بازار آریا

آخرين مطالب

یک بام و دو هوای شکاف درآمدی خانوارهای ایرانی اقتصاد ايران

یک بام و دو هوای شکاف درآمدی خانوارهای ایرانی
  بزرگنمايي:

بازار آریا -
یک بام و دو هوای شکاف درآمدی خانوارهای ایرانی 2
١٥٤
٠
دنیای اقتصاد / شکاف درآمد و هزینه 6 دهک درآمدی در سال 97 نسبت به سال 96 در جهت منفی حرکت کرد و تنها وضعیت 3 دهک بهبود یافت و وضعیت دهک پنجم نیز تغییر خاصی نکرده است. براساس گزارش مرکز آمار، چهار دهک کم‌درآمد جامعه جزو دهک‌هایی بوده‌اند که در آنها هزینه‎ها بر درآمدها فزونی یافته است و دو دهک بالای درآمدی یعنی دهک نهم و دهم وضعیت شکاف دخل و خرجشان بهتر شده. موضوعی که نشان می‌دهد در سال 97 که با تورم بالا همراه بود، فشار مضاعفی بر اقشار آسیب‌پذیر وارد شده است.
گزارش بودجه خانوار مرکز آمار نشان می‌دهد در سال 97 وضعیت مابه‌التفاوت درآمد و هزینه برای 6 دهک درآمدی بدتر شده و تنها این شکاف برای 3 دهک بهبود یافته است و وضعیت دهک پنج تغییر خاصی نکرده است. بررسی آمارهای منتشر شده نشان می‌دهد با اینکه مقدار مابه‌التفاوت درآمد و هزینه سالانه یک خانوار شهری در سال 97 نسبت به سال پیش از آن افزایش داشته است، اما این افزایش نمی‌تواند حاکی از بهتر شدن وضعیت خانوار شهری در این سال باشد. آمارها نشان می‌دهد مقدار رشد مابه‌التفاوت کمتر از مقدار رشد درآمد خانوارها در سال 97 بوده است، که تعبیر آن کاهش مقدار سهم پول باقی‌مانده برای خانوار نسبت به درآمد است. در ضمن بررسی دهک‌های مختلف درآمدی نشان می‌دهد که وضعیت چهار دهک اول در سال 97 نسبت به سال 96 بدتر شده است و برنده اصلی این سال پرتورم، دهک‌های بالایی جامعه بوده‌اند که شکاف دخل و خرج آنها مثبت‌تر شده است. موضوعی که تاثیر بسزایی در بدتر شدن ضریب جینی در سال 97 داشته است.
شکاف دخل و خرج خانوار در سال 97
نتایج حاصل از طرح آمارگیری مرکز آمار نشان می‌دهد که مابه‌التفاوت درآمد و هزینه‌ کل یک خانوار در سال 97 نسبت به سال قبل از آن افزایش پیدا کرده است. طبق این آمار متوسط درآمد کل سالانه یک خانوار شهری در سال 97 حدود 43 میلیون و 500 هزارتومان بوده است، که نسبت به سال 96 تقریبا 6 میلیون و 700 هزارتومان افزایش داشته است. همچنین رشد مقدار هزینه خانوارها در سال 97 نسبت به سال 96 کمتر از درآمد بوده است. مقدار هزینه سالانه یک خانوار شهری در سال 97 به مقدار 39 میلیون و 300 هزار تومان رسیده است. رقمی که نسبت به سال قبل 6 میلیون و 370 هزار تومان افزایش پیدا کرده است. نتیجه این تفاوت در مقدار رشد درآمد و هزینه، افزایش مقدار مابه‌التفاوت درآمد و هزینه در سال 97 نسبت به سال قبل از آن است. اما اگر با نگاهی دقیق‌تر آمار مربوط به دخل و خرج خانوار در سال 97 تحلیل شود، تصور از وضعیت خانوار در این سال تغییر خواهد کرد.
اولین آماری که نشان می‌دهد افزایش مابه‌التفاوت درآمد و هزینه خانوار شهری در سال 97 حاکی از بهبود وضعیت خانوارها در این سال نیست، شاخص «درصد مابه‌التفاوت به نسبت درآمد» است که مرکز آمار عددهای آن برای سال‌های اخیر را محاسبه کرده است. مقدار این شاخص در سال 97 برای خانوار شهری 6/ 9 درصد است که نسبت به سال قبل 6/ 0 واحد درصد کاهش یافته است. این نسبت نشان می‌دهد مقدار سهمی که خانوار شهری از درآمد خود در سال 97 می‌توانسته پس‌انداز کند کمتر از همین مقدار در سال 96 بوده است. دومین عاملی که باید در بیشتر شدن مابه‌التفاوت درآمد و هزینه در سال 97 نسبت به سال 96 بررسی شود این موضوع است که چه دهک‌هایی از جامعه، سهم بیشتری از افزایش شکاف داشته‌اند. به عبارتی آیا این افزایش حاکی از بهتر شدن وضعیت اقشار آسیب‌پذیر و دهک‌های کم‌درآمدتر جامعه است یا افزایش رفاه دهک‌های بالایی جامعه، توانسته است این تغییر را ایجاد کند. گزاره‌ای که با تحلیل داده‌های دهک‌های مختلف در سال 96 و مقایسه آن با آمارهای سال 97 روشن‌تر می‌شود.
تصویر کلی دهک‌های درآمدی
نتایج حاصل از داده‌های مرکز آمار برای مابه‌التفاوت هزینه و درآمد خانوار شهری نشان می‌دهد درحالی‌که در سال 96 تنها دو دهک اول مقدار درآمدشان کمتر از هزینه‌شان بوده است، در سال 97 دهک سوم نیز نتوانسته است به مقدار مخارج خود درآمد داشته باشد و شکاف هزینه درآمدی برای این دهک نیز منفی شده است. به‌طور کلی در سال 97 وضعیت 6 دهک بدتر از سال قبل از خودش شده و تنها وضعیت سه دهک بهبود یافته است که این سه دهک از دهک‌های بالای درآمدی بوده‌اند. وضعیت دهک پنجم نیز تغییر خاصی نداشته است.
نکته‌ای که در بین سال‌های 96 و 97 مشترک است این است که شکاف درآمد و هزینه برای دهک‌های بالاتر و پردرآمدتر مثبت‌تر از دهک‌های پایین‌تر است. به‌طوری‌که برای دهک یک در سال 96 مقدار هزینه بیشتر از درآمد است و مقدار این شکاف به‌صورت ماهانه 197 هزار تومان است. این روند با بالاتر رفتن دهک کم‌کم به سمت مثبت شدن این شکاف پیش می‌رود و برای خانوارهای دهک دهم، مابه‌التفاوت مقدار درآمد و هزینه به یک میلیون و 320 هزار تومان در ماه می‌رسد. برای سال 97 هم وضع به همین ترتیب است و برای خانوارهای دهک اول میزان هزینه در هر ماه 249 هزار تومان بیشتر از درآمد است. در سال 97 مقدار درآمد هر خانوار دهک دهم در هر ماه یک میلیون و 920 هزار تومان بیشتر از هزینه خانوارهای این دهک است.
کوچک شدن سبد خانوارهای کم‌درآمد
با مقایسه مابه‌التفاوت درآمد و هزینه خانوارهای شهری در سال 97 با سال قبل نکته بسیار مهمی مشاهده می‌شود؛ چهار دهک اول در سال 97 نسبت به سال 96 وضعیت بدتری از لحاظ مابه‌التفاوت ریالی دارند و دو دهک بالایی یعنی دهک‌های 9 و 10 وضعیت بهتری نسبت به سال گذشته ثبت کرده‌اند. درحالی‌که دهک اول در سال 96 در هر ماه 197 هزار تومان برای مخارج ماهانه خود پول کم آورده بود، اما در سال 97 این مقدار با 26 درصد افزایش به 249 هزارتومان در ماه رسیده است. وضعیت برای دهک دوم نیز از این بدتر است و مقدار شکاف منفی درآمد و هزینه در سال 97 تقریبا دو برابر شده است و به مقدار 137 هزار تومان در هر ماه رسیده است. در دهک سوم نه‌تنها وضعیت بدتر شده است بلکه تراز درآمد و هزینه در‌حالی‌که در سال 96 مثبت بود، در سال 97 با تغییر علامت منفی شد و مقدار هزینه خانوارهای این دهک بر درآمدشان چربید. شکاف دخل و خرج برای دهک چهارم نیز که مثبت است در سال 97 به نصف مقدار سال 96 رسیده است.
تمام این عوامل نشان می‌دهد که پارامتر تحریم و تورم که از مشخصه‌های مهم سال 97 نسبت به سال 96 به حساب می‌آیند، تاثیر زیادی بر سفره خانوارهای چهار دهک اول گذاشته و موجب شده است که فشار بیشتری بر دخل و خرج این خانوارها بیاید. یکی از عواملی که می‌تواند در فشار بیشتر بر این دهک‌ها موثر باشد اختلاف سرعت حرکت درآمد و هزینه‌هاست که به نوع درآمدزایی خانوارهای کم‌درآمد بر می‌گردد. این خانوارها که اغلب درآمد خود را از طریق حقوق ثابت ماهانه به‌دست می‌آورند نتوانسته‌اند تورم شتابان سال 97 را با افزایش حقوق خود جبران کنند و از این رو وضعیت آنها نسبت به سال گذشته بدتر شده است.
وضعیت متفاوت دهک‌های بالایی
بر خلاف چهار دهک اول که وضعیت بدتری را در سال 97 نسبت به سال قبل تجربه کرده‌اند، تحلیل داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهد که دو دهک بالایی جامعه در سال 97 اوضاع بهتری داشته‌اند. به‌صورت کلی دهک‌های 5 به بالا وضعیت‌های مختلفی را تجربه کرده‌اند. وضعیت دهک پنجم در سال 97 تقریبا نسبت به سال گذشته‌اش تغییری نداشته است اما وضعیت دهک ششم هم مانند چهار دهک ابتدایی بدتر شده است و شکاف درآمد و هزینه 12 درصد برای خانوارهای این دهک کوچک‌تر شده است. دهک هفتم اولین دهکی‌ است که در آمارگیری سال 97 به‌طرز معناداری وضعیت بهتری نسبت به سال قبل داشته است. درآمد این دهک در سال 96 در حدود 260 هزار تومان بیشتر از هزینه‌هایش بوده و برای سال 97 این شکاف 60 هزار تومان افزایش یافته است. شکاف درآمد و هزینه برای دهک‌ هشتم نیز بدتر شده است.
نهایتا وضعیت دخل و خرج دو دهک بالایی جامعه در سال 97 بهتر شده است. دهک نهم درآمدی در سال 97 به اندازه 806 هزار تومان شکاف مثبت درآمدی داشته که نسبت به سال قبل افزایش 4 درصدی داشته است. دهک دهم اما بیشترین دهکی است که درآمد خانوارها در آن نسبت به هزینه‌ها افزایش پیدا کرده است. درحالی‌که در سال 96 مقدار درآمد این دهک نسبت به هزینه یک میلیون و 326 هزارتومان بیشتر بوده است، در سال 97 با جهشی قابل‌توجه شکاف مثبت دخل و خرج این دهک به یک میلیون و 920 هزار تومان رسید؛ افزایشی 45 درصدی برای یک سال. دلیلی که روند این آمارها برای دهک‌های پردرآمدتر نسبت به دهک‌های آسیب‌پذیر جامعه تا این حد متفاوت است را باید در تفاوت شیوه‌های درآمدی این دو قشر دانست. معمولا درآمد دهک‌های بالای جامعه به حقوق ثابت وابسته نیست و از طریق دارایی‌هایی که مالک آنهاست کسب درآمد می‌کنند. دارایی‌هایی که با افزایش تورم در سال 97 به درآمد این خانوارها کمک کردند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ضربه افزایش ذخایر آمریکا به نفت

خاطره مهران مدیری از کتک خوردنش توسط مامورین ارشاد

‌می‌خواهیم قطعات خودرو‌ها را داخلی سازی کنیم

مصوبات جلسه تصویب FATF به استحضار رهبری می رسد

تکذیب ادعای جهانگیری درباره FATF

دریافت کد بورسی برای رُب

دستگیری هم دست سلطان سکه

ارسال کد سهامداران بورسی از طریق پیامک

اتمام حجت سازمان حمایت با نانوایان درباره رعایت قیمت ها

افزایش نرخ تخم مرغ در بازار

200 میلیون تومان پاداش برای افشاگران فساد در شهرداری مشهد

بازگشت قیمت طلا به کانال 300 هزار تومان

دولت به جای افزایش عوارض، نقدینگی ذوب آهن را تقویت کند

رشد 32درصدی مصرف گاز در بخش خانگی

شاخص کل، هفته را قرمزپوش به پایان برد/ بازار سهام از کمبود تقاضا رنج می‌برد

وزارت نیرو صلاحیت رگولاتوری برق را ندارد/ ضرورت وجود نهاد مستقل در بازار برق

معاملات امسال بازار سرمایه، تحت تاثیر بودجه بندی دولت/ بازار سرمایه تا پایان سال جذاب‌ترین بازار از لحاظ بازدهی خواهد بود

سامانه جامع بومی‌سازی زنجیره آهن و فولاد به سرمایه‌گذاری در این حوزه کمک می‌کند

قیمت ارز و تورم از جمله عوامل رشد بازار سرمایه/ تثبیت بازار منوط به فراهم سازی خرید سهام خزانه توسط شرکت‌ها

قیمت اونس طلا تغییری نکرد

رشد صادرات فولاد

تور کوش‌آداسی چند تمام می‌شود؟

قیمت آپارتمان در منطقه اختیاریه؟ +جدول

سفر به هندوستان چقدر آب می‌خورد؟

سقوط 14هزار تومانی ارزش طلا در یک ماه

مسدود شدن دوربرگردان بزرگراه چمران و ترافیک دیوانه‌کننده زیرپل پارک‌وی/ پورسیدآقایی: مردم عادت می‌کنند؛ مردم: عادت نکردیم!

خودروهای دپو شده در گمرک مشکل ترخیص دارند/ ارز 4200تومانی لطف دولت است

دلار ارزان‌تر می‌شود؟/دلایل اصلی ثبات نرخ ارز در بازار

یارانه انرژی بازهم به کار مردم نیامد/ پشت پای کشاورزان به تامین نیاز داخلی گندم

سلامت دیجیتال؛ چگونه بلاک­چین انقلابی هوشمندسازی اقتصاد پدید آورد؟

صحبت‌های ربیعی درباره خروج از FATF +فیلم

بانک رفاه حامی نخستین جشنواره علمی، ادبی و هنری سعدی شد

رهبری از مصوبات جلسه سران قوا مطلع است / نپیوستن به FATF ما را در موضع اتهام قرار می‌دهد

مادرشوهر عروسش را با رمالی بیچاره کرد

نباید اجازه دهیم اتهام پولشویی به سیستم بانکی ما بچسبد/جنگ با فساد افتخار این دولت است

بورس باز هم خونین شد

2 دستاورد اقتصاد مقاومتی که از کف رفت!

ورود گازوئیل پالایشگاه بندرعباس هم به تالار شیشه‌ای انرژی

توقف واردات بنزین به کشور

رب گوجه هم بورسی شد

واریز مستمری مهرماه مددجویان بهزیستی

یارانه 232هزار میلیارد تومانی سوخت در بخش حمل‌ونقل در سال 98

تداوم روند مثبت معاملات بازار سرمایه تا پایان سال

آغاز به کار مسکن ملی در برخی از استان ها

شرایط ثبت نام مسکن ملی

واردات 120 هزار تن ذرت آلوده به کشور

دلار 100و یورو 50تومان ارزان شد

استقبال ایران از هر اقدامی برای حفظ تمامیت ارضی سوریه

کد سهامداران بورسی پیامک می‌شود/ با تجمیع اطلاعات و سوابق معاملاتی، شفافیت بازار با رشد همراه خواهد شد

ادامه ریزش قیمت طلا و سکه در روزهای پایانی هفته