بازار آریا

آخرين مطالب

تحلیل عسکری مارانی از اتفاقات اخیر بورس و تکرار اشتباهات/ شروط صعود بازار

تحلیل عسکری مارانی از اتفاقات اخیر بورس و تکرار اشتباهات/ شروط صعود بازار
  بزرگنمايي:

بازار آریا - کارشناس ارشد بازار سرمایه تحلیلی از اتفاقات اخیر بورس و عواملی که در وضعیت فعلی بازار نقش داشته‌اند به همراه شروط صعود بازار را ارائه کرد.

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس ، علیرضا عسگری مارانی درخصوص اتفاقات اخیر بازار سرمایه، لزوم افشای دستورالعمل فروش سهامداران عمده قبل از انجام و تاثیر آن بر بازار و مواردی که در وضعیت فعلی بازار نقش داشته‌اند با روزنامه دنیای اقتصاد به گفت و گو پرداخت که بدین شرح است:
تحلیل شما از اتفاقات اخیر بازار سرمایه چیست؟
عسگری مارانی: از ابتدای سال از مردم خواستیم به بازار سرمایه اعتماد کنند. این امر توسط تمامی مقامات نیز تشویق شد. اما کرونا و موضوعاتی مانند دریافت کد بورسی و دیگر دلایل موجب شد به اندازه کافی آمادگی لازم برای این موج از نقدینگی وجود نداشته باشد. بخشی از مردم دارایی‌ها را به بازار وارد کردند. کماکان اعتقاد دارم شاخص حدود یک میلیون و 700 هزار واحد عدد‌ مناسبی است و پایداری را حفظ می‌کند. اما اشتباهاتی کردیم و همه‌ هم در این اشتباهات نقش داشته‌اند.
اشاره شما سیاست‌گذار است؟
عسگری مارانی: بگذارید با مثالی موضوع را توضیح دهم. به دفعات به دوستان گفتم دستورالعمل افشای فروش سهامداران عمده باید قبل از فروش انجام شود. این موضوع را بار‌ها مطرح کرده‌ام. کار اشتباهی است که 15 روز بعد از فروش،‌ افشاسازی صورت گیرد.
این تصمیم چه تاثیری بر بازار خواهد گذاشت؟
عسگری مارانی: این اصولی است که در دنیا دنبال می‌شود. زمانی که یک شرکت حقوقی درصدد فروش سهام است از پیش در مورد آن اطلاع‌رسانی می‌کند و درباره دلایل آن گزارش می‌دهد. در این شرایط مردم می‌فهمند دلیل این موضوع چیست. اما در شرایطی هستیم که به‌عنوان مثال وزارت نفت با 6 ماه تاخیر صورت‌های مالی را برای پالایشگاهی‌ها می‌فرستد و نرخ‌گذاری بطور مداوم و بر اساس سلیقه تغییر می‌کند.
در این شرایط قوی‌ترین تحلیلگر بورس هم با تحلیل گزارش‌های منتشره در کدال نمی‌تواند درک دقیقی از وضعیت شرکت‌ها بدست آورد. این مسائل شبیه حلقه‌ زنجیر به هم پیوسته است. این موضوع در زمانی که پالایشی یکم عرضه شد نیز بروز یافت. تحلیل‌ها درخصوص وضعیت شرکت‌های این صندوق به دلیل نوع گزار‌ش‌ها دقیق نبود و این موضوع سهامداران را به اشتباه می‌اندازد.
بنابراین افشا‌سازی سهامدار عمده قبل از فروش می‌تواند شفافیت در بازار را بیشتر کند. ضمن اینکه این سهامداران باید اصلاحی در امید‌نامه ایجاد کنند تا نحوه‌ و برنامه عرضه سهام را توضیح دهند.
چه موارد دیگری که در وضعیت فعلی بازار نقش داشته‌اند را می‌توان نام برد؟
عسگری مارانی: به دنبال مقصر نمی‌گردم اما می‌توان به موارد متفاوتی اشاره کرد. به‌عنوان مثال از گذشته دستورالعمل‌هایی وجود داشته که باید اصلاح می‌شد اما نشده است. نکته دیگر برنگشتن منابع حاصل از فروش سهام به بازار بود. زمانی که منابع حاصل از فروش سهام به خزانه دولت و بخش عمومی وارد می‌شود به بازار برنمی‌گردد.
قوی سیاه تعبیری است که در ادبیات مالی به کار می‌رود و اشاره به پدیده‌ای شوم و نادر دارد. اما با دستان خود این قوی سیاه را خلق کردیم. همین موضوع صنعت فولاد که در روز‌های اخیر رسانه‌ای شده یکی از همین مسائل است. ناگهان تصمیم گرفته شد شیوه‌ قیمت‌گذاری فولاد در بورس کالا را تغییر دهند. اقدامی که عملا استقلال بورس‌ها را زیر سوال برده یعنی ریسکی، غیرسیستماتیک و بسیار سنگین بدون آنکه منطق آن شناخته شود وارد اقتصاد کرده‌اند.
اشتباهاتی که به دفعات در دوره‌های مختلف تاریخی تکرار شده است. مشابه همین تصمیم را در صنایع و حوزه‌های مختلف شاهد بوده‌ایم. اختصاص ارز 4200 تومانی هم یکی از آنها است. زمانی که این ارز در بسیاری از صنایع برداشته شد، فرصت مناسبی برای تجدید ارزیابی در اقتصاد ملی فراهم شد. این اقدام شیوه محاسبه قیمت تمام شده بنگاه‌ها را تغییر می‌دهد و خطر کاهش سودآوری بنگاه‌ها را پایین می‌آورد.
در مقابل اما تصمیماتی گرفته شد که بار اقتصادی برای بنگاه‌ها ایجاد کرد، تصمیماتی مانند توزیع خودرو بصورت قرعه‌کشی و... یکی از همین نمونه‌ها است. در شرایطی که ذی‌نفعان تشخیص داده نشوند و منافع بنگاه‌ها نادیده گرفته شود، منافع بنگاه‌ها به نفع ذی‌نفعان دیگری تغییر داده می‌شود.
مگر بنگاه‌ها محدودیتی برای تجدید ارزیابی دارند و اگر تجدید ارزیابی صورت گیرد چه اتفاقی در وضعیت واقعی بنگاه‌ها رخ می‌دهد؟
عسگری مارانی: خیر. در بنگاه اتفاقی رخ نمی‌دهد اما در قیمت تمام شده‌ آنها موثر است. این همان قیمت تمام‌شده‌ای است که باید آن را به سازمان حمایت ارائه کنند و در نهایت قیمت‌ها واقعی‌تر می‌شود. به فرض بنگاهی میانگین قیمتی را در موجودی کالا‌های متفاوت دارد و این کالا با ارز‌های متفاوتی تامین شده است.
در صورتی که بنگاه بخواهد این کالا را جایگزین کند باید چند‌برابر هزینه کند. پس اگر شرایط حسابداری را با شرایط موجود اقتصادی تطبیق ندهیم دستگاه‌ های نظارتی و کنترلی براساس قیمت‌های غیرمنصفانه تعیین قیمت می‌کنند. مثال بارز آن در صنعت سیمان است. سازمان حمایت مجوز افزایش قیمت را برای این شرکت‌ها صادر کرد در حالی که این افزایش قیمت تنها برای جبران افزایش قیمت پاکت سیمان صورت گرفته است.
اما دیگر نهاده‌‌های تولید در صنعت از معادن گرفته که خاک باید از آنها برداشت شود تا پخت در کوره و آسیاب و بسته‌بندی و... همگی افزایش قیمت داشته‌اند. بنابراین محاسبات در قیمت‌گذاری نیز اشتباه صورت می‌گیرد. این در شرایطی است که هر تن سیمان برای حفظ تولید حداقل 2 دلار ارز‌بری دارد. بنابراین تجدید ارزیابی‌ها باید به سرعت انجام می‌شد تا واقعیت‌های بنگاه‌ها بیشتر و بهتر آشکار شود.
اصل حکمرانی شرکتی این است که مدیران در قبال دارایی‌ها مسئولند. زمانی که این دارایی به قیمت تاریخی است، مدیر نیز در برابر این قیمت دارایی باید پاسخگو باشد. فرقی هم نمی‌کند که چه شرکتی است. ضمن اینکه قیمت‌هایی که در مجلس، شورای رقابت، سازمان حمایت و... تعیین می‌شود بر اساس دارایی‌هایی محاسبه می‌شود که واقعیت ندارد.
در شرایطی که این داده‌ها دقیق نیست تصمیمات نادرست نیز اخذ می‌شود. در حدی به تجدید ارزیابی معتقدم که حتی بانک مرکزی نیز باید زمین چهار نبش را ارزیابی کند و در ترازنامه‌ قرار دهد و اعضای هیات عامل بانک مرکزی باید در قبال این عدد پاسخگو باشند. در این شرایط می‌توانند تصمیم بگیرند آیا باید این حیاط را در اختیار داشته باشند یا نداشته باشند. این رویه در تمامی صنایع نیز باید وجود داشته باشد و منجر به افزایش پاسخگویی می‌شود.
دلایل دیگر چه بود؟
عسگری مارانی: در زمان رشد بازار، برخی هم مواضعی را اعلام کردند اما به برخی از نکات توجه نداشتند. در شرایط تورمی، P/ E بازار‌های مختلف تغییر می‌کند یعنی قیمت به درآمدی که سود بانکی می‌دهد که ملاک همه بازار‌ها است. چون در شرایط تورمی قرار داریم چندان معنا و مفهوم برای مقایسه پایه وجود ندارد.
یعنی این نسبت اصلا کار نمی‌کند؟
عسگری مارانی: خیر. چرا کار نمی‌کند؟ چون در شرایط تورمی هستیم. به‌عنوان مثال اکنون در بخش مسکن P/ E بیش از 50 است. در نتیجه اگر سرمایه‌ گذار بتواند سهامی را بیابد که حول و حوش مسکن بازدهی داشته باشد یا اینکه یک شرکت بتواند به واسطه کالایی محور بودن و صادرات داشتن نوسانات ارز را پوشش دهد از منظر مالی عقلانی تصمیم گرفته است. بخشی از افزایش قیمت شاخص نیز تحت تاثیر این نگاه سرمایه‌گذاران بود. اما در همان زمان برخی از دوستان درخصوص افزایش نرخ ارز هشدار دادند و این استدلال در برخی دیگر از گزارش‌های نهاد‌های رسمی تکرار می‌شود،‌ آماری اشتباهی به مردم و سهامداران ارائه شد.
این گزارش چه بود؟
عسگری مارانی: اشاره شد به‌عنوان مثال دلار از سال 97 که 4 هزار تومان بوده و حالا به 30 هزار تومان رسیده است. اما چرا سهام 10 برابر رشد کرده درحالی است که پایه این آمار اشکال داشت. یعنی اگر پایه این آمار را به جای سال 97 به سال 91 می‌بردند که دلار از 1000 به 27 هزار تومان رسیده،‌ می‌دیدید که شاخص هم همین حوالی نوسان داشته است.
بعد از انتشار این گزارش برخی مداوم این ادعا را تکرار کردند و به مردم آمار اشتباه دادند. در کنار اینها گزار‌ه‌ هایی مانند تاخیر برگزاری مجامع به دلیل کرونا، تقسیم سود اندک شرکت‌های بزرگ و عدم پاسخگویی شرکت‌ها در برابر طرح‌های توسعه‌ای که باید انجام دهند در سامانه کدال اخلال در گردش اطلاعات را در کلیت بازار سهام بیشتر کرد.
آیا این عدم پاسخگویی در این ایام رخ داده یا پیش‌تر هم همین رویه بوده ؟
عسگری مارانی: می‌توانید به صنایعی مانند فولاد نگاه کنید. به‌عنوان مثال اگر بصورت مالی به یکی از شرکت‌های گروه نگاهی بیندازید، می‌بینید اصلا به نقدینگی نیاز ندارد پس چرا افزایش سرمایه آن هم از آورده نقدی انجام می‌دهد؟ بنگاه‌هایی که می‌توانند برای توسعه محدود از منابع بانکی استفاده کنند چرا به افزایش سرمایه دست می‌زنند. این‌ موضوعات فشار بر بازار سرمایه را بیشتر کرده است.
خیلی‌ها از حمایت از بازار گفتند...
عسگری مارانی: بله. وعده‌هایی دائما به مردم داده شد اما اجرایی نشدند. به‌عنوان مثال در رسانه ملی اعلام شد برای حمایت از بازار قصد خرید هزار میلیارد تومان سهام داریم یا فعالان یک صنعت اعلام کردند صندوقی تاسیس و از فردا سهام می‌خریم. قول هایی داده شد و اجرا نشد. چرا این وعده‌ها و این حرف‌ها اصلا طرح شد! ضمن اینکه اگر به بازار مالی جهانی نگاهی بیندازیم، می‌بینیم که این بازار بر اساس اعتبار می‌چرخد.
جمع کل اعتبار‌هایی که کارگزاری‌ها به مردم دادند بیش از 8 هزار میلیارد تومان نیست. در صورتی که ارزش بازار در آن زمان به 8000 هزار میلیارد تومان رسیده بود. یعنی اعتبار کارگزاری‌ها تنها یک‌هزارم درصد آن بود. این درصد مدام کم شد و برخی فکر کردند با کاهش این اعتبار جلوی رشد بازار را بگیرند. راه را غلط رفتند.
معتقدم حداقل 10 تا 15 درصد بازار باید بر اساس اعتبار صورت بگیرد. یعنی 8 هزار میلیارد تومان باید به 1000 هزار میلیارد تومان اعتبار توسط کارگزاری‌ها افزایش یابد و این اعتبار‌ها در دست مردم بچرخد. ضمن اینکه لازمه این امر این است که در اعتبار‌سنجی‌های برای مشتریان تفاوت سهام بنیادی و غیر بنیادی لحاظ شود. حالا تلاش می‌کنند که این رویه را اصلاح کنند اما این اصلاح اندک است و اثر گذار نیست. این هم یکی دیگر از دستور‌العمل‌ها است که اشکال دارد.
قبلا از انقلاب، بازار سرمایه و نقش مشارکت عمومی گفته بودید. به نظر شما این شرایط می‌تواند ادامه پیدا کند؟
عسگری مارانی: یکی از فرآیند‌هایی که می‌تواند مشارکت عمومی را توسعه دهد، عرضه‌های اولیه است. اما شیوه‌های عرضه‌های اولیه اشتباه بود. در این شیوه‌ عرضه‌های اولیه بسیار محدود و با قیمت پایینی انجام می‌شد. به‌عنوان مثال شستا با ارزش بازار 300 هزار میلیارد تومانی نباید عرضه اولیه آن با 80 هزار میلیارد تومان انجام می‌شد. در این مورد می‌توانستیم 200 هزار میلیارد تومان عرضه اولیه انجام دهیم اما 20 درصد از این مقدار را بصورت نقد و نسیه به مردم واگذار می‌کردیم. معتقدم شرکت‌های بزرگ را باید بصورت نقد و نسیه به مردم فروخت.
ساز و کار این واگذاری به چه نحوی است؟
عسگری مارانی: بر اساس دهک‌ها، ‌سه طبقه‌بندی صورت بگیرد. در طبقه اول دهک‌های پایین قرار داشته باشند برای این دسته نرخ بهره، پایین‌تر و اقساط آنها بلندمدت‌تر باشد. طبقه‌ دوم که توانایی پرداخت قسط بیشتر دارند و طبقه‌ سوم افرادی هستند که به هر دلیل امکان این سرمایه‌گذاری برای آنها فراهم است.‌
برای دو دسته زمان اقساط کوتاه‌تر، فاصله اقساط کمتر و نرخ بهره نیز برای آنها واقعی است. این شیوه باعث می‌شود گسترش مالکیت رخ دهد. در این شرایط افراد بر اساس تصویری که از شیوه‌های سرمایه‌گذاری دارند در بازار حضور پایدار دارند. در واقع این شیوه خرید قسطی سهام با ریسک پایین است. در این میان اتفاق مبارک اجرایی‌شدن اصل44 واگذاری سهام به مردم بود. در این جا بازارگردان‌ها به‌عنوان کسانی که باید تنظیم قیمت کنند و آرایش آن را شکل دهند، درست عمل نکردند.
ضمن اینکه بازار سرمایه به یک هماهنگ‌کننده در دولت نیاز دارد. دولت زمانی که می‌خواهد تغییر ایجاد کند باید حداقل هماهنگی با بازار سرمایه داشته باشد. اگرچه وزارت اقتصاد در این زمینه نقش مهمی داشت و تلاش زیادی کرد اما دیگر نهاد‌ها و وزارتخانه‌ها با آن همراه نبودند. وزارت اقتصاد طرح و برنامه‌ای داشت مردم نیز به صحبت‌ها اعتماد کردند و به بازار وارد شدند اما ارکستر دولت به رهبری روحانی هماهنگ نواخته نشد. سال‌ها تلاش صورت گرفت که اقتصاد، بازار سرمایه‌محور شود و با بزرگ شدن این بازار به جای آنکه خوشحال باشیم، ترس در بر داشت!
به جای اینکه امکانات دولت برای بهبود وضعیت بنگاه‌ها بسیج شود و بازدهی بیشتری نصیب آنها شود به قیمت‌گذاری وارد شدیم. چرا وقتی در صنعت سیمان مازاد تولید داریم قیمت‌گذاری صورت می‌گیرد و چرا وقتی نیاز به ذخیره ارزی بالا است، جلوی صادرات فولاد گرفته می‌شود؟ در واقع به جای اصلاح سیاست‌گذاری‌ها به حوزه قیمت‌گذاری وارد شدیم. ساز و کار قیمت‌گذاری کار را سخت‌تر کرده است. گزارش‌های 6 ماهه شرکت‌ها نشان می‌دهد مساله تولید نیست، آنچه مساله‌ساز است موضوع قیمت‌گذاری است. سازمان حمایت باید مدت‌ها پیش تعطیل می‌شد زیرا نقش تخریبی در اقتصاد دارد.
نگاه شما به آینده روند بازار چیست؟
عسگری مارانی: اگر ریسک تازه‌ای به این بازار وارد نشود،‌ قطعا بازار روندی صعودی در پیش خواهد گرفت. سران سه قوه باید همدل در این شرایط کرونا و تحریم تصمیماتی بگیرند که مردم بتوانند در بازار احساس امنیت کنند و پس انداز‌ها را به این بازار وارد کنند و اگر رویه‌ها را بهبود ببخشند قطعا بازار خوبی در آینده خواهند داشت.
بر اساس تصمیماتی که در دولت و مجلس گرفته شده به نظر می‌رسد نگاه برگشته است و با دقت بیشتری به روند‌های بازار نگاه می‌شود. ضمن اینکه افزایش اختیارات سازمان بورس به نحوی که رئیس سازمان بورس در جلسات دولت حاضر شود، می‌تواند نقش مهمی در آینده بازار سهام داشته باشد. حضور رئیس سازمان بورس موجب دفاع از حق سهامداران می‌شود تا بتواند مانع از ورود ریسک‌ها از دیگر بخش‌های دولت به بازار سرمایه شود.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

معاون اسبق وزیر نفت: پیش‌بینی نفت 40 دلاری منطقی است

اعلام جزئیات معافیت حق بیمه کارفرمایان

پشت پرده کمبود روغن چیست؟

ثبات قیمت در بازار سکه؛ روند کاهشی دلار ادامه دارد

کاهش 50 درصدی صادرات کشور به دلیل شیوع کرونا

پیش بینی از میزان رشد اقتصادی ایران پس از برداشتن تحریم ها

اعلام جزئیات افزایش قیمت روغن موتور

چراغ سبز عمده‌فروشان به دلار 23 هزارتومانی

بسته جدید یارانه معیشتی شامل چه کسانی می‌شود؟

بازار مسکن به خواب زمستانی می رود؟

بانک‌ها از عوامل افزایش قیمت مسکن هستند

کاهش قیمت‌ها در بازار طلا و سکه ادامه دارد / قیمت دلار و یورو امروز 99/9/5

کاهش حجم معاملات دلار / آخرین قیمت دلار تا پیش از امروز 6 آذر

آخرین قیمت طلا تا پیش از شروع امروز 6 آذر 99 چقدر بود؟

پیش‌بینی قیمت طلا امروز 6 آذر 99 / طلا بیشتر ارزان می‌شود؟

پیش‌بینی قیمت دلار امروز 6 آذر 99

قیمت دلار و یورو اعلام شد / نرخ ارز صرافی ملی 99/9/6

قیمتها در قبض‌های گاز تغییر می کند

خرید و فروش خودرو بنزینی در بریتانیا ممنوع می‌شود

پاسخ به سوال اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان مستقل از معاون رییس جمهور

زنان سرپرست خانوار در اولویت دریافت وام ودیعه و منازل ارزان

قیمت خودرو در هفته‌های آینده کاهش خواهد یافت

تازه‌ترین قیمت‌ها در بازار خودرو/ بهای تیبا 10 میلیون تومان کاهش یافت

الکتریکی شدن تولیدات مازراتی طی 5 سال آینده، آیا خودروهای هیبریدی پاک هستند؟

برتری عرضه املاک در بورس کالا نسبت به مزایده های سنتی

قیمت گذاری سبد نفتی اوپک به 47 دلار رسید

قدردانی بازنشستگان فولاد کرمان از وزیر کار برای اجرای همسان‌سازی حقوق و پرداخت مطالبات بازنشستگان

درگذشت زهرا استادزاده بر اثر کرونا

تکذیب دستور ارتش اسرائیل برای جنگ با ایران

14 روز تا تست انسانیِ واکسن کرونایِ ایرانی

سرقت مسلحانه دستگاه‌های هرس شهرداری آبادان

دیوان عالی آمریکا علیه محدودیت‌ها در نیویورک

زورگیری در باشگاه بدنسازی در شهرری

باد و خاک، هوای اهواز را «خطرناک» کرد

توئیتر حساب کاربری عباس آخوندی را مسدود کرد

نکاتی که بایدن در مورد سیاست ایران باید بداند

تازه‌ترین قیمت‌ها در بازار خودرو

بهترین خوراکی‌ها برای جلوگیری از ریزش مو (1)

مدرنا: واکسن کرونا مانع شیوع ویروس نمی‌شود

ماده غذایی موثر برای تقویت شش‌ها در دوره کرونا

اتیوپی دستور حمله نهایی علیه تیگرای را صادر کرد

مسلمانان هند از جهاد عشقی منع شدند

شارون استون به تیم انتقالی جو بایدن پیوست

بادگلوهای گوگردی؛ از دلایل تا درمان

چه حیواناتی به واکسن کرونا نیاز دارند؟

احتقان سینوس و 7 دارو و درمان طبیعی برای آن

جشنواره فیلم فجر به تعویق افتاد

گزارشی از بحران جدی انسانی در کره شمالی

توطئه بن‌سلمان برای حذف رقبای احتمالی خود

فارن‌پالیسی: ایران مقاوم‌تر از پیش‌بینی‌ها بود