بازار آریا

آخرين مطالب

تولید رانت با ارز چند نرخی/کنترل دستوری قیمتها به نفع چه کسی است؟ گفتگو

تولید رانت با ارز چند نرخی/کنترل دستوری قیمتها به نفع چه کسی است؟
  بزرگنمايي:

بازار آریا - معاون پژوهشی پژوهشکده پولی و بانکی، با بیان اینکه مافیای اقتصادی همچنان در ایران فعال است، گفت: کنترل دستوری قیمتها به زیان مردم و به سود این مافیا است.


کامران ندری با اشاره به سخنان معاون اول رئیس جمهور مبنی بر اینکه فعالان اقتصاد ی و اقتصاد دانان نظر دهند که دولت اقتصاد دولتی را تقویت کند یا اینکه راه اقتصاد آزاد را در شرایط فعلی به کار گیرد، گفت: دولت در حالی بر سر دو راهی اقتصاد دولتی و قیمت گذاری دستوری و در مقابل عمل به مکانیسم اقتصاد آزاد قرار گرفته که بدون شک توزیع کالاها باید بر اساس ساز و کار بازار انجام شود؛ چراکه تنها از این مسیر است که فساد و رانت از میان می‌رود.
اقتصاد آزاد و افزایش درآمد دولت
وی افزود: توجه به مکانیسم بازار آزاد در قیمت گذاری و توزیع کالاها موجب می‌شود دولت درآمدی را که از محل آزادسازی قیمت‌ها و افزایش درآمد شرکت‌های تولیدی و دریافت مالیات از تولیدکنندگان کسب می‌کند، بین مردم و اقشار آسیب پذیر توزیع کند که در این صورت، فساد در اقتصاد نیز کمتر شده و هدف دولت برای حمایت از مردم و رونق تولید بهتر محقق می‌شود.
ندری تصریح کرد: به عنوان نمونه، ارزی که به واردات کالاهای اساسی تعلق می‌گیرد، متعلق به دولت بوده و اگر قیمت آن واقعی شود، دولت می‌تواند با درآمد آن از اقشار ضعیف جامعه حمایت کند؛ اما اگر قیمت آن به صورت مصنوعی پایین باشد، درآمد دولت نیز کاهش می‌یابد؛ از این رو، توصیه اکید این است که ساز و کار مداخله‌ای در نظام بازار را کاهش داد.
ساز و کار بهینه کجا است؟
این کارشناس اقتصاد ی در ادامه به بستر شفاف بورس به عنوان بستری برای مبادله کالاهای اساسی و مواد اولیه اشاره کرد و گفت: ریشه مشکلاتی که در حوزه قیمت گذاری کالاها و تعادل عرضه و تقاضا به منظور تنظیم بازار به وجود می‌آید، در مداخلات دولت در مباحثی همچون عرضه محصولات با قیمتی ارزان‌تر از نرخ واقعی در بورس و ایجاد محدودیت‌های این چنینی است؛ به نحوی که دولت، تولیدکننده‌ها را مجبور به عرضه کالا با قیمت کمتر از نرخ‌های بازار آزاد می‌کند و این تفاوت نرخ‌ها در واقع موجب می‌شود که به شکل کاذب، شاهد هجوم تقاضا برای خرید از بورس و سو استفاده عده‌ای واسطه از این اوضاع باشیم؛ درست همان تجربه‌ای که سال گذشته به دلیل قیمت گذاری بر مبنای دلار 4200 تومانی در همه بخش‌ها رقم خورد و اختلاف قیمت ناشی از آن، امکان آربیتراژ و کسب سود در کوتاه مدت را برای گروه‌های خاص فراهم کرد.
وی افزود: در نتیجه این شرایط، در بازارهای کالایی، مافیا به وجود می‌آید؛ اما اگر دولت تصمیم بگیرد که در مکانیسم بازار و کشف قیمت مواد اولیه و کالاها در بورس کالا مداخله نکند، فاصله قیمتی به وجود نمی‌آید و از ایجاد رانت در اقتصاد جلوگیری می‌شود.
به گفته ندری، اگر دولت در روند معاملات بورس دخالت نکند، آن زمان است که شاهد کارایی حداکثری بورس کالا به عنوان یک بستر مبادله کالاهای مهم خواهیم بود که قابل نظارت بوده و دولت نیز می‌تواند در این بستر و بر اساس سیستم عرضه و تقاضا، بازار را تنظیم کند.
عدم امکان نظارت همه جانبه بر شبکه توزیع
ندری با تاکید بر ناکارآمدی اقتصاد دستوری و روش سهمیه بندی و تخصیص یارانه، اظهار داشت: نکته حائز اهمیت دیگر آن است که سال گذشته پس از محاسبه قیمت کالاها در بورس بر اساس دلار 4200 تومانی، دولت و نهادهای مختلف امکان نظارت بر فروش محصولات در زنجیره بعدی تولید را نداشتند؛ به عبارتی تولیدکنندگان کالاهای مصرفی و نهایی که مواد اولیه خود را از بورس با قیمت‌های دستوری خریداری کردند، مشخص نشد کالاهای تولیدی خود را چگونه و با چه مبنای قیمتی در شبکه توزیع عرضه کرده و کالاها با چه نرخی به دست مصرف کننده خرد و نهایی رسید.
این اقتصاد دان، مشکلات موجود را در عدم امکان نظارت همه جانبه بر شبکه توزیع کالاهای نهایی و مناسبات انحصارطلبانه و انحصارجویانه عنوان کرد و گفت: تجربه نشان داده که سیاست گذاران نمی‌توانند مناسبات انحصارطلبانه موجود را بر هم بزنند و در این شرایط، بهترین راهکار این است که قیمت‌ها را در بورس، آزاد و از مداخله در مکانیسم این بازار پرهیز کنیم؛ چراکه با آزاد شدن نظام قیمت‌ها در بورس، می‌توان مناسبات رانت جویانه در اقتصاد کشور را از بین برد؛ زیرا این مناسبات و رانت‌ها تحت تأثیر اختلاف قیمت کالاها ایجاد می‌شود و با حذف این اختلاف قیمت‌ها خود به خود و به صورت طبیعی از بین می‌رود.
تولد رانت با بازار دو نرخی
وی تصریح کرد: با توجه به اینکه قدرت برخورد با مافیای اقتصاد ی و از بین بردن انحصار و رانت موجود در اقتصاد را نداریم، بهترین نسخه، حرکت به سمت اقتصاد آزاد است، چراکه با از بین بردن تفاوت قیمت‌های دولتی و آزاد و کشف قیمت بر اساس مکانیسم عرضه و تقاضا در بازار، انگیزه استفاده از رانت نیز در کشور از بین می‌رود؛ راه تحقق این امر نیز در عدم مداخله در بورس و نظام قیمت گذاری است تا عرضه و تقاضا تعیین کننده روند قیمت‌ها باشد. در این شرایط باید نظارت‌های قوی و سیستم قوی و پیشرفته و مدیریت کارآمد را نیز در اقتصاد ایجاد کرد تا تنظیم بازار به شکل مطلوب رقم بخورد.
به گفته ندری، مداخلات قیمتی در بازارها و پایین نگه داشتن غیرواقعی و کاذب قیمت‌ها از جمله نرخ ارز ، حامل‌های انرژی و کالاهای اساسی نه تنها به نفع مردم و اقشار آسیب پذیر نیست، بلکه فقط و فقط سود سرشاری را به جیب مافیای اقتصاد ی روانه می‌کند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

بازگشت اوراق تسهیلات مسکن به 50هزار تومان

ظریف: دیدارم با سناتورهای آمریکا جدید نیست

کاهش 19درصدی آسیب‌های شغلی

تمدید تسهیلات ویژه تردد برای سفر اتباع عراقی به ایران از اسفند‌98 تا خرداد99

پامپئو: ایران باید رفتارش را تغییر دهد

زیباترین پنت‌هاوس‌های فروشی جهان +تصاویر

بانک سرمایه سهامدارن خود را فراخواند

97 درصد از نقدینگی با اتکا بر عملیات خلق پول بانکی ایجاد شده است + فیلم

جزئیاتی از 4 محصول جدید خودروسازان

افزایش تورم عربستان

سهمیه بنزین وانت‌های کم‌مصرف و پرمصرف اعلام شد

خطر توقف تولید صنایع پتروشیمی منتفی شد

جزئیات مصوبه دولت درباره سقف قراردادهای موقت در کارهای غیرمستمر منتشر شد

آخرین مهلت ثبت نام پزشکان در سامانه پایانه فروش

بنزین نوروزی به کجا رسید؟

لیر در قعر هشت ماهه

ارز مسافرتی گران شد

قیمت سکه، نیم سکه، ربع سکه

جزییات افزایش کرایه‌های حمل و نقل عمومی در سال 99

وزیر دفاع: جعبه سیاه هواپیمای مسافربری اوکراین آسیب جدی دیده است

نقشه بازار سهام در انتهای معاملات آخرین روز هفته

تولید 30محصول اصلی صنعتی و معدنی در 10 ماهه 98 افزایشی بود

شادترین دوره عمر انسان چه زمانی است؟

قیمت آپارتمان‌های 30 ساله تهران +جدول

دو نمونه مثبت کرونا در ایران در نتایج آزمایش اولیه

سیر صعودی ارزش معاملات ورق گرم C فولاد مبارکه

راه‌اندازی سامانه ثبت درخواست خدمات بانکی بانک‌ پاسارگاد

تقدیر از اتوسرویس کاران برتر محصولات ایرانول در استان قم

دستور رییس جمهور به نوبخت درباره افزایش حقوق کارمندان دولت

معاون وزیر جهاد کشاورزی: بدهی گوجه‌کاران تا قبل از عید تسویه می‌‎شود

جزئیات آماری از 16 روز پیش‌فروش بلیت قطارهای نوروز

بازگشت شاخص بورس به مدار رشد

ریزش سنگین بورس‌ها در اروپا و آمریکا

فراخوان مشمولان فارغ التحصیل دانشگاه‌ها در اسفند98

دیدار رهبر معظم انقلاب با مردم تبریز عکس روز گاردین

اوج شیوع "کرونا" چه زمانی است؟

اصلاح فرآیند صدور پروانه ساختمانی

جهانگیری: هر چقدر مجلس قوی‌تر‌ باشد توانش برای حل مشکل بیشتر است

تشریح طرح‌های توسعه‌ای هلدینگ خلیج فارس برای افزایش سرمایه/ 4پتروشیمی در انتظار تأیید بورس برای عرضه اولیه

قیمت انواع موبایل‌های آیفون در بازار؟ +جدول

نرخ انواع فلش مموری در بازار؟ +جدول

قیمت انواع خودرو لوکس در بازار تهران +جدول

صلوات خاصه امام رضا(ع) با نوای زنده‌ یاد انصاریان +صوت

قیمت‌ داخلی محصولات فولادی نباید بالاتر از جهانی باشد/ کسری سه میلیون تن عرضه کنسانتره در سال99

ایران در لیست سیاه FATF قرار نمی‌گیرد/ ضرورت تلاش همه‌جانبه دولت در پیوستن ایران بهFATF

برنامه سازمان بورس برای سال آینده افزایش سهم تأمین مالی در اقتصاد

بانک دی به مجمع می نشیند

امهال بدهی تولیدکنندگان

تامین اعتبارات خُرد و قرض الحسنه به منظور رونق تولید

اعتباری ملل 256 ریال سود محقق کرد