بازار آریا

آخرين مطالب

مروری بر اماکن تاریخی پایتخت/1

مسعودیه، عمارت پسر ناصرالدین شاه شهرداری تهران

مسعودیه، عمارت پسر ناصرالدین شاه
  بزرگنمايي:

بازار آریا - در حاشیه جنوبی میدان بهارستان یکی از عمارت های ارزشمند تهران قرار دارد که حاوی ارزش های تاریخی، معماری و فرهنگی بسیار است. عمارت مسعودیه را بیشتر بشناسیم.

در استان تهران بناهای تاریخی متعدد و با ارزش بسیاری وجود دارد که یکی از این ساختمان های دیدنی و با شکوه که علاوه بر ارزش تاریخی از نظر فرهنگی نیز بسیار حائز اهمیت است در دل میدان بهارستان قرار گرفته و بازمانده ای دیگر از دوره ی قاجار است با قدمتی نزدیک به 120 سال به نام عمارت مسعودیه.
بر اساس اطلاعات موجود از اسناد تاریخی باغ نظامیه یکی از مهمترین باغ‌های تهران طهماسبی به شمار می‌آید. این باغ زیبا که در جنوب جلوخان باغ نگارستان (میدان بهارستان) قرار داشت، توسط پسر میرزا آقاخان نوری (دومین صدراعظم ناصرالدین شاه) آباد و به پسرش میرزا کاظم‌خان نظام‌الملک اهدا می‌شود.
باغ به مرور و توسط میرزا کاظم خان، به بخش‌های کوچکتر تفکیک شده و به فروش می‎رسد. از جمله بخش مهمی از آن در سال 1252 خورشیدی به تملک ظل‌السلطان در می‌آید و او نیز دستور ساخت عمارت‎هایی را در آن صادر می‌کند که مهم‌ترین‌شان عمارتی به نام مسعودیه است که در بخش جنوبی باغ و در سمت غربی عمارت نظامیه احداث شده است.
طرح و اجرای بنا حاصل کار رضا قلی‌خان (سراج الملک) و استاد شعبان معمار باشی است که آن را در سال 1257 خورشیدی، در قسمت بیرونی باغ به سرانجام رساندند. از بخش‌های اندرونی باغ امروزه اثری باقی نمانده است. با این وجود مجموعه عمارت‎هایی از دوره قاجاریه و پس از آن در محوطه باغ به چشم می‌آید که به وسیله حیاط‌هایی به یکدیگر متصل شده‌اند. از جمله آنها می‌توان به عمارت و حیاط سیدجوادی، عمارت سردر پیاده‌رو، عمارت سر در کالسکه‌رو، عمارت دیوان‌خانه‌، عمارت مشیری‌، باغ دیوان‌خانه، عمارت و حیاط خلوت‌، عمارت سفره‌خانه و حوض‌خانه و ... اشاره نمود.
در هنگام طراحی این خانه ـ باغ، که مجموعه ای از پنج عمارت بود، بخش اندرونی کابری مسکونی پیدا کرد و بخش بیرونی آن نیز در خدمت امور دیوانی ظل‌السلطان قرار گرفت، این بخش دیوانخانه یک تالار بزرگ و وسیعی بود که ملاقات‌های رسمی و مراسم های پذیرایی و گردهمایی ها و همایش ها و محل جشن ها و مهمانی های را پوشش میداده و امروزه عکسهای تاریخی از آنجا وجود دارد که عظمت و شکوه این محل را نشان میدهد و اینکه از عمارتهای بخش اسکانی باغ امروزه جز چند تصویر اثری باقی نمانده است.
عمارت دیوانی که به مسعودیه مشهور است نیز در طی زمان صدمات فراوانی دید. ظل‌السلطان که روزگاری از مخالفین سرسخت مشروطه به شمار می‌آمد، در جنگ قدرت با برادرزاده خود ترجیح داد به جمع مشروطه‌خواهان بپیوندد. از این رو در جریان به توپ بستن مجلس شورای ملی، این عمارت که به پایگاه مخالفین محمدعلی شاه تبدیل شده بود به همراه خانه ظهیرالدوله، هدف شلیک گلوله‌های توپ قوای لیاخوف قرار گرفت و صدمات فراوانی دید.
بعد از این واقعه ظل‌السلطان تصمیم به فروش و واگذاری مسعودیه می‌گیرد. به این ترتیب باغ و مجموعه عمارت‎های آن در سال 1288 خورشیدی با قیمت 50 هزار تومان به تملک عروس ظل‌السلطان، همدم‌السلطنه (دختر میرزا یوسف مستوفی‌الممالک و همسر جلال‌الدوله) در می‌آید. او نیز در سال 1302 خورشیدی بخش بیرونی را به رضاخان سردار س‍په واگذار کرده و بخش‌ اندرونی باغ را در قالب زمین‌های تفکیک شده به تملک افراد مختلف در می‌آورد.
رضاخان بعدها بخش خریداری شده توسط خود را به وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه واگذار کرد. بعدها با تغییراتی که در ساختار وزارتخانه‎ها به وجود آمد، وزارت فرهنگ به عنوان جایگزین وزارت معارف، مالکیت عمارت مسعودیه را در اختیار گرفت. همچنانچه بعد از آن، این بنا به تملک وزارت آموزش و پروش رسید و تا سال 1376 در اختیار این وزارتخانه باقی ماند و سپس با تصویب هیئت دولت در اسفند 1376 مالکیت عرصه و اعیان ساختمان قدیمی وزارت آموزش و پرورش، واقع در خیابان اکباتان به سازمان میراث فرهنگی کشور منتقل و مابقی اراضی و املاک همچنان در اختیار آموزش و پرورش باقی ماند. سازمان میراث فرهنگی کشور نیز پس از بازسازی و ثبت ساختمان در فهرست آثار ملی (شماره 2190، 27 دی 1377) آن را در اختیار صندوق احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی قرار داد.
بایستی در پایان به این نکته اشاره کرد که در طول زمان عمارت مسعودیه کاربری‌های مختلف دیگری نیز به خود گرفت. از جمله در سال 1304، انجمن معارف سنگ بنای کتابخانه ملی ایران را در یکی از اتاق‎های آن بنا نهاد. همچنانچه اولین موزه رسمی ایران نیز برای مدتی در این مکان به فعالیت پرداخت. همچنین در دهه چهل برای مدتی کوتاه از آن به عنوان دانشکده افسری بهره‎برداری گردید.
علاقمندان می توانند برای دسترسی به این بنا از خط 2 مترو استفاده کنند که در ایستگاه ملت پیاده شده و بعد خیابان ملت به سمت خیابان اکباتان که درب ورودی آن در این خیابان است را پیموده و یا بعد از خارج شدن از مترو بهارستان در ضلع جنوب غربی میدان این بنای با شکوه را مشاهده کنند.
متن: ندا لطفی از انجمن تهران شناسی 

لینک کوتاه:
http://www.aryabazar.com/Fa/News/512694/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

دستور بایدن برای لغوِ منعِ سفر ایرانی‌ها به آمریکا

کاخ سفید: ایران محدودیت‌های برجام را اجرا کند

پیشنهاد مالیِ بن‌سلمان به فرانسه علیه ایران

بایدن اولین دستورات اجرایی خود را امضا کرد

منعِ مسافرت ایرانی‌ها به آمریکا لغو شد

بیت‌کوین ریخت!

دموکرات‌ها کنترل مجلس سنا را به دست گرفتند

واژگونی مینی‌بوس در بیدستان با 10مصدوم

تسهیل تحریم‌های ایران به ضرر اتحاد اوپک پلاس!

یوتیوب، تعلیق کانال ترامپ را تمدید کرد

بایدن وزیر خارجه موقت را معرفی کرد

بغض فرزندان ترامپ هنگامِ سخنرانی خداحافظی

جو بایدن وارد کاخ‌سفید شد

اسرائیل، دولت بایدن را در رابطه با برجام تهدید کرد

ظریف را به گوشه رینگ بردند چون...

سفارت ایرلند در ایران بازگشایی می‌شود

پیامی که مکرون برای بایدن فرستاد

واکنش دلاوری به ماجرای تکذیب فیلتر اینستاگرام

مسدود شدن محور سقز-بانه به دلیل بارش برف

دو عامل موثر بر اخذ رمق فروش‌های هیجانی و آمادگی بازار برای حرکت صعودی

معاملات مشکوک "بترانس"، دو سهم تازه وارد به همراه 12 نماد دیگر

شوخی با خبر یادداشت ترامپ برای بایدن

بیت‌المال را خوردند و آب هم از آب تکان نخورد

بفرمایید روز جهانی بَغَل!

مراقب کرونای فتنه در قم باشیم

توئیت ظریف در پیِ پایان رسمی دوره ترامپ

خوراکی‌هایی که سردرد را درمان می‌کنند

سیگنال نگران‌کننده برای اسرائیل پس از آمدنِ بایدن

6مصدوم در آتش‌سوزی یک مدرسه در سردشت

گروگان‌گیر در درگیری با پلیس کشته شد

شمخانی: نمایش‌های ترامپ راه به جایی نبرد

پیامِ فرزند شهید سلیمانی خطاب به ترامپ

سواحل مکران ظرفیت استقرار 5میلیون نفر را دارد

83 درصد از بودجه شرکت‌های دولتی در اختیار 9 شرکت

مصوبه کمیسیون تلفیق درباره سقف پرداختی حداکثری حقوق در دولت

طلا جهش کرد و دلار تضعیف شد

ترامپ قرارداد فروش اف-35 به امارات را امضا کرد

کدهای چمدان اتمیِ در دست ترامپ ابطال شد

تظاهرات هواداران دونالد ترامپ در ژاپن

اولین توئیت بایدن در قامت رئیس‌جمهور

بازگشایی مدارس در اصفهان منتفی شد

استقبال از ترامپ در فلوریدا با پلاکارد 2024

حمله پلنگ یک شهروند تایبادی را زخمی کرد

رصد تخلفات بازار سرمایه با سامانه‌های نظارتی هوشمند

سرمایه "شدوص " 950 میلیاردی می شود

تعیین سود 578 ریالی "چافست"

جزئیات بزرگ‌ترین طرح مسکنی مجلس

قیمت خانه‌های 70متری تهران

چه کسی در بورس دخالت می‌کند؟

استراتژی درست در این روزهای بازار چیست؟