دولت‌هایش در اختیار اصلاح‌طلبان و نزدیکان آنها بوده است، به‌نوعی ساده‌سازی سیاست است. ساده‌سازی سیاست و پیشبرد آن، نیاز به مردمی سودایی دارد، اما مردم چنان از این سوداسازان آسیب دیده‌اند که بعید است بتوان با این ساده‌سازی‌ها به میان آنها برگشت.
اصلاح‌طلبان نیاز به ایده‌های عمیق‌تری دارند. این مردم، روزگار سودایی خود را پشت سر گذاشته‌اند. انتخابات 88 و رقابت هر دو نامزد انتخابات؛ میرحسین موسوی و احمدی‌نژاد، مواجهۀ مردمی تخیلی با مردمی سودایی بود و همین نکته، حوادث منتهی به آن را اجتناب‌ناپذیر کرد. کنکاش در گذشته در حکم تسویه‌حساب با آن نیست بلکه به‌معنای مقایسه وضعیت موجود با وضعیت‌های ازدست‌رفته است و تأکید بر این نکته که ما با جامعه‌ای تهی از تخیل سیاسی روبه‌رو شده‌ایم. جامعه‌ای که نمی‌تواند بازی امکان‌های پیش‌رو را تخیل کند. این تهی‌بودگی ثمرۀ تخیل‌های نافرجامی است که مردم در دولت‌های گذشته آن را تجربه کرده‌اند.
دولت اصلاحات بیش از دیگر دولت‌های انقلاب، تخیل‌آفرین بود. تخیلی که توانست افراد منفرد را با تمام تعارضات و تناقضات شکلی و ذاتی، برای ساختن آینده‌ای قابل تحقق و تغییر وضعیت مستقر کنار یکدیگر بنشاند. اما ناکامی مردم در تحقق‌بخشیدن به تخیلات جمعی، موجب برآمدن دولتی سودایی شد که مدعی بود یک‌شبه می‌تواند مردم را به رؤیاهایشان برساند. پدیداری دوگانۀ تخیل و سودا در قالب دولت‌های بعد از انقلاب، می‌توانست آگاهی تاریخی را رقم بزند و از دلِ این آگاهی دولتی زاده شود که منشأ تغییر و تولیدِ توان باشد.
برای تبیین چرایی و چگونگی وضعیت موجود، چاره‌ای جز بازگشت به گذشته، یا به‌تعبیر دقیق‌تر، جهت‌گردانی برای دگرگونی نیست. مردم برای رسیدن به مقصد ناگزیر دولتی را انتخاب کردند که از راه دورتری می‌رفت. دولت روحانی، همان راه طولانی است که مردم به امید رسیدن به تخیلات قدیمی خود برگزیدند اما نه‌تنها به مقصود نرسیدند و باز ناکام ماندند، این راه را با مشقت‌های گوناگونی همچون سیل و زلزله و مصائب اقتصادی بر خود هموار کردند و واقعیت‌های این راه، ناخواسته آنان را از تخیل، تهی کرد.
از این‌رو دولت آینده با مردمی روبه‌روست که هیچ انتظاری از او ندارند. و این، در ظاهر خوشایندِ دولت‌هایی است که چندان به رأی مردم یا رأی بالای مردم نیاز ندارند. واقعیت اما این است که جامعه‌ای که تخیل خود را از دست می‌دهد جامعۀ خطرناکی است و جامعۀ کنونیِ ما نشانه‌های این خطر را در اعتراضات دی 96 و آبان 98 بروز داد. اینک پرسش اساسی این است که آیا هنوز امکان بازگشت به جامعه‌ای که قادر به تخیل آینده باشد وجود دارد؟ و اصلا می‌شود مردم را به تخیل واداشت؟


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

صنعت و تجارت صاحب وزیر شد

افت شاخص بورس در روزتغییر جهت بازار

واکنش ربیعی به طرح کالابرگ الکترونیک و یک میلیارد کرونا

رژیم لاغری اجباری به مدد تورم!

درآمد 19 هزارمیلیارد تومانی نفتی در5 ماه امسال

بازار مسکن در تله جهش

راه انداری صندوق‌ها ناجی سهامداران تازه‌وارد در بورس

پیامدهای تحریک دلار

پرداخت بیش از 343 میلیون یورو در قرارداد‌های ارزی برای واردات مواد اولیه

افزایش 40 درصدی ورشکستگی در نیویورک

موج تعطیلی در کمین واحدهای تولید مبل

نحوه محاسبه رقم 30 هزار میلیارد تومان برای پرداخت سبد کالاهای اساسی

افزایش تقاضا در نمادهای شاخص‌ساز بورس

مرغداران تنها 30 درصد نهاده را به نرخ دولتی تهیه می‌کنند

مشکلات قانونی در اجرای طرح همسان‌سازی حقوق بازنشستگان

اقتصاد چین سرپا می شود

اُفت 2 هزار واحدی شاخص کل بورس

وضعیت اقتصاد ترکیه در ماه های پیش رو

طناب کشی عرضه و تقاضا در بورس

تخصیص 80 میلیون دلار برای برنج

تاثیر مناظره بایدن و ترامپ بر بازارهای جهانی

همه چیز درباره وام مسکن 400 میلیونی

تسهیلات مسکن جوانان 60 درصد افزایش یافت

جزئیات طرح مجلس برای کنترل بازار خودرو با استفاده از بورس کالا

یازدهمین مرحله یارانه معیشتی واریز می‌شود

نرخ تورم نقطه به نقطه گیلان اعلام شد

عبور تامین مالی با اوراق نقدی از 71000 میلیارد تومان

احتمال توقف تجاری در مرزهای عربی

بیش از 94 میلیارد تومان سفته و برات برگشت خورد

سکه باز هم گران شد

علت افزایش قیمت‌ها در بازار فولاد چیست؟

صعود 10 هزار واحدی شاخص بورس

آخر هفته امیدوار کننده بورس

لغو ممنوعیت صادرات کیوی

اولویت بندی اقدامات وزیر جدید صمت از زبان کارشناس حوزه تجارت

تمدید ثبت سفارش کالا به طور مشروط حذف شد

برنامه «سرمایه» چشم‌انداز بازار بورس را در هفته آینده بررسی می‌کند

توضیحات اسماعیلی کارشناس صنایع درباره تولید فولاد

قیمت بلیت پروازهای ترکیه سقوط کرد

وقتی عرضه قیر در خارج از بورس کالا باعث فساد می شود

تمامی مطالبات گندمکاران امروز تسویه شد

احداث عمیق‌ترین چاه اکتشافی در پروژه رام-1

افزایش چشمگیر قیمت کالاهای اساسی علی‌رغم اجرای سیاست ارز 4200 تومانی

قیمت طلا در مسیر بدترین عملکرد ماهانه در 4 سال گذشته قرار دارد

تسویه ی کامل مطالبات گندم‌کاران به صورت کامل

بازار در انتظار تصمیمات درست

مسکن ملی در بلاتکلیفی 75درصدی!

رشد 15 برابری ظرفیت نیروگاه‌های حرارتی کشور

پرداخت 5 هزار میلیارد تومان بیمه بیکاری کرونا

اقتصاد عربستان 7 درصد کوچک شد