بازار آریا

آخرين مطالب

هاله‌زدایی از تصویر‌شاه در دوره قاجار اقتصاد ايران

هاله‌زدایی از تصویر‌شاه در دوره قاجار
  بزرگنمايي:

بازار آریا - در دوره ناصرالدین‌شاه مناسباتی که جامعه در سطح خرد یا کلان با‌شاه بر قرار می‌کند، از حالت نمادین و اسطوره‌ای خارج شد.‌شاه دیگر یک پیکر حماسی و مقدس نبود که یک تصویر از او به مثابه تصویری روحانی در تعداد زیاد و درحالتی استعاری و رمانتیک‌گونه تکثیر شود، چنانچه در دوره فتحعلی‌شاه سنت تصویری محدود به چهره‌ای آرمانی و زیبا از‌شاه و درباریان و چهره‌ای استعاری و جنسی از زنان بود. امر روزمره یا پیش‌پاافتاده در این سنت تصویری چندان جایی نداشت و نمی‌توانست مشاهده، توصیف و به مثابه یک تصویر بازنمایی شود. اما چیزی در حدود بیست سال بعد، تصویر ناصرالدین‌شاه تصویری نسبتا واقعی و ملموس شد.
در تصاویری که پیکر‌شاه را در حالت‌های مختلفی چون نشسته بر صندلی، سواره بر اسب یا ایستاده در کنار توپ نظامی نشان می‌دهد هیچ اثری از جهان استعاری هنرمندان دوره فتحعلی‌شاه دیده نمی‌شود. گفتمانی که حول مفاهیمی چون قانون، عدالت و برابری شکل گرفته بود در بالاترین سطوح گفتمان مرکزی در ایران نفوذ پیدا کرده بود. نتیجه آن بود که دسترسی به‌ شاه به‌عنوان مرجع قانون و عدالت امکان‌پذیرتر شد. هرچه ‌شاه در دسترس‌تر قرار می‌گرفت‌هاله تقدسش کوچک‌تر و کوچک‌تر و ارتفاع هرم قدرت کمتر می‌شد. به این ترتیب هرچه دسترسی به‌ شاه بیشتر می‌شد تصاویرش هم واقعی‌تر و ملموس‌تر و نزدیک به زندگی عادی نمود می‌یافت. بنابراین «دال»هایی چون «برابری»، «عدالت» و «قانون» که مهم‌ترین دال‌های گفتمان حاشیه در دوره ناصری بودند، علاوه بر تاثیر بر گفتمان مرکزی در ایران جامعه را نیز به سمتی سوق داد که «فردیت» در آن از شخص‌شاه و نزدیکان او کم‌کم به سطوح پایین‌تر جامعه رسوخ یافت.
در واقع تکیه بر مفاهیمی چون برابری یا عدالت، دیده شدن آحاد جامعه و اهمیت ندادن به آنهاست. مردم عادی در گفتمان حاشیه به رسمیت شناخته شدند و بی‌تردید این به رسمیت شناختن در دربار نیز نفوذ یافت. در هیچ دوره‌ای در ایران تا این حد تصاویر رجال، شاهزاده‌ها و حکمرانان مناطق مختلف با ذکر نام و محل خدمت در نقاشی‌ها نمود نیافته است. پرده تالار نظامیه اثر صنیع‌الملک که چهره سی و یک تن از رجال و اعیان کشور همراه با نام آنها را به ما می‌شناساند، از همین نمونه‌هاست. نگاهی به نقاشی‎‌ها و همچنین تصویرسازی‌های صنیع‌الملک در روزنامه‌های رسمی کشور ما را به این نکته رهنمون می‌سازد که دیگر این فقط پیکر‌شاه نیست که لایق دیده شدن و به‌ این ترتیب جاودان ماندن در تاریخ است، بلکه حتی«شبیه» آقا عبدالله رختدار و آقا جبار پیشخدمت تبریزی یا حاجی علیخان حاجب‌الدوله فراش‌باشی هم لایق تصویرسازی و ماندگاری است.
از مقاله «تاثیر گفتمان مشروطیت بر هنجارهای تصویری دوره قاجار» نوشته فرزان سجودی و بهناز قاضی‌مرادی


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

لباس پوشیدن رهبر کره شمالی تغییر کرد +عکس

پسر ملکه انگلیس محکوم به فساد شد

چرا مغز در زمستان تنبل می‌شود؟

حضور وسایل خطرناک در کنار ما

حقایقی درباره وحشتناک‌ترین اپیدمی در تاریخ بشریت

گرانترین دفاتر کاری جهان در کدام شهرها قرار دارند؟

خوشحالی بازیگر ترک از پیام‌های کاربران ایرانی +عکس

تنش بین ترامپ و کیم جونگ اون رو به افزایش است؟

مهاجم تیم ملی پدر شد +عکس

مرگ 10 نفر در مراسم عروسی

وقتی حامد بهداد ادای ضحاک را درآورد! +عکس

چرا لاغر نمی‌شویم؟

اولین اعتراف جانشین بغدادی +عکس

تیراندازی در افسریه تهران

رکوردشکنی ملکه سابق انگلیس +عکس

گریم ارسطو در فصل ششم «پایتخت» +عکس

پرسپولیس طلسم 9 ساله را شکست

ورزشکار مشهور عزادار شد +عکس

بیماری که چراغ خاموش آمد

انفجار مرگبار در مراسم عروسی

توضیحات پلیس درباره تیراندازی مرگبار در پایتخت +عکس

ترامپ باز هم از اغتشاشات در ایران حمایت کرد

ازدواج خواننده پاپ +عکس

استیضاح ترامپ چه تاثیری بر بازار طلا دارد؟/ احتمال نوسان شدید در بازار طلا

کار مفید کارمندان کشور اعلام شد!

سیر تا پیاز نحوه دریافت کمک معیشتی دولت برای خانوارها

عرضه دام زنده به بازار یک‌ و نیم برابر شد

لطفا به حساب همه سرک بکشید!

خط ونشان های نفتی زنگنه برای جهان

نحوه دریافت رمز یک‌بارمصرف کارت‌های بانک آینده

تقدیر از روابط عمومی بیمه آسیا

دستگیری قاتل فراری در 24ساعت

اولین تصویر از پارسا پیروزفر و پسرش +عکس

آنفلوانزا در کشور در حال مهار شدن است

توافق اوپک و متحدانش با کاهش بیشتر تولید نفت

فرانسه فلج شد

آخرین جزییات از پرونده مهناز افشار

اولین واکنش مردم به بررسی حساب‌های بانکی‌شان!

چند توصیه به دانش‌آموزان برای پیشگیری از آنفلوآنزا

بانک رفاه حامی هشتمین جشنواره تعالی مدیریت تعاونی شد

تصمیم سخت اوپک

بنزین قایق‌های صیادی روی میز هیئت دولت رفت

دلارهای نفتی به کمک ایمنی مدارس می‌رود

اظهارات زنگنه درباره سهمیه بندی بنزین: ما خوب اجرایش کردیم

قاتل شهید نیروی انتظامی بخشیده شد

استفاده از عسل به جای آنتی بیوتیک

کلسترول را از چند سالگی باید کنترل کرد؟

کاهش مقرری‌بگیران بیمه بیکاری در کشور

عوارض فشارخون بالا چیست؟

واکنش ایران به نامه 3عضو شورای امنیت درباره برنامه موشکی