بازار آریا

آخرين مطالب

بهترین و بدترین ها در توسعه انسانی مقالات اقتصادي

بهترین و بدترین ها در توسعه انسانی
  بزرگنمايي:

بازار آریا - گزارش شاخص توسعه انسانی سال 2018 نشان می دهد که ایران در میان 189 کشور در رتبه شصتم جهان ایستاده است. این شاخص از سال 1990 هر ساله توسط دفتر برنامه توسعه سازمان ملل متحد منتشر می شود و بیست و هشتمین گزارش سالانه شاخص توسعه انسانی نشان می دهد که ایران در سال 2018 در جایگاه شصتم و ترکیه در جایگاه شصت و چهارم جهان قرار دارند. هرچند پیشرفت ترکیه در شاخص توسعه انسانی از سال 2012 تاکنون به طور قابل توجهی بهتر و بیشتر از ایران بوده، اما همچنان موقعیت ایران در این شاخص بالاتر است و در جایگاه نخست کشورهای منطقه در شاخص توسعه انسانی ایستاده است.
تازه ترین گزارش شاخص توسعه انسانی که از سوی اتاق بازرگانی تهران مورد ارزیابی قرار گرفته، نشان می دهد که ایران از نظر شاخص توسعه انسانی در سال 2018 در ردیف کشورهای با توسعه انسانی بالا قرار دارد. به عبارت بهتر، 59 کشور نخست رتبه بندی «شاخص توسعه انسانی» با کسب نمره بیش از 0.8 در گروه کشورهای با «توسعه انسانی بسیار بالا» قرار گرفته اند. پس از این گروه، ایران با کسب نمره 0.798 توانست به عنوان نخستین کشور در گروه اقتصادهای با «توسعه انسانی بالا» در رده شصتم بایستد. این در حالی است که در گزارش سال 2017، ایران با نمره 0.796 در رتبه 61 و در گزارش سال 2016 با نمره 0.789 در رده 69 قرار داشت. ایران با کسب این نمره در رتبه بندی «شاخص توسعه انسانی 2018» بالاتر از کشورهایی نظیر ترکیه با رتبه 64، مکزیک با رتبه 74، برزیل با رتبه 79، چین با رتبه 86، آفریقای جنوبی با رتبه 113، اندونزی با رتبه 116، عراق با رتبه 120 و هند با رتبه 130 قرار گرفته است.

در گزارش «شاخص توسعه انسانی 2018» که براساس وضعیت کشورها در سال 2017 به روز رسانی شده است، امید به زندگی ایرانی ها از بدو تولد 76.2 سال است، حال آنکه در سال 2015 امید به زندگی ایرانی ها 75.6 سال بود؛ شاخصی که مربوط به بعد سلامت و طول زندگی است. همچنین براساس یافته های این گزارش، در سال 2017 «سال های مورد انتظار حضور در مدرسه» در ایران 14.9 سال و «میانگین سال های حضور در مدرسه» 9.8 سال بوده است؛ شاخصی که مربوط به معیار دسترسی به دانش است. در نهایت نیز «درآمد ملی سرانه» ایران به عنوان شاخص اصلی «استاندارد مناسب زندگی» در ارزیابی توسعه انسانی کشورها، بیش از 19 هزار دلار گزارش شده است.
بهترین ها و بدترین ها
گزارش شاخص توسعه انسانی سال 2018 نشان می دهد نروژ به عنوان برترین کشور در رده نخست این رتبه بندی قرار گرفته است. پس از نروژ، کشورهای سوییس، استرالیا، ایرلند و آلمان به عنوان برترین کشورها به ترتیب در رده های دوم تا پنجم جای دارند و ایسلند، هنگ کنگ، سوئد، سنگاپور و هلند نیز در جایگاه ششم تا دهم قرار گرفته اند.
براساس این گزارش، سلامت، آموزش و سطح درآمد در تمام مناطق جهانی بهبود یافته است، اما نابرابری شدیدی در بین و درون کشورها وجود دارد، امری که بر توسعه انسانی باثبات سایه انداخته است. امروزه یک نوزاد متولد در نروژ به عنوان کشوری که بالاترین شاخص توسعه انسانی را در جهان دارد، می تواند امید به زندگی بیش از 82 سال و گذراندن تقریبا 18 سال در مدرسه را داشته باشد. در مقابل اما نوزاد همسانی که در نیجریه در مقام کشوری با پایین ترین شاخص توسعه انسانی در جهان متولد می شود، تنها امید به زندگی 60 سال و گذراندن پنج سال در مدرسه را دارد.
به گزارش «سازمان ملل»، نابرابری در هر کشوری وجود دارد، حتی کشورهای توسعه یافته و ثروتمند، اما این وضعیت در کشورهایی که «شاخص توسعه انسانی» پایین تری دارند، وخیم تر است؛ چراکه در این کشورها بیش از یک سوم ظرفیت های توسعه انسانی به هدر می رود. در این باره، در جدیدترین به روز رسانی گزارش «شاخص توسعه انسانی» نروژ توانسته با کسب نمره 0.953 بدون تغییر نسبت به رتبه بندی سال 2016 در رده نخست جهان قرار گیرد. در سال 2017، امید به زندگی نروژی ها در بدو تولد 82.3 سال بود. میانگین سال های مورد انتظار برای حضور در مدرسه در این کشور 17.9 سال و میانگین سال های حضور در مدرسه نیز 12.6 سال بوده است. همچنین در این سال درآمد سرانه نروژی ها بالغ بر 68 هزار دلار بوده است (براساس برابری قدرت خرید سال 2011). در انتهای رتبه بندی شاخص توسعه انسانی سال 2018 نیز نیجریه با نمره 0.354 در رده 189 ایستاده است. بالاتر از این کشور و در رده های انتهایی نیز به ترتیب نام کشورهای جمهوری آفریقای مرکزی، سودان جنوبی، چاد، بروندی و سیرالئون به چشم می خورد.
روش شناسی شاخص «توسعه انسانی»
شاخص «توسعه انسانی» موفقیت کشورها را در سه بعد اصلی «توسعه انسانی» اندازه می گیرد. این سه بعد عبارتند از: «طول و سلامت عمر»، «دسترسی به دانش» و «استاندارد مناسب زندگی». برای هر یک از این سه بعد، شاخص های منحصر به فردی نیز در نظر گرفته شده است که به ترتیب عبارتند از: شاخص «امید به زندگی در ابتدای تولد» برای طول و سلامت عمر، شاخص های «سال های مورد انتظار حضور در مدرسه» و «میانگین سال های حضور در مدرسه» برای دسترسی به دانش و شاخص «درآمد ملی سرانه» برای «استاندارد مناسب زندگی.»
به منظور گردآوری آمارهای مربوط به هر یک از این شاخص ها نیز از داده های سازمان های معتبر بین المللی نظیر «بانک جهانی»، «صندوق بین المللی پول»، «یونسکو» و... استفاده شده است. گفتنی است در این گزارش نمره «شاخص توسعه انسانی » کشورها بین بازه صفر (بدترین) و یک (بهترین) محاسبه شده است. بر این اساس کشورهای با نمره 0.8 و بیشتر در گروه اقتصادهای با «توسعه انسانی بسیار بالا»، کشورهای با نمره 0.7 تا 0.799 در گروه اقتصادهای با «توسعه انسانی بالا»، کشورهای با نمره 0.55 تا 0.699 در گروه اقتصادهای با «توسعه انسانی متوسط» و در نهایت کشورهای با نمره کمتر از 0.55 در گروه اقتصادهای با «توسعه انسانی پایین» قرار می گیرند.
وضعیت ایران و ترکیه در توسعه انسانی
گزارش منتشرشده از سوی اتاق بازرگانی تهران نشان می دهد که در طول حدود 30 سالی که از انتشار شاخص توسعه انسانی از سوی سازمان ملل متحد می گذرد، وضعیت توسعه انسانی در تمام جهان شرایط بهتری پیدا کرده است. این گزارش سپس گریزی به موقعیت ایران و ترکیه در شاخص توسعه انسانی 2018 می زند و با مقایسه جایگاه این دو کشور همسایه نتیجه می گیرد که اگرچه پیشرفت ترکیه در شاخص توسعه انسانی از سال 2012 تاکنون به طور قابل توجهی بیشتر از ایران بوده، اما همچنان رتبه ایران در شاخص توسعه انسانی بهتر از ترکیه است.
براساس این گزارش، در سال 1990 که جمعیت جهان حدود 5 میلیارد نفر تخمین زده می شده تعداد افرادی که سطح توسعه پایینی داشتند حدودا 3میلیارد نفر بوده، اما امروز و با وجود آنکه جمعیت جهان به 7.5 میلیارد نفر رسیده حدود 926 میلیون نفر در توسعه پایین به سر می برد و به این ترتیب از حدود 60درصد جمعیت جهان افراد با توسعه پایین به حدود 12درصد کاهش یافته اند. در مقابل هم تعداد افرادی که توسعه انسانی بالا یا خیلی بالا دارند حدودا سه برابر شده و از عدد 1.2 میلیارد نفر در سال 1390 به حدود 3.8 میلیارد نفر افزایش یافته تا بدین ترتیب سهم این گروه جمعیتی از 24درصد به 51درصد کل جهان برسد.
در کنار کشورهایی که توسعه انسانی خیلی بالایی دارند و نزدیک به 1.5 میلیارد نفر از کل جمعیت زمین در آن زندگی می کنند، در گروه بعدی که به توسعه انسانی بالا اختصاص داشته و حدود 2 میلیارد و 400 میلیون نفر در خود جای می دهد، ایران توانسته به عنوان یکی از بالاترین کشورها خود را در رده شصتم جای دهد. ترکیه به عنوان یکی از نزدیک ترین رقبای ایران در این حوزه همچنان در رده شصت و چهارم جهان قرار گرفته هرچند در سال های اخیر سرعت رشدش از ایران بیشتر بوده است.
همچنین طبق جدیدترین آمارهای ارائه شده از سوی سازمان ملل متوسط سن ایرانیان 29.5 سال است و حدود 58 میلیون نفر از جمعیت ایران در فاصله سنی 15 تا 64 سال قرار دارند و تنها 4میلیون و 400 هزار ایرانی بیش از 65 سال سن دارند. نرخ با سوادی جمعیت بالای 15 سال ایران در این دوره حدود 85درصد اعلام شده که این عدد در قیاس با ترکیه که باسوادی بیش از 95درصدی را نشان می دهد، فاصله ای طولانی دارد. در دیگر شاخص های بررسی شده سهم انرژی های تجدیدپذیری که متناسب با توسعه پایدار است در فاصله سال های 2010 تا 2015 در ایران تقریبا ثابت بوده و روند کاهشی پیدا نکرده است.
جدیدترین آمارها نشان می دهد که در کشورهایی همچون سوئد و فنلاند سهم این انرژی ها به ترتیب 53 و 43درصد بوده، در ترکیه این عدد بیش از 13درصد گزارش شده و این در حالی است که سهم این انرژی در ایران کمتر از یک درصد است. جدیدترین ارزیابی ها در حوزه سلامت نیز نشان می دهد که میانگین سن امید به زندگی در ایران حدود 76 سال گزارش شده است. همچنین در حوزه هزینه های سلامت نیز سهم ایران در قیاس با ترکیه در استفاده از تولید ناخالص داخلی برای ارزیابی ها سهم بالاتری را نشان می دهد.
ارتباط با نویسنده : [email protected]


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

میانگین کار مفید کارمندان در کشور چقدر است؟

استیضاح زنگنه، زامبی‌های نفتی و کانال‌های اجاره‌ای

ریشه‌های برنامه‌ریزی توسعه در ایران

دو دید متفاوت در بازار ارز

صیاد فراریان مالیاتی

جولان گزینه‌های کم‌ریسک در بازار سرمایه

آنچه از چین می‌توان آموخت

«جهش» به حمل‌ونقل پاک؛ چگونه؟

تاثیر سازمانی «رانت»

قرارداد وثوق‌الدوله، همسویی منافع ایران و انگلیس

استخدام متخصص آمار از آمریکا

شتاب موج مصرف در دهه 1330

جایگاه ایران در شاخص سهولت انجام کسب و کار 2020

دست‌اندازهای صنایع شیرینی و شکلات

پیشتازی صنعت غذا در جذب پول

روند توسعه استارت ‎آپ‏ ها

آسیب‌شناسی صندوق‌های سرمایه‌گذاری

بازی برد - برد سوخت

حفظ تمرکز بر مشتری و توازن در برنامه‌ریزی استراتژیک

دیوان‌سالاری و برنامه‌ریزی اقتصادی

ابتهاج و آغاز برنامه‌ریزی اقتصادی در ایران

توسعه محلی و منطقه‌ای

عقب‌ماندگی در توسعه گیاهان دارویی

سرمقاله اعتماد/ امنیت برای رفاه

دو چالش صاحبان صنعت غذا

رنج تولید و زنجیره چالش‌ها

رتبه ایران در شاخص رقابت پذیری سفر و گردشگری 2019

با چند سال پس‌انداز خانه‌دار می‌شوید؟

بازار خودرو در دست انداز قیمت

سیگنال‌های مثبت بازار پایه به اقتصاد

تحول ساختارها

وابستگی به نفت و گاز

مالیات سود سپرده‌های بانکی با اقتصاد ایران چه خواهد کرد؟

پیش بینی وضعیت بازار مسکن تا پایان امسال

18 میلیون خانوار؛ دریافت کنندگان کمک معیشتی

چرا مسکن پناهگاه شد؟

مذاکرات مالی در مجلس اول

سیر سیاست‌های صنعتی در دوره قاجار

اقتصاد ضعیف در ورزش

پیشتازان جذب سرمایه خارجی در صنعت غذا

وضعیت مالی پروژه‌های عمرانی تکان می‌خورد

چرا قیمت در بازار بی‌مشتری بالا می‌رود؟

خوب یا بد اخذ مالیات از سود سپرده‌ها

قیمت مسکن در کدام مناطق تهران رشد کمتری داشت؟

بنگاه‌های نوآور

9مکمل‌ توریستی برای جذب گردشگر

شتاب تورم برای پولدارها

سیگنال غلط به قیمت مسکن

دام نفتی برای ایران

پایان تصدی‌گری دولت در دست مجلس است