بازار آریا

آخرين مطالب

چه عواملی بیکاری را سرعت و وسعت می‌بخشد؟ تحليل آريا بازار

چه عواملی بیکاری را سرعت و وسعت می‌بخشد؟
  بزرگنمايي:

بازار آریا - چه عمواملی موجب رشد نرخ بیکاری در برخی استان‌ها شده است؟ برخی از این عوامل ریشه‌های اقتصادی و زیست محیطی دارند اما برخی دیگر فرهنگی هستند و به نگرش‌های مسئولان برمی‌گردند.


توقف تولید و تعطیلی واحد‌های صنعتی و کارگاه‌های تولیدی برای خیلی‌ها مساوی با کابوس بیکاری بوده است. آمار ارائه شده توسط سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران در تابستان امسال نشان می‌دهد که 33012 واحد تولیدی در این شهرک‌ها و نواحی فعال و 7875 واحد تولیدی به دلائل گوناگون غیرفعال و تعطیل هستند.
در عین حال از مجموع 11807 واحد معادل 35.7 درصد با کمتر از 50 درصد ظرفیت و 14055 واحد معادل 42.5درصد با ظرفیتی بین 50 تا 70 درصد و تنها 7140 واحد معادل 21.8 درصد با بیش از 70 درصدمشغول فعالیت هستند.
تعطیلی این واحدهای تولیدی به معنای تعدیل نیرو و افزایش مشکلات معیشتی کارگران است.
در ارقام مرکز آمار، جمعیت بیکار کشور در تابستان امسال سه میلیون و 326 هزار نفر اعلام شده که نسبت به همین زمان در سال گذشته 237 هزار نفر افزایش یافته است. 0.7 درصد افزایش نرخ بیکاری نسبت به سال گذشته سبب شد تا این رقم به 12.2 درصد از جمعیت فعال کشور برسد.
عوامل موثر در‌ وضعیت اشتغال در استان‌ها
توسعه نامتوازن سبب شده شهرهای مختلف نرخ بیکاری متفاوتی داشته باشند. در تابستان 97 استان‌های کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد و اصفهان بالاترین نرخ بیکاری را داشته‌اند.
مرزنشینان کرمانشاه نه تنها جمعیت بیکار بالایی دارند، واحدهای صنعتی زیادی نیز در آستانه تعطیلی دارند. جهانبخش شکری (رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت) گفته است که بیش از 130 واحد صنعتی این استان با خطر تعطیلی مواجه هستند. کاهش واحدهای صنعتی باعث شده اشتغال به سمت بخش‌هایی چون خدمات و خوداشتغالی سرازیر شود. محسن رستمی (سرپرست سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کرمانشاه) تیر ماه امسال گفته بود که از تعداد 1027 واحد صنعتی در استان 272 واحد اکنون تعطیل هستند.
نجف میرزاحسینی (معاون عمرانی و برنامه‌ریزی فرماندار شهرستان هرسین) درباره علل بیکاری در کرمانشاه به ایلنا گفت: دلیل عمده بیکاری در کرمانشاه ضعیف بودن صنایع در این استان است. به دلایل زیادی میزان سرمایه‌گذاری در کرمانشاه پایین است.
میرزا حسینی با اشاره به اینکه در چند سال گذشته مشکل خشکسالی نیز داشتیم، اظهار کرد: در مورد تولید برق خورشیدی چند مورد برای سرمایه‌گذاری مراجعه کردند اما خودشان پشیمان شدند. بخش‌هایی از مبالغی که باید برای جلوگیری از مهاجرت از روستاها داده می‌شد، پرداخت نشد.
کهگیلویه و بویراحمد، دیگر استانی که نرخ بیکاری بالاتری نسبت به دیگر استان‌ها دارد، حدود 50 درصد از واحدهای صنعتی و تولیدی‌اش در سال‌های 92 و 93 راکد و نیمه فعال بودند. با این حال به گفته داریوش دیودیده (رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت کهگیلویه و بویراحمد) در سه سال گذشته 125 واحد صنعتی، تولیدی و کشاورزی در مناطق مختلف استان با کمک تسهیلات به چرخه تولید بازگشتند. در عین حال بالای 20 درصد اشتغال کهگیلویه و بویراحمد در بخش کشاورزی است.
صنایع آب‌بر کشاورزی را نابود می‌کند
اصفهان نیز وضع بهتری ندارد. 15 درصد از تولید ناخالص کشور متعلق به استان اصفهان بوده و باید گفت اصفهان صنعتی‌ترین استان کشور است که 70 درصد از فولاد کشور، 50 درصد از صنایع ساختمانی، 60 درصد مصنوعات طلایی کشور و 25 درصد از فرآورده‌هایی نفتی در آن توزیع می‌شود و 10 درصد کارگران کشور در این استان فعالیت می‌کنند. در عین حال 400هزار هکتار اراضی کشاورزی کشور در استان اصفهان قرار دارد.
احمدرضا معینی (رئیس کانون شوراهای اسلامی کار استان اصفهان و عضو شورای عالی کار کشور) با اشاره به اینکه اصفهان 8 هزار واحد صنعتی دارد به ایلنا گفت: صنایع اصفهان رفته رفته فرسوده شده و با تکنولوژی روز جایگزین نشده است. از طرفی کمبود آب باعث می‌شود تا صنایع آب‌بر و کشاورزی دچار مشکل شود.
وی افزود: همین مشکلات باعث تعدیل نیرو و سبب می‌شود تا تعداد زیادی پرونده در هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف داشته باشیم.
معینی؛ سوءمدیریت را یکی دیگر از دلایل تعطیلی واحدهای صنعتی می‌داند. وی گفت: واگذاری‌های نادرست و غیرکارشناسی باعث تعطیلی کارخانه‌ها شد. 63 درصد جامعه کارگری در استان اصفهان هستند، شرکت پلی اکریل اصفهان زمانی 4 هزار کارگر داشت و حدود 100 کارخانه ذیل آن فعالیت ‌می‌کرد اما به دلیل مدیریت‌های ناصحیح بسیار مشکل پیدا کرده است.
رئیس کانون شوراهای اسلامی کار استان اصفهان با اشاره به اینکه وضعیت کشاورزی نیز خوب نیست، گفت: الان خیلی‌ها اعتراضات شرق اصفهان را پررنگ می‌کنند اما همه اصفهان با این مشکل مواجه است. صنایع آب‌بر نیز منابع آبی کشاورزی را گرفته است.
او در پایان خاطرنشان کرد: مواد اولیه شرکت نیروکلر آب و نمک است و می‌توان 460 نوع مشتقات از آن گرفت اما الان 6 نو از مشتقات تنها از آن گرفته می‌شود. این نشان دهنده مدیریت نادرست و نقدینگی کم است.
دیگر استان‌ها نیز وضعیت بهتری ندارند. استان‌های زنجان و همدان با 6.5 درصد و زنجان و سمنان با 7.1 درصد و اردبیل با 7.5 درصد کمترین نرخ بیکاری را دارند. همچنین استان‌هایی که بیکاری تک رقمی دارند شامل همدان با 9.4 درصد، مرکزی با 7.6 درصد، مازندران با 9.3 درصد، گیلان با 9.2 درصد، قم با 9.9 درصد، سمنان با 6.8درصد، زنجان با 9.4 درصد، خراسان شمالی با 9.8 درصد، خراسان رضوی با 9.9 درصد، اردبیل با 9.8 درصد و آذربایجان شرقی با 9.3درصد می‌شود.
در این میان نرخ بیکاری 5 استان در تابستان سال جاری از تک رقمی خارج و دو رقمی شده است که استان‌های مازندران، گیلان، قم، خراسان رضوی و آذربایجان شرقی در این دسته قرار دارند.
فقط با تخصیص بودجه به استان نمی‌توان اشتغال‌زایی کرد
به اعتقاد برخی اقتصاددان‌ها؛ عدم توجه دولت به تولید و تشویق نکردن کارآفرین‌ها و سرمایه‌گذاران کوچکتر به عنوان یک مولفه فرهنگی یک دلیل مهم در افزایش نرخ بیکاری در کشور است. دسته‌ای دیگر از اقتصاددانان ریشه بیکاری را یک مکانیزم بقا برای کسب سود بیشتر می‌دانند. مرتضی افقه (اقتصاددان) معتقد است که عامل فرهنگی در کاهش سرمایه‌گذاری را باید جدی گرفت.
وی با اشاره به اینکه تشدید بیکاری در شرایط فعلی ناشی از تحریم‌های اخیر است به ایلنا گفت: در سه دهه بعد از جنگ قبل از اینکه در مورد دلایل صرف اقتصادی آن صحبت کنیم، ریشه‌های غیراقتصادی دارد. اینکه ایجاد شغل و تولید مبنای ارزشی محکمی در تفکر حاکم ندارد. یعنی ایجاد اشتغالزایی در عمل ارزش نیست.
او ادامه داد: به عنوان مثال اگر در انگلستان یک فرد در یک شهر کوچک سرمایه‌گذاری می‌کرد، در صدر اخبار منتشر می‌شد، در عین حال بیکار کردن ضدارزش تلقی می‌شد. یعنی ناخواسته ایجاد شغل تبدیل به یک ارزش در جامعه می‌شد اما در ایران این مساله جدی گرفته نمی‌شود.
این اقتصاددان با تاکید بر اینکه ساختارهای اقتصادی حاکم غیرتولیدی و غیرتوسعه‌ای است، گفت: ناهماهنگی بین دستگاه‌های ذیربط ازجمله دلایل دیگری است که نتوانسته باعث کاهش نرخ بیکاری در کشور شود. اگرچه به لحاظ مالی و سرمایه‌ای در این سه دهه، به دلیل برخورداری از درآمدهای نفتی مشکلی نداشتیم.
وی افزود: من فکر می‌کنم ریشه مشکل بیکاری را در فرهنگ و مسائل غیراقتصادی باید جستجو کنیم.
افقه با اشاره به اینکه این وضعیت با اعلام تحریم از سوی امریکا تشدید شد، خاطرنشان کرد: طبیعی است که سرمایه‌گذاران رغبتی به سرمایه‌گذاری پیدا نمی‌کنند. این مساله باعث شده که اغلب بنگاه‌های تولیدی نیمه فعال شوند. محدودیت ارتباط با کشورهای پیشرفته سبب دامن زدن به این مساله شده است.
شیوه‌های خصوصی‌سازی در کشور اشتباه است
این اقتصاددان خاطرنشان کرد: اگرچه سرمایه‌گذاری شرط لازم برای کاهش بیکاری است اما نوع سرمایه‌گذاری نیز مهم است. گرایش سرمایه‌گذاران بزرگ به تکنیک‌های و تکنولوژی‌های پیشرفته و اتومات استفاده می‌کنند. یعنی سرمایه‌گذاری انجام شده اما شغلی به ازای آن ایجاد نمی‌شود.
او اذعان کرد: متاسفانه یکی از اشکالات دولت مرکزی این است که فکر می‌کند اگر به استانی بودجه بیشتری بدهد، مشکلات اجتماعی-اقتصادی‌اش حل می‌شود. درحالیکه دولت معمولاً ضعیف‌ترین آدم‌ها را به عنوان مسئولان استان‌های کوچکتر انتخاب می‌کند. درحالی‌که عوامل متعدد اجتماعی و فرهنگی در استان‌های کوچکتر بیشتر است بنابراین باید مسئولان؛ افرادی متخصص و با تجربه باشند.
وی با اشاره به اینکه ممکن است در برخی استان‌ها بودجه‌های خوبی داده شود اما چون مسئولانش توانمند نیستند نمی‌توانند از بودجه به خوبی استفاده کنند، گفت: در عین حال فرهنگ آن منطقه نیز می‌تواند یکی از دلایل عدم پیشرفت باشد.
افقه با اشاره به اینکه خصوصی‌سازی در کشور به خوبی انجام نمی‌شود، اظهار کرد: به دلیل اینکه ساختارهای اقتصادی ضدتولیدی است و بنگاه‌ها اصولاً سودآور نیستند. وقتی به بخش خصوصی وارد می‌شوند با نیت استفاده از رانت‌ها جلو می‌آیند تا از زمین، ابزارآلات و ماشین‌ها سودی نصیبشان شود و چون ناکارآمد هستند و نمی‌توانند واحد صنعتی را به تولید برسانند، باعث تعطیلی آن می‌شوند.
افقه در پایان خاطرنشان کرد: به هر حال بخش خصوصی ممکن است مازاد نیرو را تعدیل کند. خصوصی‌سازی از ابتدا خوب انجام نشد. در ساختار اقتصادی کشور بیکاران مانند بمب عمل می‌کنند. در شرایطی که حتی قدرت خرید طبقه متوسط نیز کاهش پیدا کرده است، ممکن است به تنش‌های اجتماعی و سیاسی منجر شود اما دولت خیلی راه‌حل جدی‌ای برای آن ندارد. بالاخره ریشه تحولات اخیر بیرون از ایران است.منبع:ایلنا


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

آیا هژمونی دلار باقی می‌ماند؟

وقت سنت‌شکنی صادرکنندگان نفت

عمق رکود در کدام «متراژ»؟

دوچرخه‌سواران سطح شهر بیمه هستند؟

احتمال رکود آزاردهنده‌ در اقتصاد جهان

سفر میلیارد دلاری تزار

بازار ارز در نقطه صفر پاییزی

چرا میلیاردرها از 45 هزار و 500 تومان نمی‌گذرند؟!

چالش تأمین غذا و دارو در آینده

سیاه و سپید اقتصاد ایران به روایت مجمع جهانی اقتصاد

وضعیت اشتغال زنان و مردان در تابستان98

پالس‌های نفتی ایران و عربستان/ آیا روابط دو کشور وارونه می‌شود؟

یارانه‌های پنهان به سود ثروتمندان

واردات لوازم خانگی بدون پشتیبانی

راهبردهای یارانه‌زدایی

آموزش، حلقه مفقوده فاجعه لردگان

وابستگی به نفت، بیماری مزمن اقتصاد ایران/ رویایی که هیچ وقت مجال محقق شدن نیافت

سایه روشن مداخله دولت در بازار مسکن

فرصت بزرگ بازار اوراسیا برای ایران

پایان‌نامه‌ها؛ بی‌خاصیت‌های اجباری

حرفه دهه هفتادی‌ها و هشتادی‌ها

جابه‌جایی قله تورم به طبقه متوسط

آسیب پذیری زیرساخت‌های سعودی

تحلیلی تاریخی از تحریم بانک مرکزی

10سرعت گیر تورم

نبض بازار مسکن نمی‌زند

فشار بازار برای کاهش قیمت خودروهای چینی

تکانه «سیل» به رشد اقتصادی

آیا شاخ مافیای کنکور شکسته می‌شود؟

اگر یارانه‌تان قطع شده حتما بخوانید

کمک 16هزار میلیاردی به پولدارها!

یارانه واقعی کم درآمدها چقدر است؟

ردپای نامرئی مافیای کودکان کار

گره 15 میلیارد دلاری برجام

«بنزین‌درمانی» به نفع ثروتمندان

وضعیت حضور تجاری ایران در 15بازار منطقه

راهکارهایی برای مهار پول داغ

حساب‌های «آف‌شور» به جای «اینستکس»

نجات کسب و کار با اعمال تغییرات پایدار

خودمختاری در صرف منابع استراتژیک؟

بــازار بــدون نــظارت!

آیا رشد وزنی صادرات غیرنفتی علامت مثبت اقتصادی است؟

روایتی ناتمام از بحران آب در سیستان و بلوچستان

جغرافیای تازه صادراتی ایران

شلیک به قلب خودکفایی شکر

آیا سرطان «ناصر خسرو» درمان می‌شود؟

طلای دست دوم بخریم یا نخریم؟

کلاهبرداری با "سهمیه بندی بنزین"

تغییر سکان کنترل تورم

چرا شکاف طبقاتی بیشتر شد؟