بازار آریا

آخرين مطالب

نقش آفرینی نفت در بودجه 98 مقالات توليد و تجارت

نقش آفرینی نفت در بودجه 98
  بزرگنمايي:

بازار آریا - مرکز پژوهش های مجلس در تازه ترین گزارش خود، لایحه بودجه سال 98 در بخش نفت را به نقد کشیده است. نهاد پژوهشی مجلس در این گزارش ابتدا به تطبیق تبصره های لایحه بودجه سال 98 در بخش نفت با احکام و قوانین بالادستی پرداخته و سپس اعتبارات بخش انرژی و سهم منابع نفتی در بودجه عمومی را بررسی کرده است. در ادامه گزارش هم تبصره های مربوط به بخش نفت (شامل نفت خام، میعانات گازی و گاز طبیعی) مورد تامل قرار گرفته و در گام بعدی، منابع و مصارف شرکت ملی نفت ایران تحلیل شده است.
تحقیقات نهاد پژوهشی مجلس نشان می دهد که مجموع منابع حاصل از صادرات نفت خام و میعانات گازی، خالص صادرات گاز طبیعی و فروش داخلی میعانات گازی در لایحه بودجه سال 98 برابر 36.4 میلیارد دلار است. میزان صادرات نفت خام، روزانه 1.54میلیون بشکه با قیمت هر بشکه 54.1 دلار در نظر گرفته شده است. فروش داخلی میعانات گازی، 0.135 میلیون بشکه در روز، با احتساب تخفیف 5درصد نسبت به قیمت صادرات (54.1 دلار) لحاظ شده است. با این فرضیه‎ها، ارزش کل صادرات نفت خام و فروش داخلی میعانات گازی به ترتیب 30.49 و 2.53 میلیارد دلار و مجموع این دو عدد 33.02 میلیارد دلار برآورد می شود. ارزش خالص صادرات گاز هم 3.45 میلیارد دلار در نظر گرفته شده است. همچنین منابع بودجه عمومی دولت از منابع نفتی در لایحه (بدون اضافه کردن سقف دوم بودجه) 24.40 میلیارد دلار (معادل 1425 هزار میلیارد ریال) برآورد شده است.

براساس این گزارش و طبق ردیف 31705 در مرحله اول هیچ گونه برداشتی از صندوق توسعه ملی در نظر گرفته نشده است، اما طبق بند «ب» ماده واحده، یکی از محل های تأمین منابع اعتبارات این بند، (مبلغ 400 هزار میلیارد ریال) صندوق توسعه ملی معرفی شده است. با فرض اضافه کردن سقف دوم، درآمد منابع نفتی لایحه بودجه سال 1398 به 1825 هزار میلیارد ریال می رسد و نسبت به عدد متناظر آن در قانون بودجه سال 1397، حدود 7/41درصد رشد خواهد داشت، لذا وابستگی بودجه به نفت از 33.3درصد در قانون بودجه سال 97 به 40.8درصد در لایحه بودجه سال 98 افزایش می یابد.
گزارش مرکز پژوهش های مجلس نشان می دهد مراجعه به پیوست 3 لایحه بودجه سال 98 گویای این واقعیت است که در بخش مصارف شرکت ملی نفت ایران، حدود 811 هزار میلیارد ریال بابت بازپرداخت وام ها و 512 هزار میلیارد ریال بابت سرمایه گذاری در این شرکت منظور شده است، اما در مجموع، منابع مطمئنی برای شرکت پیش بینی نشده است. در نتیجه عملیاتی شدن این میزان از سرمایه گذاری و حتی بازپرداخت بدهی های شرکت، نیازمند بازنگری جدی در بودجه سال بعد شرکت ملی نفت ایران است.
رشد نقش آفرینی نفت در تامین منابع
در دهه های گذشته، رابطه مالی دولت و نفت در فرآیند بودجه ریزی کشور به گونه ای بوده است که منابع حاصل از صادرات نفت، میعانات گازی و خالص صادرات گاز طبیعی به همراه بخشی از منابع حاصل از فروش داخلی میعانات گازی بین دولت (خزانه)، شرکت ملی نفت و صندوق توسعه ملی تقسیم می شود. ابتدا بخشی از آن در منابع بودجه عمومی دولت و در قسمت واگذاری دارایی های سرمایه ای لحاظ می شود. در سال 98 بیش از 95درصد منابع حاصل از واگذاری دارایی های سرمایه ای در قوانین بودجه کشور به منابع حاصل از نفت اختصاص دارد. مبنای محاسبه منابع نفتی حاصلضرب قیمت نفت، قیمت محاسباتی برای تسعیر منابع ارزی حاصل از صادرات نفت و حجم صادرات نفت بوده است.
بر این اساس، در لایحه بودجه سال 98، منابع حاصل از نفت خام و میعانات گازی در این ردیف ها منظور شده است:
* در ردیف 210101 منابع حاصل از ارزش صادرات نفت خام، میعانات گازی و خالص صادرات گاز به مبلغ 1370 هزار میلیارد ریال لحاظ شد. این رقم در قانون بودجه سال 97 کشور 959 هزار میلیارد ریال بود، بنابراین در مقایسه با ردیف متناظر در قانون بودجه سال 97 حدود 42.8درصد افزایش داشته است.
* ردیف 210109 که به اختصاص 3درصد صادرات نفت خام، میعانات گازی و خالص صادرات گاز برای مناطق محروم و نفتخیز اشاره دارد، میزان آن 55 هزار میلیارد ریال است و این رقم در قانون بودجه سال 97 کشور 50.8 هزار میلیارد ریال بود و مقایسه این دو رقم، رشد 8.3درصدی را نشان می دهد.
* درخصوص استفاده از منابع صندوق توسعه ملی در ردیف 310705 بودجه عمومی در لایحه سال 98، عدد یک درج شده است، اما مطابق بند «ب» ماده واحده، یکی از محل های تأمین منابع اعتبارات این بند، (مبلغ 400 هزار میلیارد ریال) صندوق توسعه ملی معرفی شده است. منابع این ردیف چون ماهیت نفتی دارد و بازگشت از منابع محسوب می شود، باید در قسمت واگذاری های دارایی های سرمایه ای درج شود.
بر این اساس، منابع نفتی لایحه بودجه سال 98 (بدون اضافه کردن سقف دوم بودجه) نسبت به قانون سال 97 حدود 10.6درصد رشد داشته و از رقم 1288 هزار میلیارد ریال در سال 97 به 1425 هزار میلیارد ریال افزایش یافته است. با فرض برداشت تمام مبلغ 400 هزار میلیارد ریال از صندوق توسعه ملی، درآمد منابع نفتی لایحه بودجه سال 98 به رقم 1825 هزار میلیارد ریال می رسد و نسبت به عدد متناظر آن در قانون بودجه سال 97 حدود 41.7درصد رشد خواهد داشت. در این صورت، همانطور که اشاره شد، وابستگی بودجه به نفت از 33.3درصد در قانون بودجه سال 97 به 40.8درصد در لایحه بودجه سال 98 افزایش خواهد یافت.
بودجه 98 چقدر بوی نفت می دهد؟
در لایحه بودجه سال 98، میزان صادرات نفت خام، روزانه 1.54 میلیون بشکه با قیمت هر بشکه 54.1 دلار در نظر گرفته شده است. فروش داخلی میعانات گازی، 0.135 میلیون بشکه در روز، با احتساب تخفیف 5درصد نسبت به قیمت صادرات (54.1 دلار) لحاظ شده است. با این فرضیات، ارزش کل صادرات نفت خام و فروش داخلی میعانات گازی به ترتیب 30.49 و 2.53 میلیارد دلار و مجموع این دو عدد 33.02 میلیارد دلار برآورد می شود.
سهم 14.5درصد شرکت ملی نفت از عدد 33.02 به میزان 4.79 میلیارد است. ارزش خالص صادرات گاز 3.45 میلیارد دلار در نظر گرفته شده و سهم شرکت ملی گاز ایران از این رقم 0.50 میلیارد دلار محاسبه شد. سهم 20درصد صندوق توسعه ملی (از صادرات نفت خام، میعانات گازی و خالص صادرات گاز) برابر 6.79 میلیارد دلار است. منابع بودجه عمومی دولت از منابع نفتی در لایحه، 24.40 میلیارد دلار (معادل 1425 هزار میلیارد ریال) برآورد شده که نسبت به رقم متناظر خود در قانون بودجه سال 97 (با رقم 1288 هزار میلیارد ریال) حدود 10.6درصد رشد داشته است. در این صورت وابستگی بودجه به نفت از 33.3درصد سال 97 به 34.9درصد در سال 98 می رسد.
با فرض اضافه کردن سقف دوم، اگر کل مبلغ 400 هزار ریال از صندوق توسعه ملی برداشت شود، سرجمع منابع حاصل از درآمدهای نفتی در سال 98 با 41.7درصد رشد به 1.825 هزار میلیارد ریال می رسد. با این حساب وابستگی بودجه به نفت از 33.3درصد در قانون بودجه سال 97 به 40.8درصد در لایحه بودجه سال 98 افزایش می یابد.
راهکارها و پیشنهادها
مرکز پژوهش ها در پایان این گزارش، با توجه به تبصره ها و ردیف های لایحه بودجه سال 98 چند پیشنهاد ارائه داده است.
* ردیف 310705 با عنوان منابع حاصل صندوق توسعه ملی ماهیت نفتی دارد، بنابراین از قسمت منابع حاصل از واگذاری دارایی های مالی به قسمت واگذاری دارایی های سرمایه ای منتقل شود.
* مجموع منابع شرکت ملی نفت ایران در لایحه بودجه سال 98 بیش از 1431 هزار میلیارد ریال پیش بینی شده است. حدود 990.60 هزار میلیارد ریال (16.9 میلیارد دلار) از این مقدار (69درصد کل منابع) از سه محل «سایر وام های داخلی»، «وام خارجی» و «سایر دریافت ها» در نظر گرفته شده که منابع مطمئنی نیست. در نتیجه منابع شرکت ملی نفت نیاز به بازنگری اساسی دارد.
* مجموع مصارف شرکت ملی نفت ایران در لایحه بودجه سال 98 بیش از 1431 هزار میلیارد ریال پیش بینی شده است. حدود 919.7 هزار میلیارد ریال (15.7 میلیارد دلار) از این مقدار (64درصد کل مصارف) به منظور بازپرداخت بدهی های شرکت در سال 98 در نظر گرفته شده است. با توجه به اینکه حدود 919.7 هزار میلیارد ریال (15.7 میلیارد دلار) برای بازپرداخت بدهی های شرکت تخصیص داده شده است، همه منابع مطمئن شرکت (441 هزار میلیارد ریال) هم تکافوی این بازپرداخت را نخواهد داد. در نتیجه منابع و مصارف شرکت ملی نفت به بازنگری اساسی نیاز دارد.
همچنین جهت رفع مشکلات سرمایه گذاری و بدهی ها در صنعت نفت باید رویکردهای جدیدی اتخاذ شود که به گفته بازوی پژوهشی مجلس، این رویکردها شامل پنج محور هستند:
* تجدید ارزیابی دارایی های شرکت ملی نفت و واگذاری بخشی از سهام شرکت به عنوان بدهی
* دادن مجوز استفاده از چارچوب قراردادهای جدید نفتی (IPC) برای قراردادهای سابق این شرکت
* احتساب بدهی شرکت به بانک مرکزی به عنوان افزایش سرمایه دولت در شرکت ملی نفت
* تعریف پروژه های سودآور در قالب بهره برداری از میادین کم ریسک شرکت ملی نفت و تأمین مالی آن از طریق واگذاری سهام پروژه
* سرمایه گذاری صرفاً از طریق انعقاد قرارداد نفتی توسط وزارت نفت، نه شرکت ملی نفت.
ارتباط با نویسنده : [email protected]


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

از فناوری چمدان‌های خودران چه می دانید؟/ انقلاب ساک‌های مسافرتی

نوبل امسال راه نجات 700 میلیون فقیر

چند راهکار ساده برای کاهش تولید شیرابه زباله

هوشمندسازی خانه با اپلیکیشن هوم کانکت زیمنس

آموزش اتصال موبایل سامسونگ به تلویزیون‌های QLED

فساد اقتصادی، شناخت و پیشگیری

هشت رفتار کلیدی برای اصلاح فرهنگ سازمانی

پارانوئید سازمانی و فروپاشی در بلندمدت

پنج کم‌کار بهبود کسب‌وکار

سه پیام از حباب‌سنج مسکن

بازگشت فضای کسب و کار به شرایط قبل از بحران ارزی

کدام سازمان‌ها در زمینه بهبود فضای کسب و کار همکاری نکردند؟/ اسامی 5دستگاه کم‌کار و بی‌توجه به بهبود فضای کسب‌وکار

خوب یا بد اجاره دادن مدرک به شرکت‌های حقوقی مهندسی

بهبود نسبی فضای کسب و کار

کودکان کار دوباره خیابان‌ها را تسخیر کردند

حمایت دولت از اقتصاد فرهنگ

زندگی استارتاپی برای مو سفیدها

گردشگران حرفه‌ای چه‌طور رفتار می‌کنند؟

انواع مطالبات بانکی را بشناسید

10قاتل موفقیت را بشناسید

بازی اینفلوئنسرها با گردشگری ایران

تیک آبی اینستاگرام چقدر برای شما خرج بر‌می‌دارد؟

ارزآوری از مسیر طبیعت‌گردی

در برابر آزارهای جنسی در محیط کار چه کنیم؟

برخی مناطق تهران گران‌تر از منهتن آمریکا

نگاهی به پدیده کودکان کار

دلیل عدم اجرای طرح طبقه‌بندی در کارگاه‌های زیر 50نفر

بررسی ابعاد لایحه اصلاح قانون تجارت

امنیت شغلی و ماجرای تفسیر یک ماده قانونی/تداوم قراردادهای موقت

تخصیص 265 هزار میلیارد ریال تسهیلات به بنگاه‌های تولیدی کوچک

نوآوری و خلاقیت رویکرد مدیران کروز برای ماندگار شدن

استارتاپ‌ها پرچم‌دار شرکت‌های دانش‌بنیان

هوش مصنوعی چیست؟

خوب یا بد ساخت مسکن 30 متری

استارت آپ‌های موفق و کاربردی در حوزه آموزشی را بشناسید

کدام دانشگاه‌ها ثروتمندترین فارغ‌التحصیلان را داشته‌اند؟

بهترین مدل کسب و کار برای جوانان جویای کار

سقوط ارزهای دیجیتالی

اقدامی دیرهنگام؛ صنعت پوشاک ملی می‌شود

یک نام عجیب در صدر 10 مقصد برتر برای سرمایه‌گذاری در جهان!

رهن معکوس؛ تسهیلاتی که پس از فوت باز پرداخت می‌شود!

بهترین کارفرمایان آمریکا کدام شرکت‌ها هستند؟

لایحه حمایت از سهامداران خرد تصویب شد/ اصلاح موادی از قانون تجارت

تجارت جنوب در دوره اول حکومت قاجار

کیف پول بیت‌کوین روی گوشی HTC

مروری بر معروف‌ترین اپلیکیشن‌های پخش آنلاین موسیقی در جهان

سلاخی استارت آپ‌ها در گلوگاه انحصار توسکا و اپراتورها

اجرای الگوی جدید مشاغل خانگی در 9 استان

جزئیات اجرای الگوی جدید کسب و کار/ 32برند ایجاد شده است

هر بیکار شده‌ای تا چندماه می‌تواند مقرری «بیمه بیکاری» دریافت کند؟