بازار آریا

آخرين مطالب

مقایسه تولید ناخالص داخلی استان‌های ایران با کشورهای جهان مقالات اقتصادي

مقایسه تولید ناخالص داخلی استان‌های ایران با کشورهای جهان
  بزرگنمايي:

بازار آریا -
ناظر اقتصاد : تولید ناخالص داخلی یا GDP یکی از مقیاس‌های اندازه‌گیری در اقتصاد است و در میان شاخص‌های اقتصاد کلان، تولید ناخالص داخلی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. زیرا نه تنها به‌ عنوان مهم‌ترین شاخص عملکرد اقتصادی در تجزیه و تحلیل‌ها و ارزیابی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد، بلکه در محاسبه بسیاری از دیگر شاخص‌های اقتصادی نقش دارد.
تولید ناخالص داخلی در برگیرنده مجموع ارزش کالاها و خدمات نهایی است که در طی یک دوره معین (معمولاً یک سال) در یک کشور تولید می‌شود. در این تعریف منظور از کالاها و خدمات نهایی، کالا و خدماتی است که در انتهای زنجیره تولید قرار گرفته‌اند و خود آنها برای تولید و خدمات دیگر خریداری نمی‌شوند. روش‌های مختلفی برای محاسبه تولید ناخالص داخلی موجود است. محاسبه مجموع ارزش افزوده، محاسبه با نگرش مصرف و محاسبه با نگرش درآمد، سه روش متداول انجام این کار هستند.
شکل 1. مقایسه تولید ناخالص داخلی استان‏های ایران با کشورهای جهان تولید ناخالص داخلی (GDP) نباید با تولید ناخالص ملی (GNP) اشتباه گرفته شود. متاسفانه در برخی سایت‌های علمی GDP را به اشتباه تولید ناخالص ملی ترجمه می‌کنند. تولید ناخالص ملی بیانگر ارزش افزوده تولید شده توسط عوامل و بخش‌های مختلف اقتصادی یک ملت، برای یک دوره زمانی (مثلا یکساله) است. در واقع تولید ناخالص ملی، ارزش مجموع کالاهای تولیدی و خدمات نهایی، که توسط یک نظام اقتصادی در سراسر دنیا و در یک سال معین تولید شده ‌است را بیان می‌کند. این در حالی است که، کل ارزش ریالی محصولات نهایی تولید شده، توسط واحدهای اقتصادی مقیم کشور در دوره زمانی معین (سالانه یا فصلی) را تولید ناخالص داخلی می‌نامند. این‌ها، یعنی واحدها یا افرادی که متعلق به سایر کشورها (مثلاً کشور ب) هستند، وقتی در خاک یک کشور (مثلا کشور الف) تولیدی انجام بدهند آن تولید جزء تولید ناخالص داخلی کشور الف حساب شده و همچنین در محاسبه تولید ناخالص ملی کشور ب هم محسوب می‌شود. باید توجه داشته که رقم GDP و GNP برای یک اقتصاد مشخص اختلاف جزئی با هم دارند. با این حال، استفاده از رقم GDP به عنوان شاخص توسعه اقتصادی متداول‌تر است. در واقع، می‌توان گفت تمامی آمارهای ارائه شده در مورد تولید کل یک کشور همان تولید ناخالص داخلی است.
آمارهای کشوری در زمینه تولید ناخالص داخلی به دو صورت اسمی و واقعی ارائه می‌شود. در تولید ناخالص اسمی برآورد خامی از تولید کل اقتصاد است که در آن افزایش قیمت‌ها لحاظ شده است. برای مثال تولید ناخالص داخلی اسمی ایران در سال 1396 در حدود 15 میلیون میلیارد ریال گزارش شد که این رقم 130 درصد افزایش نسبت به سال 1390 نشان می‌دهد (تولید ناخالص داخلی اسمی سال 1390 در حدود 6.4 میلیون میلیارد ریال بوده است). با این حال رشد اقتصادی ایران در این سال‌ها کمتر از 130 درصد بوده است. در واقع عامل اصلی چنین افزایشی تورم بوده است. برای حل این مشکل، سالی را به عنوان سال پایه انتخاب می‌کنند و قیمت‌ها را بر اساس آن سال تعدیل می‌کنند. به بیان دیگر با انتخاب سال پایه به عنوان مبنای اندازه گیری، تاثیر تورم حذف می‌شود. حال اگر سال 1390 را سال پایه در نظر بگیریم، تولید ناخالص داخلی واقعی در سال 1396 برابر با 6.9 میلیون میلیارد ریال بوده است. به عبارت دیگر، افزایش تولید ناخالص داخلی در این سال‌ها نه 130 درصد بلکه تنها 9 درصد بوده است.
در گزارشات جهانی، آمار تولید ناخالص داخلی کشورها را معمولا به دلار آمریکا بیان می‌کنند تا بتوان تولید کشورهای مختلف را با هم مقایسه کرد. با این حال، به دلیل این که در برخی کشورها هزینه‎های زندگی پایین‌تر از آمریکا است، برای مقایسه بهتر یک شاخص دیگری نیاز است. تولید ناخالص داخلی بر اساس برابری قدرت خرید (PPP)، تولید ناخالص داخلی کشورها را بر اساس قدرت خرید آن‌ها نسبت به بازار آمریکا مقایسه می‌کند. برای مثال، تولید ناخالص داخلی اسمی (به دلار) ایران در سال 2017 در حدود 430 میلیارد دلار گزارش شده است، این در حالی است که همین شاخص بر اساس برابری قدرت خرید در حدود 1.6 تریلیون دلار برآورد شده است. حال برای مقایسه کشورهایی با جمعیت متفاوت، از سرانه تولید ناخالص داخلی استفاده می‌شود. این معیار از تقسیم تولید ناخالص داخلی بر تعداد ساکنان یک کشور به دست می‌آید و مشخص‌کننده‌ استاندارد زندگی در یک کشور است.
تولید ناخالص داخلی ایران
طبق سالنامه آماری سال 1395 که توسط مرکز آمار ایران منتشر شده، سهم نسبی استان‌های کشور از تولید ناخالص داخلی برای سال 1394 ارائه شده است. در همین حین، طبق برآورد بانک جهانی در سال 2015 تولید ناخالص داخلی ایران بر اساس قیمت‌های جاری 375 میلیارد دلار بود. با توجه به این که آخرین آمار رسمی برای سهم نسبی استان‌ها از تولید ناخالص داخلی متعلق به همین سال است، در این مقاله به مقایسه تولید ناخالص داخلی استان‌های ایران با کشورهای جهان در سال 2015 پرداخته‌ایم. نقشه 2 سهم استانهای کشور از تولید ناخالص داخلی ایران در سال 1394 را نشان می‌دهد. در این آمارها، سهم تولید برون‌مرزی ایران 1.45 درصد اعلام شده بود.
نقشه 2. سهم استان‎های ایران از تولید ناخالص داخلی سال 1394 استان تهران با 23 درصد سهم از تولید ناخالص داخلی، معادل 89 میلیارد دلار تولید داشته است که از این نظر با کشور اوکراین برابری می‌کند. دومین استان ایران، با احتساب نفت، خوزستان می‌باشد که با 14.5 درصد سهم از تولید ناخالص داخلی، معادل 53 میلیارد دلار تولید داشته است که از این نظر با کشور آذربایجان برابری می‌کند. استان اصفهان با 5.7 درصد سهم از تولید ناخالص داخلی معادل 21 میلیارد دلار، با کشور استونی در اروپای شرقی برابری می‌کند.
سایر استان‌های کشور نیز هر کدام با یک کشور از لحاظ تولید ناخالص داخلی برابری می‌کنند، از جمله خراسان رضوی با افغانستان، آذربایجان شرقی با مغولستان و مازندران با گرجستان. نقشه 1 کشورهای متناظر با هر یک از استان‌های کشور را نشان می‌دهد.
جمع‌بندی
در این گزارش به تعریف مفهوم تولید ناخالص داخلی و نحوه محاسبه آن پرداخته شد. همچنین تفاوت بین تولید ناخالص داخلی و ملی مورد توجه قرار گرفت. اطلاعات مربوط به تولید ناخالص داخلی ایران به تفکیک استان‌ها به صورت شکل ارائه گشت و مقایسه‌ای نیز بین تولید ناخالص داخلی استان‌ها با کشورهای مختلف جهان انجام شد. استان خوزستان به دلیل تولید نفت و استان تهران به دلیل تمرکز واحدهای اقتصادی با بازده بالا در این استان سهم بالاتری از GDP را نسبت به دیگر استان‌ها به خود اختصاص داده‌اند. برای توسعه هر چه بیشتر کشور باید برنامه‌هایی را برای افزایش تولید ناخالص داخلی استان‌های محروم که در حال حاضر سهم ناچیزی از GDP ایران را به خود اختصاص داده‌اند اجرا شود. با این کار، توسعه متوازن تمامی مناطق ایران رخ خواهد داد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

نرخ تورم انگلیس صعودی شد

پیش‌بینی درباره بازگشت احمدی‌نژاد به قدرت

سریال‌های ترکیه چقدر در دنیا مخاطب دارند؟

راه‌حل‌ مرعشی برای یک سال آخر دولت روحانی

اصولگرایان دچار انشقاق می‌شوند؟

چند درصد از اقتصاد کشور، دست نهادهاست؟

والی داعش در بغداد کشته شد

حمله گسترده هکرها به توئیتر افراد سرشناس

اسهال؛ از دلایل تا پیشگیری

برتری 15درصدی بایدن در یک نظرسنجی جدید

تبرئه مادرزن از اتهام قتل عمد داماد

ماجرای حکم اعدام سه معترض، تیتر یک شد

موضع کیهان درباره حکم اعدام سه معترض

عامل حمله به رستورانی در محمودآباد دستگیر شد

نامه آیت‌الله علوی‌گرگانی به رئیس‌جمهور

دورکاری یک‌سوم کارمندان استان تهران از شنبه

روایتی از سکه‌باران مدیران سابق بانک مرکزی

پست خبرساز بهنوش بختیاری درباره سه معترض

برقراری آرامش در مرز آذربایجان و ارمنستان

چرا اعدام سه معترض، ترامپ را شاد می‌کند؟

صفحات توئیتر جف بزوس و بیل گیتس هک شدند

چرا ترامپ توییت اعدام نکنید زد؟

مزایای شگفت‌انگیز پونه کوهی برای سلامتی

پمپئو: با مداخله ایران در انتخابات آمریکا مقابله می‌کنیم

ابداع ربات‌هایی که قابلیت استتار دارند

ابطحی: ترامپ علاقه دارد این 3 نفر اعدام شوند

افزایش عرضه ناشی از تسهیل توافق اوپک پلاس جذب بازار نفت می‌شود

سلیمانی: جلوی جمهوری اسلامی قلابی می‌ایستیم

کشف کارگاه تولید روغن تقلبی با برند خارجی

بانک مرکزی: از مبارزه با فساد حمایت می‌کنیم

آمریکا سه فرد و پنج شرکت روسی را تحریم کرد

مهار آتش در کارخانه لنج‌سازی بوشهر

زایمان زهرا شیخی، نماینده اصفهان خبرساز شد

شهردار کرمان به کرونا مبتلا شد

ترامپ: مایکل فلین را به کاخ سفید برمی‌گردانم

خب خداروشکر امروز خبر جدیدی نیست!

انفجار در مسیر کاروان نظامی آمریکا در عراق

دروغ‌سازی مرگ رجوی برای رونق همایش منافقین

روایت ربیعی از عملکرد رسانه‌های فارسی‌زبان

کدام مالکان مشمول طرح مالیات بر خانه‌های خالی می‌شوند؟

امتیاز نظام وظیفه برای مشمولان غائبِ متاهل

اعلام فیلم‌های کلاسیک کن با یک فیلم از ایران

هشدار آمریکا درباره تداوم همکاری با «هوآوی»

مهمان و مجری پابرهنه در شبکه سه!

سردار معروف اشکانی هم ماسک زد

ترکیه: ارمنستان در توطئه‌های خود غرق خواهد شد

بازی ترامپ با احکام معترضین آبان

انفجار در مقر شبه نظامیان کُرد در شمال شوریه

پیش بینی نتیجه یک تصمیم؛ سود بانکی ناچیز زیاد شد

کداممالکان مشمول طرح مالیات بر خانه‌های خالی می‌شوند؟