بازار آریا

آخرين مطالب

ردپای نظامی ترکیه در قفقاز اقتصاد جهان

ردپای نظامی ترکیه در قفقاز
  بزرگنمايي:

بازار آریا - قدیر گلکاریان استاد دانشگاه نییرایست قبرس از اوایل شنبه مانور نظامی مشترک جمهوری آذربایجان و ترکیه تحت نام «برادری پایدار 2019» در منطقه خودمختار نخجوان برگزار شد. فارغ از اهمیت خبری این رخداد منطقه‌ای، توجه به وجوه آن از نظر تحلیلی الزامی است. هدف از انجام این مانور، تبادل تجربیات نظامی با یکدیگر و هماهنگی لازم بین ارتش‌های دو کشور و ارتقای سطح توانمندی‌های اجرایی در بخش نظامی اعلام شده است که روز دوشنبه 21 خرداد به پایان می‌رسد. انجام مانور کنونی بعد از گذشت یک ماه از رزمایش «مصطفی کمال آتاترک 2019» از نقطه نظر راهبردی اهمیت بسزایی دارد. تحولات موجود در راستای همکاری‌ها و توافقات مشترک بوده است. توافق‌نامه همکاری‌های استراتژیک نظامی میان دو کشور در دو چارچوب حقوقی به امضا رسیده که نخستین بار در سال 1990 همکاری نظامی ترکیه با آذربایجان با هدف آموزش پرسنل نظامی آغاز شد و در سال 2010 دومین معاهده مشترک منعقد شد که ضمن برخورداری از مبنای قانونی در سطح بین‌المللی از نظر معاهده بسیار مهم امنیتی- نظامی قابل‌توجه بوده است.
براساس همین معاهده علاوه بر اینکه بر ارتقای همکاری در سطوح نظامی اشاره شده است؛ در بند دوم این معاهده با اشاره به ماده 51 منشور سازمان ملل اعلام می‌شود که هر دو کشور در برابر تهدیدات بالقوه از سوی کشورهای ثالث مقید به تشکیل نیروی نظامی مشترک برای دفاع برحق از خود هستند. گفتنی است که از نظر فنی این ماده منطبق با توافق‌نامه‌های نظامی همسان بوده که حتی نمونه آن را در ماده 5 همکاری و اهتمام به تشکیل نیروی مشترک در قالب نیروهای ناتو نیز می‌توان دید. در بند هفتم معاهده امضا شده در سال 2010 آمده است که نیروهای نظامی دو کشور می‌توانند تحت هماهنگی ستاد مشترک در سطوح برنامه‌ریزی تئوریک و همچنین هماهنگی عملی برای ارتقای مداوم سطح تاکتیکی و عملیاتی و ظرفیت‌های دفاعی عمل کنند. براساس همین اصول است که طی سال‌های 2017 تا به امروز رزمایش‌های متنوعی اعم از «عقاب» 2017، «شاهین ترک- آذ» 2018 به اجرا گذاشته شده و در طول دو ماه گذشته نیز دو رزمایش «مصطفی کمال آتاتورک» از اول تا سوم ماه مه و رزمایش «برادری پایدار» برگزار شده است. چارچوب همکاری‌های نظامی میان جمهوری آذربایجان و ترکیه را توسعه زیرساخت‌های نظامی و تقویت بنیه‌های فیزیکی و علمی تشکیل می‌دهد. هر دو کشور با جمهوری ارمنستان روابط تیره و مناقشه‌آمیز داشته و اهمیت نفوذ استراتژیک، ترکیه را در منطقه قفقاز بر آن داشته است که تنها در نیمه اول سال میلادی دو مانور نظامی مشترک انجام بدهند. این درحالی اتفاق می‌افتد که در روزهای گذشته نقض شرایط آتش‌بس توسط ارمنستان در منطقه قره‌باغ کوهستانی رخ داده است. ترکیه چندی است که درصدد ایجاد پایگاه نظامی در نخجوان بوده و این درخواست که از سوی منابع مطلع بیان شده است، در راستای تقویت موقعیت مشترک دو کشور آذربایجان و ترکیه در ژئواستراتژیک قفقاز به‌شمار می‌رود. پیش‌تر ارمنستان نیز خبر از برگزاری رزمایش مشترک تحت عنوان «آرارات- آنتی‌ترور 2019» داده بود که هدف آن مبارزه با اهداف تروریستی با همکاری کشورهایی همچون بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان، روسیه، تاجیکستان و ازبکستان است. در تحلیل این رخداد از چند زاویه می‌توان موضوع را مورد دقت و توجه قرار داد.
نخست اینکه با توجه به توسعه صنایع نظامی در ترکیه، بخش مهمی از تجهیزات نظامی تولیدی در ترکیه اعم از موشک‌‌اندازها، راکت‌ها، توپ‌های 122 میلی‌متری ساکاریا، سیستم پدافند 300 میلی‌متری گردباد و دیگر تجهیزات و ادوات زرهی و توپخانه‌ای ساخت ترکیه در فهرست تسلیحات نظامی آذربایجان جای گرفته است. نکته دوم انتخاب محل رزمایش است که در منطقه خودمختار نخجوان برگزار می‌شود. همین امر احتمال احداث پایگاه نظامی ترکیه در اراضی تحت قلمرو جمهوری آذربایجان را قریب به یقین کرده است. زیرا در اثنای رزمایش‌های ماه‌های مه و ژوئن تعدادی از واحدهای نظامی اعزامی از ترکیه پیش‌تر از تقویم رزمایش در منطقه حضور داشته و در یکی از پادگان‌ها منطقه‌ای مستقر شده‌اند. سومین موضوع در این قضیه پیام واضح به ارمنستان و حضوری گسترده در ابعاد مختلف نظامی، سیاسی، امنیتی ترکیه- آذربایجان است که تجلی نظر حیدر علی‌اف، رئیس‌جمهور فقید جمهوری آذربایجان محسوب می‌شود که در زمان حیاتش جمله مهم «یک ملت در قالب دو دولت» را مطرح کرده بود. از سوی دیگر هماهنگی و رزمایش پیوسته میان دو کشور در ایامی که ترکیه با روسیه رابطه خوبی دارد، خود فرصت‌سازی برای حضور نیروی نظامی ترکیه در منطقه قفقاز محسوب می‌شود. بدیهی است که ارمنستان تا به امروز با تکیه بر مسکو یا براساس پیمان مینسک حضور خود را با توجه به امضای آتش‌بس در منطقه قره‌باغ کوهستانی تداوم بخشیده است. در صورت حضور دائمی نیروهای ترکیه در اراضی آذربایجان به‌عنوان هم‌پیمان نظامی و تاسیس نیروی مشترک میان دو کشور، روسیه لاجرم با گرهی جدید در مناسبات خود با آنکارا مواجه خواهد شد و باید نگاه دیگری از روابط مشترک را داشته باشد. با توجه به منافع حاصل از قراردادهای کلان اقتصادی با ترکیه و همچنین فرصتی که آنکارا در همگرایی با سیاست چند جانبه‌گرایی روسیه در قبال ایالات‌متحده ایجاد می‌کند، روسیه را بر آن می‌دارد که برابر آنکارا سیاستی دوراندیشانه اتخاذ کند. اگر چه در تاریخ سی‌ام نوامبر 2016 تفاهم‌نامه همکاری نظامی میان ارمنستان- روسیه به امضا رسید ولی در آن به صراحت اعلام شده است که ارمنستان با استناد به معاهده همکاری حق ورود به مناقشات نظامی را ندارد. به مثابه همین، طبیعی است که تشکیل نیروی مشترک میان آذربایجان و ترکیه نیز نمی‌تواند منجر به جنگ شود. چراکه ماده گنجانده شده در تفاهم‌نامه مشترک روسیه– ارمنستان به نوعی می‌تواند در روابط مشترک میان آنکارا- مسکو نیز قابل‌تامل و توجه بوده باشد. از سوی دیگر شرایط کنونی منطقه‌ای و جهانی به گونه‌ای است که ترکیه و جمهوری آذربایجان از امنیت کامل برخوردار نبوده و رزمایش‌های کنونی با اهداف استراتژیک انجام می‌گیرد که می‌تواند ادامه اهداف مقابله با تهدیدهای بالقوه و آمادگی در برابر شرایط نابهنگام غیرقابل پیش‌بینی باشد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

روسیه و چین بزرگترین شرکت پتروشیمی جهان را می‌سازند

برندگان نوبل اقتصاد چطور زندگی مردم را متحول کرده‌اند؟

کشف آسیب‌پذیری در گوشی‌های جدید اندروید

رونمایی از گوشی‌های هوشمند پیکسل4

نخستین نوزاد در فضا متولد خواهد شد

افزایش تردید درباره توافق تجاری

آرزوهایی که ترامپ بر باد داد

تصاویر جدید دیدار کیت میدلتون و پرنس ویلیام از پاکستان +فیلم

صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی از رشد اقتصادی عربستان را کاهش داد

رشد قیمت طلای سیاه در سایه تصمیمات اوپک

آنتونوف‌؛ هواپیمایی که صلاحیت پرواز ندارد!

آمریکا دومین بانک دولتی ترکیه را تحریم کرد

افزایش نجومی دستمزدها در ونزوئلا

افزایش قیمت نفت در واکنش به تغییر سیاست اوپک

روند افزایشی طلا از سرگرفته شد

چرا تنش‌ها بین ترامپ و شبکه محبوبش بالا گرفته است؟

ویروس HIV چیست و آیا پایان ایدز نزدیک است؟

گردش خانوادگی ایوانکا ترامپ +عکس

تبرئه مرد استرالیایی بعد از 19سال تحمل زندان! +عکس

نخستین زن فضانورد به ماه می‌رود

دادگستری آمریکا بانک ترکیه‌ای را به دور زدن تحریم‌های ایران متهم کرد

اعطای 5.8میلیارد دلار وام ارزی از طریق 15بانک

مردانی که آرایش می‌کنند و لباس زنانه می‌پوشند! +عکس

زیباترین کودک جهان +عکس

اهدای جایزه بوکر به «اتوود»‌ و «اِواریستو»

«تیک‌تاک» به‌دنبال کارمندان فیس‌بوک

افزایش فروش خودرو در ویتنام

روز بیست‌ونهم از اعتصاب جنرال‌موتورز

تعلیق راه‌اندازی کارخانه فولکس در ترکیه

دلار در بازارهای جهانی از نفس افتاد

افزایش حقوق در ونزوئلا به 15 دلار در ماه

پیش‌بینی استاندارد چارترد از روند قیمت طلا در سال 2020

اروپا ترکیه را به‌دلیل اکتشاف نفت و گاز در قبرس تحریم می‌کند

مذاکره پوتین و مسوولان عربستانی درباره قیمت نفت

اجازه رسمی WTO به آمریکا

تهدید آمریکا، درخواست چین

جنگ بولتون با جولیانی در کاخ‌سفید

تحریم‌های بی‌سابقه آمریکا علیه ترکیه

وزیر خارجه قطر: هیچ رفتار خصمانه‌ای از ایران در منطقه ندیده‌ایم

ارزیابی میراث موگرینی

عیار الماس سعودی در سایه تردید

انگلیس به ممنوعیت صادرات تسلیحات به ترکیه ملحق نشد

آمریکا به زودی تحریم‌ها علیه ترکیه را اعمال می‌کند

افزایش 2برابری مصرف داروی ضد افسردگی

دراگون اوایل 2020به فضا می‌رود

فصل مهلک آنفلوانزا در برخی کشورهای جهان

وقتی دعوای همسران منجر به قطع رابطه دو بازیکن می‌شود!

بزرگترین مسابقه قایقرانی در جهان +عکس

نظارت بر کیفیت خواب با تحلیل راه رفتن

نجات نوزاد دختر زنده به‌گور شده! +عکس