بازار آریا

آخرين مطالب

گفت و گوی «بازار آریا» با مسعود مجرب؛ متخصص مخاطره شناسی: بلایلای طبیعی در کمین اقتصاد و توسعه پایدار ایران تحلیل بازار آریا

گفت و گوی «بازار آریا» با مسعود مجرب؛ متخصص مخاطره شناسی: بلایلای طبیعی در کمین اقتصاد و توسعه پایدار ایران
  بزرگنمايي:

بازار آریا- کشور ما در یک منطقه جغرافیایی پر خطر قرار گرفته و مخاطرات و بلایای طبیعی از قبیل زلزله، همواره سرمایه گذاری ها و پروژه های عمرانی و ساخت و سازهای انجام شده را تهدید کرده است.

به طور خاص، در سال های اخیر به دلیل وقوع این حوادث طبیعی، خسارت های سنگین اقتصادی به کشور ما و خانوادها وارد شده.

در گفت و گو با دکتر مسعود مجرب، عضو هیات مدیره انجمن مخاطره شناسی ایران، مخاطرات مهمی که می توانند اقتصاد و توسعه کشور ما را تحت تاثیر قرار بدهند، بررسی شده اند.

*****

 

*توسعه پایدار، یک هدف مطلوب بوده و در مقابل بلایای طبیعی،تحقق توسعه پایدار را دچار مشکل جدی می کنند.

با توجه به این که جنابعالی در حوزه مخاطره شناسی تخصص دارید، می خواهیم بدانیم در کشور ما کدامیک از بلایای طبیعی، می توانند آسیب بیش تری به اقتصاد و مردم ما بزنند؟

 

-مهمترین بلای طبیعی که به صورت آنی اتفاق افتاده و خسارت زیادی وارد می کند، زلزله استچرا که زلزله به عنوان یکی از مهمترین رخدادها سالیانه، هم تلفات گرفته و هم این که تقریباً هر ده سال، یک زلزله 7 ریشتر به بالا داشته و برای آن هم خیلی آماده نیستیم.

مخاطره مهم بعدی، زمین لغزش بوده و ما رشته های زاگرس و البرز و برخی مناطق کوهستانی را داریم و همیشه می خواهیم در این محدوده ها جاده و راه  یا پل بسازیم. روستاهای زیادی در این محدوده ها وجود داشته و همچنین شهرهای زیادی داریم که می خواهند توسعه پیدا کنند ولی با اجرای چنین پروژه هایی، امکان لغزش وجود دارد.

در عین حال زمان وقوع زلزله،لغزش زمین رخ داده و بر این اساس، ترکیب مخاطرات مطرح بوده و یک مخاطره بسیار مهم دیگر، فرونشست زمین است که به خاطر حفر چاه های عمیق و پایین رفتن سطح آب های زیر زمینی، اتفاق می افتد.

در مناطقی از جنوب تهران، فرونشست زمین در حد 20 سانتی متر در سال داریم ولی در این مناطق، طرح های عمرانی در حال اجرا بوده و جای سوال است که چرا مسئولان به این مخاطره مهم توجه نمی کنند.

 

*به نظر شما، وقتی که یک زلزله بزرگ در منطقه ای رخ می دهد که قبلاً فرونشست زمین در آنجا اتفاق افتاده، چه خطری را ایجاد می کند؟

 

-برای مثال، اگر به جای زلزله 5.2 ریشتری ملارد (غرب استان تهران) که در آذر 1396 رخ داد، یک زلزله بزرگ اتفاق می افتاد در اسلامشهر، رباط کریم، احمدآباد مستوفی، چهاردانگه، گلستان و شهریار، به دو علت نسبت به جاهای دیگر،خرابی به مراتب بیش تر می شد.

علت اول، جنس نرم خاک در مناطقی مثل اسلامشهر و شهریار بوده که باعث تشدید زلزله شده و یک علت هم به خاطر پوک شدن خاک است چرا که وقتی زیر سازه ها و ساختمان های خالی است، با وقوع زلزله بزرگ این سازها ها و ساختمان ها فرو می ریزند.

از طرفی، فرونشست زمین تاثیرات مخربی داشته و در حال حاضر میزان برداشت کشاورزان ورامین کاهش پیدا کرده چون ترک های زمین باعث شده اتصال زمین از بین رفته و به همین دلیل امنیت غذایی ما، تحت تاثیر قرار می گیرد.

 

*با وقوع مخاطرات و بلایایی مثل زلزله، زمین لغزش و فرونشست زمین، آیا احتمال آسیب زدن آنها نسبت به مخاطرات دیگر بیش تر است یا این که به همین میزان سیل هم خسارت وارد می کند؟

 

-کشور ما در یک منطقه گرم و خشک قرار دارد ولی وقتی شدت بارندگی یعنی میزان بارش در زمان کوتاه،بالا می رود سیلاب به راه می افتد.

یکی از دلایل این وضع، این است که ما به حریم های مختلف تجاوز کرده و از رودخانه بیش از حد بهره برداری کرده و در بالادست آبخیزداری نکرده ایم. از طرفی جنگل های شمال کشورمان و جنگل های کوهستان را از بین برده ایم در حالی که جنگل، اجازه نمی دهند خاک، فرسایش پیدا کند.

قدرت آب، بسیار زیاد است و وقتی حرکت کرده و با خاک و سنگ ترکیب می شود، خسارت بار شده و جاده ها و پل ها را از بین می برد. این وضع، نشان دهنده این است که ساخت و سازهای ما اکثراً اِشکال دارد و همچنین در شیراز، استان لرستان و اتوبان امام علی(ع) تهران، مسیل ها را پوشانده ایم.

اساساً موقع ساخت و ساز، مهندسین و تصمیم گیران ما فقط به پایداری سازه توجه داشته و به موضوع توسعه پایدار به هیچ وجه توجه نمی کنند. در حالی که ما باید آینده را پیش بینی کنیم چون حادثه که خبر نمی کند.

 

*تهران با جمعیت 8.6 میلیون نفری، ده درصد از جمعیت کشور را دارد و در یک منطقه پُر خطر قرار گرفته و همچنیناستان های تهران و البرز با 16 میلیون نفر جمعیت در این منطقه پُرخطر از لحاظ مخاطرات و بلایای طبیعی قرار دارند. راهی وجود نداشته که این مقدار جمعیت در یک منطقه تمرکز پیدا نکند؟

 

-به خاطر سیاست های دولت ها، در این زمینه کاری انجام نشده زیرا مقامات دولتی به علت درگیر بودن با امور روزمره و جاری، به این مسائل توجه نمی کنند.

به طور کلی در استان های تهران و البرز، جذابیت ایجاد شده و حتی اگر کسی می خواهد در سراسر کشورمان، در بیمارستان بستری شود اولویت را به بیمارستان های تهران داده و از طرفی اصلاً دولت الکترونیکی نداریم و به همین دلیل، افراد برای انجام کار اداری خودشان، باید به تهران بیایند.

همچنین ما پایتخت را از امکانات غنی کرده ایم و افراد ساکن شهرهای کوچک، وقتی متمول می شوند به پایتخت آمده و در تهران ساکن شده یا خانه می خرند.

 

*به اعتقاد شما، ساخت و سازهای انبوه که در این منطقه پُر خطر انجام شده با چه خطراتی مواجه است؟

 

-در چارچوب طرح مسکن مهر می خواستند مردم را خانه دار کنند ولی خانه دار کردن مردم به بهای مصالح ساختمانی بی کیفیت بوده و مثلاً یک جمعیت 2 میلیونی را می خواهند در منطقه پردیس تهران، صاحب خانه کنند. در حالی که پردیس در محل تقاطع گسل مشا و گسل شمال تهران بوده و اگر زلزله ای اتفاق بیفتد 2 میلیون نفر از نیروی انسانی کشور کشته یا زخمی می شوند.

در استان لرستان، در جایی مسکن مهر ساخته شده که سیلاب جمع شده و کرج و شهریار در معرض فرونشست زمین هستند.اساساًتصویب سیاست های کلان ما، این طور است که تعدادی از مسئولان دور هم جمع شده و تصمیم گرفته و از کارشناسان و محققان استفاده نمی کنند.

 

*در شهر جدید پردیس دامنه شیب دار کوه ها را خاک برداری و مسطح کرده و ده ها بلوک مسکن مهر را تاسیس کرده اند. آیا ممکن است در چنین منطقه ای و در زمان زلزله احتمالی، دامنه کوه ریزش کرده و زمین لغزش اتفاق بیفتد؟

 

-امکان دارد بلوک های مسکن مهر که روی ترانشه ها (فرورفتگی مصنوعی در سطح زمین) هستند، بعد از زلزله، دچار لغزش شوند. این نشان می دهد که در انتخاب محل مسکن مهر پردیس، اشتباه کرده ایم.

بالاخره کانون زلزله سال 1830 در همان منطقه بوده و از طرفی آن زلزله، در مبارک آباد آبعلی (شهرستان رودهن استان تهران)یک زمین لغزش ایجاد کرده و به همین دلیل ما در جاده هراز و بالاتر آز آبعلی، یک لغزش بزرگ را می بینیم.

بر این اساس این منطقه، یک منطقه فعال بوده ولی این که چه زمانی زلزله بیاید، هیچکس نمی داند و قطعاً ما می توانیم ریسک را کاهش بدهیم.

 

*به طور کلی احتمال وقوع زلزله بزرگ وجود دارد ولی ما هم با کندن و تسطیح دامنه کوه و تپه در منطقه پردیس و استقرار بلوک های ساختمانی مسکن مهر باعث شده ایم که خطر زمین لغزش بزرگ ایجاد شود و اگر خاک حرکت کند این بلوک های مسکن مهر احتمال زیر خاک می روند.

 

-بله؛ همین طور است و البته شمال تهران نیز همین مشکل را دارد. در محدوده های بالاتر از بزرگراه بابایی تهران و همچنین فرادیواره گسل شمال تهران، اجازه ساخت و ساز داده شده ولی به هر حال در دامنه های شمال تهران، پتانسیل لغزش وجود داشته و در زلزله های گذشته، این دامنه ها لغزیده و پایین آمده.

نمونه بارز آن ساختمان های واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی واقع در منطقه حصارک تهران است که روی یک لغزش قدیمی تاسیس شده و همچنین شهرک مجلسی و دره فرحزاد، مناطق لغزشی هستند که در اثر زلزله، احتمال زمین لغزش مجددد دارند ولی در این منطق، تراکم فروخته شده و مجوز ساخت و ساز داده شده و حتی مثل لواسان در دامنه های کوه، ویلاهای لاکچری ساخته اند.

 

*به غیر از این بلایا و مخاطراتی که اسم برده شد، چه مخاطره دیگری به صورت جدی توسعه اقتصادی و عمرانی کشور را با مشکل جدی روبرو می کند؟

 

-پدیده فروریزش هم داریم که در شهرها، تبعات اقتصادی سنگینی داشته و برخی فروریزش های تهران که در شهران، بلوار پیغمبر، مولوی اتفاق افتاد و همچنان اتفاق می افتد، باعث قطع شریان های حیاتی و آتش سوزی می شوند.

هر چند که این فروریزش ها، محلی بوده و اقتصاد ما را تکان نمی دهند. مساله بعدی، ریزگردها یا گرد و غبار بوده و وقتی ما مدیریت منابع آب نداریم، کانون های ریزگرد جدید را ایجاد می کنیم. این کانون های ریزگرد، در مناطق نمکزار زمین های کشاورزی ما را هم از بین برده و تبدیل به شوره زار می کنند.

ترکیب این مخاطرات نیز قابل توجه است و این مخاطرات به صورت ترکیبی هم می توانند مخاطرات ما را بیش تر کرده و به توسعه کشور ما آسیب بزنند.

 

 

 

 

 


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

پرداخت نیمی از تسهیلات بانکی در پایتخت

گوشت منجمد به قیمت خون!

تاثیر توقف نوسان گیری و معاملات الگوریتمی بر روند بازار سرمایه

توضیحات مدیرعامل بورس درباره تصمیمات جدید بورسی

نرخ تورم شهریورماه به تفکیک استان‌ها اعلام شد

قیمت رانا پلاس مشخص شد

نتایج انتخابات آمریکا به دیوان عالی می‌کشد؟

اتهام رابطه نامشروع با یک زنِ شوهردار به بایدن

نماینده یزد: فضای مجازی در ایران بی‌صاحب است

قیمت راناپلاس مشخص شد

افشای طرح خطرناکِ انفجار کاخ سفید و برج ترامپ

شرط عجیب آمریکا برای خروج از عراق

جدیدترین رمان بارگاس یوسا به فارسی منتشر شد

دکتر مردانی: مراکز درمانی تخت خالی ندارند

طرح «پلاتین» ترامپ برای جذب آرای سیاه‌پوستان

روحانی: حضور آمریکا را به ضرر امنیت منطقه می‌دانیم

رونمایی از 14 جلد کتاب شهدای منطقه 17

بیست‌وششمین شماره مجله تصویری نفت و انرژی(متنا)

استقبال 4 میلیون نفر از صندوق پالایشی یکم

صادرات 11 میلیون دلاری محصولات آرایشی ایران به 21 کشور جهان

علیه بازار سرمایه؛ از اجرا تا وضع قوانین

«حباب قیمت» بازار خودرو را فرا گرفت

میزان ذخیره‌سازی گاز در ایران افزایش یافت

عطسه اقتصاد چین و تب اقتصاد جهانی

پرواز دلار به نیمه کانال 28 هزار تومان؛ سکه 13 میلیونی باقی ماند

روابط پشت‌پرده بازار خودرو/ از سندسازی تا ورود آقازاده‌های سفارشی

تجلیل از رزمندگان و ایثارگران شاغل شهرداری منطقه 6

انتقادات فائزه هاشمی از شورای نگهبان

برنده‌شدن در جایزه، بهانه جدید برای کلاهبرداری

کروبی فردا تحت عمل جراحی قرار می‌گیرد

انتقاد تند مصطفی زمانی از سلبریتی‌ها

جهش کروناویروس می‌تواند ماسک را بی‌اثر کند

مهران رجبی: بخاطر سلفی کرونایی شدم

اعتراف سارقان به 200فقره سرقت منزل

«آتلانتیس» از سوی اوکراین به اسکار می‌رود

نتایج انتخابات آمریکا به دیوان عالی کشیده می‌شود؟

دیدار وزیر امور خارجه عراق با روحانی

باهنر: ملت ایران نمی‌گذارد خواب‌ آمریکا تعبیر شود

زمان احتمالیِ توزیع واکسن کرونا در آمریکا

دو پویش رسانه‌ها در تجلیل از شهید سردار خدادی

امارات: اقدامات ایران، ما را به اسراییل نزدیک کرد

چند میلیون نفر از صندوق پالایشی یکم استقبال کردند؟

نتایج خارق‌العاده دورکاری اپل و توییتر را مجاب به دائمی کردن این روند کرده است

بررسی تازه‌ترین اقدام‌ها و برنامه‌های مقابله با کرونا در صنعت نفت

دلیل رسیدن قیمت دلار به کانال 29000 تومان چیست؟

ایفای 100 درصدی تعهدات ارزی توسط بیش از 2000 صادرکننده

توزیع تخم مرغ با نرخ مصوب آغاز شد

فاصله تورمی میان دهک‌ها افزایش یافت

انفجار قیمت گاز طبیعی با بالا رفتن تقاضای جهانی

دستور شریعتمداری به شرکت های تابعه در خوزستان برای محرومیت زدایی