بازار آریا

آخرين مطالب

نکاتي مهم که براي تنظيم يک قرارداد قانوني بايد بدانيد! تحليل آريا بازار

نکاتي مهم که براي تنظيم يک قرارداد قانوني بايد بدانيد!
  بزرگنمايي:

آريا بازار - به طور کلي، قراردادنويسي امري تخصصي است و نوشتن قرارداد‌ها، فارغ از موضوع خاص هر يک از آنها تابع اصولي است. ستاره ايوبي، کارشناس ارشد حقوق خصوصي طي يادداشتي در خبرگزاري ميزان، موضوع تنظيم حقوقي و تخصصي قراردادها را بررسي کرده است.

به طور کلي، قراردادنويسي امري تخصصي است و نوشتن قرارداد‌ها، فارغ از موضوع خاص هر يک از آنها تابع اصولي است. ستاره ايوبي، کارشناس ارشد حقوق خصوصي طي يادداشتي در خبرگزاري ميزان، موضوع تنظيم حقوقي و تخصصي قراردادها را بررسي کرده است.
مطمئنا در دنياي پرتلاطم امروزي، يکي از موضوعاتي که مي تواند جوامع بشري را از اختلافات شخصي و جمعي در امان بدارد، «آشنايي با حقوق متقابل افراد با يکديگر و قانون» است که مهمترين اثر اين آشنايي و آگاهي را مي توان در پيشگيري از وقوع بسياري از مشکلات حقوقي دانست؛ بنابراين، امروز تلاش داريم تا موضوع «شيوه تنطيم قرار داد» را بررسي کنيم.
به طور کلي، قراردادنويسي امري تخصصي است و نوشتن قرارداد‌ها، فارغ از موضوع خاص هر يک از آنها تابع اصولي است. ستاره ايوبي، کارشناس ارشد حقوق خصوصي طي يادداشتي در خبرگزاري ميزان، موضوع تنظيم حقوقي و تخصصي قراردادها را بررسي کرده است.
بخش نخست اين اصول، شامل موارد شکلي و نکات کاربردي است که بايد در کل قرارداد رعايت شود و دربرگيرنده ظاهر قرارداد، فونت، اندازه متون، ادبيات حقوقي و مواردي از اين قبيل است.
بخش دوم، آيين نگارش را شامل مي‌شود که به طور تخصصي وارد ماهيت آن شده و شاکله اصلي قرارداد از آن نشات مي‌گيرد که از جمله آنها مي‌توان به موضوع و مبلغ قرارداد، تعهدات طرفين، خاتمه قرارداد و حل اختلافات اشاره کرد.
اصول شکلي قراردادنويسي
متن و عبارات قرارداد: عبارات قرارداد بايد صريح و واضح باشند، به گونه اي که امکان چندين برداشت مختلف از يک عبارت منتفي باشد. هميشه اين نکته را مد نظر داشته باشيد که زيبايي و اختصار کلام نبايد موجب مبهم شدن متن شود. قالب‌دهي مناسب به قرارداد: بدين معني که قرارداد از قسمت‌هاي مشخصي تشکيل شده باشد و مطالب مرتبط با هم تحت يک عنوان خاص در قرارداد، جاي گيرند.
امضاي قرارداد: از آنجايي که همه قرارداد‌ها تک‌صفحه‌اي نيستند و عدم امضاي همه صفحات قرار داد ممکن است اختلافاتي در خصوص اجراي قرارداد پديد آورد، پيشنهاد مي‌شود که همه صفحات قرارداد توسط طرفين امضا شود و صرفا به مهر اکتفا نشود.
انتخاب عنوان مناسب
برخي قرارداد‌هاي رايج و متداول در قانون، نام معين و شرايط خاص خود را دارند. اگر موضوع توافق‌نامه، در قالب يکي از قرارداد‌هاي موجود در قوانين مي‌گنجد، انتخاب همان قالب قانوني با عنوان خاص آن مکفي است، اما بسيار اتفاق مي‌افتد که نوعي خاص از توافق مد نظر طرفين است که عنوان مناسبي براي آن يافت نمي‌شود يا آن که توافق حاصله مجموعه‌اي از چند نوع قر ارداد است. در اين موارد پيشنهاد مي‌شود که از عناوين کلي يا حتي عنوان قرارداد يا توافق‌نامه استفاده شود تا از بروز مشکلات حقوقي آتي جلوگيري شود.
تعاريف
اگر توافق‌نامه مشتمل بر مفاهيمي تخصصي است که عموم افراد از آن اطلاع ندارند، پيشنهاد مي‌شود در ابتداي قرارداد خود بخشي با نام «تعاريف»، پيش‌بيني شود تا در صورت نياز به تفسير و تبيين کلي قرارداد، بتوان از آن تعاريف در جهت احراز نظر طرفين قرارداد استفاده کرد.
طرفين قرارداد
توافق‌نامه از حداقل دو طرف تشکيل مي‌شود که هر طرف ممکن است يک شخص يا چند شخص را دربربگيرد. مشخص کردن طرفين قرارداد فوايد بسياري از جمله احراز سمت طرفين قرارداد، مشخص شدن صلاحيت و امکانات طرفين قرارداد و در صورت دولتي بودن يکي از طرفين، بررسي صلاحيت شخص امضا کننده قرارداد و تأمين اعتبار کافي دارد.
موضوع قرارداد
موضوع قرارداد، مال يا عملي است که طرفين قرارداد متعهد به تسليم يا انجام آن هستند. البته در انتخاب موضوع قرارداد محدوديت خاصي وجود ندارد مگر آن که به لحاظ شرعي يا قانوني، امري مخالف قوانين تلقي شود؛ هرچند موضوع قرارداد دقيق، مشخص و واضح باشد، اختلاف نظر‌ها و برداشت‌هاي مختلف از آن کمتر خواهد بود.
مدت قرارداد
آغاز قرارداد و تاريخ امضاي آن بايد به روشني مشخص باشد. در بعضي از قرارداد‌ها تاريخ آغاز قرارداد همان تاريخ امضاي آن است، اما در برخي ديگر تاريخ آغاز قرارداد از چند روز تا چند ماه پس از امضاي آن است. در نتيجه مشخص بودن تاريخ از جهت امکان مطالبه خسارات يا اجراي تعهدات طرف مقابل از اهميت بسزايي برخوردار است.
مبلغ قرارداد
مبلغ قرارداد، يکي از مهمترين قسمت‌هاي هر قرارداد محسوب مي‌شود. مبلغ قرارداد و نحوه پرداخت آن که نشان‌دهنده ارزش کالا، خدمات يا امري است که بايد انجام شود، مي‌تواند به شيوه‌هاي گوناگون در قرارداد منعکس شود. تصريح کامل به مبلغ کل قرارداد، در صورت وجود اقساط، مشخص شدن دوره زماني هر قسط و تعداد آنها و نحوه وصول، از جمله مواردي است که حتما بايد در قرارداد قيد شود.
شرايط قرارداد
علاوه بر مفهوم قانوني شرط و اقسام سه‌گانه آن (صفت، فعل و نتيجه)، مي‌توان از هر آنچه براي طرفين از اهميت برخوردار است، همچون فرايند و نحوه انجام کار و نيز جزييات تحت عنوان شرط در قرارداد ياد کرده و ضمانت اجراي عدم رعايت آن را نيز مشخص کرد.
تعهدات طرفين
در همه قرارداد‌ها هر يک از طرفين تعهدات و تکاليفي بر عهده دارند که بايد دقيق، واضح و بدون هر گونه ابهامي بوده و به همراه ضمانت عدم اجراي آن به صورت مجزا براي هر يک از طرفين قرارداد، قيد شود.
تضمين‌ها
ضمانت اجراي عدم انجام تعهدات يا تأخير در اجراي آنها را، علاوه بر اينکه مي‌توان در بند تعهدات قيد کرد، مي‌توان در ماده‌اي جدا و با عنوان ضمانت اجرا‌ها ذکر کرد. اين نوع ضمانت اجرا‌ها ممکن است به صورت مقطوع يا نسبي باشد. همچنين گاهي تضمين‌ها براي حسن انجام قرارداد اخذ مي‌شود. تضمين‌ها انواع مختلفي دارد که از جمله آنها مي‌توان به چک تضميني يا ضمانت‌نامه بانکي اشاره کرد.
در بحث ضمانت اجرا‌ها، معمولا علت عدم انجام تعهد يا تاخير اجرا ذکر مي‌شود و براي هر يک ضمانت اجراي متناسب با آن در نظر گرفته مي‌شود. به طور مثال اگر عدم ايفاي تعهد، ناشي از فورس‌ماژور باشد، ممکن است متعهد مجبور به پرداخت خسارتي نباشد يا آن که تحت شرايطي اجراي مفاد قرارداد به حالت تعليق در آيد يا قرارداد خاتمه يابد.
به هر صورت آنچه مد نظر طرفين است، با تمام حدود و ثغور آن بايد قيد شده و مورد توافق قرار گيرد.
حل و فصل اختلافات
امکان بروز اختلاف در هر قراردادي متصور است. اين اختلافات ممکن است ناشي از برداشت‌هاي مختلف از موضوع قرارداد، تعهدات هر يک از طرفين، اجرا يا تفسير مفاد قرارداد باشد. نحوه حل و فصل اختلافات در اين بند مشخص مي‌شود. در صورت تمايل، حل اختلافات مي‌تواند به صورت مرحله‌اي يا مراجعه مستقيم به دادگاه باشد.
مرحله حل اختلاف به اين معناست که ابتدا طرفين تلاش کنند از طريق صلح و سازش اقدام به رفع اختلاف کنند و در صورت عدم حصول سازش، امر به داوري يا دادگاه ارجاع شود.
اصلاح قرارداد
اجراي بيشتر قرارداد‌ها در بازه زماني صورت مي‌پذيرد. بسيار اتفاق مي‌افتد که به جهت بروز مسايل پيش‌بيني‌نشده، موازنه ارزشي در قرارداد بهم مي‌خورد و در بخش‌هايي از آن نياز به انجام اصلاحاتي احساس مي‌شود. در اين بخش، نحوه اصلاح قرارداد و ميزان آن مشخص مي‌‌شود.
محرمانگي
در قرارداد‌هاي با تخصص فني پيچيده نياز است که تفاهم‌نامه‌اي در خصوص محرمانه بودن اطلاعات مبادله‌شده حين مذاکرات منعقد شود. اين تفاهم‌نامه مي‌تواند به صورت يک قرارداد جدا باشد يا مي‌تواند به صورت يکي از مواد قرارداد اصلي قيد شود. محدوده اطلاعات محرمانه و مدت زمان محرمانه بودن اطلاعات جزو مواردي ايست که حتما بايد معين شود.
خاتمه قرارداد
پايان يافتن مسئوليت‌هاي قراردادي طرفين بايد کاملا واضح، در قرارداد تصريح شود. در واقع هر يک از طرفين قرارداد بايد از اين موضوع آگاهي کامل داشته باشد که در چه صورتي قرارداد خاتمه‌يافته محسوب مي‌شود. به طور مثال گذشت زماني خاص يا بروز اتفاقي مشخص، سبب انفساخ قرارداد شود يا در صورت پيش‌بيني حق فسخ براي هر يک از طرفين و اعمال آن از سوي صاحب حق، قرارداد پايان مي‌پذيرد. روشن شدن همه اين موارد مي‌تواند از بروز خسارات به دو طرف قرارداد جلوگيري کند.
نحوه مکاتبه
براي ارزيابي صحت اطلاع‌رساني‌هاي مربوط به قرارداد و قابليت استناد به آنها، مشخص کردن نحوه مکاتبه اهميت بسياري دارد. مکاتبات مي‌تواند از طريق رايانامه، پيام کوتاه، پست سفارشي يا ساير شيوه‌هايي که مورد پذيرش طرفين قرارداد است، صورت پذيرد و از اين جهت محدوديتي متوجه آن نيست.
تعداد صفحات، نسخ و مواد قرارداد
مشخص بودن تعداد صفحات، نسخه‌ها و مواد قرارداد اين مزيت را دارد که در صورت بروز اختلاف يا کم و زياد شدن برخي صفحات و نسخ، مي‌توان به اين بند از قرارداد استناد کرد.
ضمايم و پيوست‌ها
برخي قرارداد‌ها داراي ضمايم و پيوست‌هايي هستند که بهتر است در قرارداد اصلي از آنها ياد شود تا در صورت نياز به آنها يا حتي مفقود شدنشان، قابليت استناد به اين بند از قرارداد منتفي نباشد.
در اين نوشتار تلاش بر آن بود که به طور مختصر اهم مباحثي که بايد در يک قرارداد وجود داشته باشد، ذکر شود و مسلما به جهت رعايت اختصار، از ذکر برخي مباحث چشم پوشيده شده است. پر واضح است که قراردادنويسي يک امر تخصصي و حتي در برخي موارد حياتي است. پيشنهاد مي‌شود در صورتي که قرارداد شما از جمله قرارداد‌هاي مهم است، حتما به مطالعه دقيق‌تر در خصوص نحوه قراردادنويسي بپردازيد تا از جزييات آن اطلاع کامل حاصل کنيد.
تابناک


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

احتمال رکود آزاردهنده‌ در اقتصاد جهان

سفر میلیارد دلاری تزار

بازار ارز در نقطه صفر پاییزی

چرا میلیاردرها از 45 هزار و 500 تومان نمی‌گذرند؟!

چالش تأمین غذا و دارو در آینده

سیاه و سپید اقتصاد ایران به روایت مجمع جهانی اقتصاد

وضعیت اشتغال زنان و مردان در تابستان98

پالس‌های نفتی ایران و عربستان/ آیا روابط دو کشور وارونه می‌شود؟

یارانه‌های پنهان به سود ثروتمندان

واردات لوازم خانگی بدون پشتیبانی

راهبردهای یارانه‌زدایی

آموزش، حلقه مفقوده فاجعه لردگان

وابستگی به نفت، بیماری مزمن اقتصاد ایران/ رویایی که هیچ وقت مجال محقق شدن نیافت

سایه روشن مداخله دولت در بازار مسکن

فرصت بزرگ بازار اوراسیا برای ایران

پایان‌نامه‌ها؛ بی‌خاصیت‌های اجباری

حرفه دهه هفتادی‌ها و هشتادی‌ها

جابه‌جایی قله تورم به طبقه متوسط

آسیب پذیری زیرساخت‌های سعودی

تحلیلی تاریخی از تحریم بانک مرکزی

10سرعت گیر تورم

نبض بازار مسکن نمی‌زند

فشار بازار برای کاهش قیمت خودروهای چینی

تکانه «سیل» به رشد اقتصادی

آیا شاخ مافیای کنکور شکسته می‌شود؟

اگر یارانه‌تان قطع شده حتما بخوانید

کمک 16هزار میلیاردی به پولدارها!

یارانه واقعی کم درآمدها چقدر است؟

ردپای نامرئی مافیای کودکان کار

گره 15 میلیارد دلاری برجام

«بنزین‌درمانی» به نفع ثروتمندان

وضعیت حضور تجاری ایران در 15بازار منطقه

راهکارهایی برای مهار پول داغ

حساب‌های «آف‌شور» به جای «اینستکس»

نجات کسب و کار با اعمال تغییرات پایدار

خودمختاری در صرف منابع استراتژیک؟

بــازار بــدون نــظارت!

آیا رشد وزنی صادرات غیرنفتی علامت مثبت اقتصادی است؟

روایتی ناتمام از بحران آب در سیستان و بلوچستان

جغرافیای تازه صادراتی ایران

شلیک به قلب خودکفایی شکر

آیا سرطان «ناصر خسرو» درمان می‌شود؟

طلای دست دوم بخریم یا نخریم؟

کلاهبرداری با "سهمیه بندی بنزین"

تغییر سکان کنترل تورم

چرا شکاف طبقاتی بیشتر شد؟

کیفیت بنزین افزایش می‌یابد

اجاره 300میلیونی مغازه در تهران

مهدکودک‌های لاکچری و کودکان خسته

الزامات نقش فعال دولت در ایجاد نوآوری و کارآفرینی