بازار آریا

آخرين مطالب

روابط گازی ایران ترکمنستان احیاء می شود؟ تحلیل بازار آریا

روابط گازی ایران ترکمنستان احیاء می شود؟
  بزرگنمايي:

بازار آریا - تا قبل از سال 95 یکی از اصلی ترین شرکای گازی ایران کشور ترکمنستان بود. روابط گازی ایران و ترکمنستان با توجه به سختی گازرسانی به مناطق شمالی و شمال شرقی برای کشور ایران و همچنین تمایل همیشگی کشور ترکمنستان برای فروش گاز خود یک بازی برد-برد بوده است.
یکی دیگر از مزایای روابط گازی با ترکمنستان قیمت پایین آن در مقایسه با قیمت‌های منطقه‌ای و حتی داخلی بوده است. با وجود اینکه ترکمنستان چهارمین کشور دارای مخازن گاز است ولی به دلیل عدم توسعه بازارهای خود معمولاً گاز ارزان‌تری را می‌فروشد.
بر اساس صورت‌های مالی شرکت ملی گاز ایران در سال 97، هزینه این شرکت بابت واردات 1 میلیارد و 44 میلیون متر مکعب گاز از ترکمنستان در سال 97، 129 میلیون دلار بوده است.
در نتیجه، قیمت هر متر مکعب گاز وارداتی از ترکمنستان در سال مذکور، 12.3 سنت بوده است. این در حالی است که قیمت گاز صادراتی ایران در همان سال به عراق و ترکیه، به ترتیب 26.9 سنت و 26.9 سنت بوده است.
بر اساس قرارداد 25 ساله‌ای که در سال 1997 میلادی میان ایران و ترکمنستان امضا شده است این کشور باید سالانه بین 8 تا 10 میلیارد مترمکعب گاز به ایران صادر می‌کرد و ایران هم باید پول واردات را به‌حساب شرکت ترکمن گاز واریز می‌کرد.
لازم به ذکر است ایران و ترکمنستان دو خط لوله به مجموع ظرفیت انتقال روزانه حداکثر 70 میلیون متر مکعب دارند.
این قرارداد در سخت‌ترین تحریم‌ها هم ادامه داشت و به طور مثال در اوایل دهه نود که تحریم‌های ایران شدت گرفت این کشور به قیمت تبادل مستقیم طلا هم که شده مبادلات گازی خودش را استمرار بخشید.
به گفته رستم قاسمی، وزیر نفت دولت دهم، جواد اوجی که در آن زمان مسئولیت شرکت ملی گاز را بر عهده داشت مأموریت ویژه دور زدن تحریم‌ها بوسیله تحویل طلاها و استمرار این روابط را بر عهده داشت.
با این وجود در سال 95 به دلیل یک نزاع بدون توجیه میان وزارت نفت زنگنه و ترکمن‌ها بر سر تسویه حساب‌های مالی اختلافات دو کشور بالا گرفت و با وجود سفر حمیدرضا عراقی، مدیر عامل وقت شرکت گاز، واردات گاز از ترکمنستان متوقف شد. ماجرا به اینجا ختم نشد و طرف ترکمن با شکایت از ایران در دادگاه ICC سوئیس خواستار تسویه حساب‌های پیشین به همراه دیرکرد آنها شد که این دادگاه هم با صدور رأیی مبنی بر جریمه 2 میلیارد دلاری کشور به ضرر ایران تمام شد.
همچنین ضررهای پنهان این قطع روابط گازی برای ایران، مخصوصاً در بخش صنعتی محاسبه نشده است ولی موجب نارضایتی تولیدکنندگان مناطق شمالی شد.
سال گذشته دبیرکل انجمن صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی ایران در با اشاره به اینکه چرا هیچکس پاسخگوی این ضرر پنهان و عدم‌النفع ایران از خط لوله با ظرفیت انتقال ٣٥ میلیون مترمکعب گاز نیست، گفت: قطع واردات کامل و نهایی گاز ترکمنستان در زمستان ٩٥ آسیب اندکی به بخش خانگی زد، ولی به دلیل کاهش سوخت‌رسانی موجب ایجاد خساراتی به نیروگاه‌ها و پتروشیمی‌ها شد.
هر چند زنگنه و مدیران وقت گازی و معاونان حقوقی وی هیچگاه توضیح نداند که چرا با ایجاد یک نزاع بدون توجیه با یکی از باسابقه‌ترین شرکای گازی کشور موجب خسارت سنگین مالی و همچنین ایجاد مشکل در گازرسانی به مناطق شمالی شدند ولی ظاهراً وزارت نفت دولت سیزدهم با توجه به مشکل تأمین سوخت به خصوص برای مناطق شمالی یکی از راهبردهای اصلی خود را احیای روابط گازی با این کشور می‌داند.
با این حال باید توجه داشت شرایط دو کشور پس از گذشت حدود ده سال تفاوت‌های بسیاری کرده است. از طرفی ترکمنستان با پیشرفت خط لوله تاپی بازار گاز طبیعی خودش را از افغانستان تا هند و پاکستان توسعه داده است و از طرفی نیاز جدی ایران در تأمین سوخت گاز مناطق شمالی، به خصوص در فصل زمستان قدرت چانه‌زنی ایران کم کرده است.
با توجه به سابقه آشنا و مثبت جواد اوجی در روابط با کشور ترکمنستان، باید دید آیا می‌تواند قرارداد دیرینه دو کشور را، که سالهای پایانی‌اش را می‌گذراند، در قالب یک رابطه برد- برد احیا کند یا خیر.

لینک کوتاه:
https://www.aryabazar.com/Fa/News/626628/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

صدور خدمات فنی مهندسی به کشورهای همسایه در دستور کار دولت

تولید شمش فولاد از مرز 9.9 میلیون تن گذشت

دلار در میانه کانال 26 هزار تومانی آرام گرفت

ماجرای تشکر سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری، از کنترل ترافیک هوایی ایران

بورس به سراشیبی نزول بازگشت

نرخ ارز، اهرم تاثیرگذار در سودسازی شرکت‌های بورسی

چرا نرخ سود معاملات بین بانکی افزایش یافت؟

گام بزرگ مجلس یازدهم برای توقف اخذ سود مرکب از جرایم دیرکرد تسهیلات

بانک‌ها 37 میلیون متر زمین و ساختمان دارند

خطر قطع دسترسی ایرانی ها به صرافی های ارز دیجیتال

جزئیاتی از دریافت کنندگان وام ازدواج در سال گذشته و جاری

برگشت حساس در بازار ارز

احیای 780 واحد صنعتی راکد به چرخه تولید

بازار مسکن حباب ندارد؛ هرچه هست واقعی است!

40 درصد از مرغداری‌ها غیرفعال هستند

ورشکسته‌هایی که تسهیلات گرفته‌اند

وزیر صمت: مطالعات نشان می دهد که برای رشدهای 4 سال آینده منابع مالی وجود دارد

اسناد واردات 1300 تن سرم سرگردان در گمرک

شگرد مخرب تولیدکنندگان بزرگ لوازم خانگی در افزایش 5 تا 10 درصدی قیمت‌ها

تحقق وعده دولت در کاهش قیمت چند محصول لبنی

در جریان معاملات امروز بورس سایت TSETMC مختل شد

بدهی دولت‌های جهان به رکورد 88 تریلیون دلار رسید

آقادادی مدیرعامل بیمه کوثر شد

تذکر نیکزاد به معاونان پارلمانی وزارتخانه‌ها

کاهش تورم مسکن در شهریور 1400

کلاهبرداری و شیادی به کارت واکسن کرونا رسید

جلسه کمیسیون مشترک طرح صیانت از کاربران با حضور قالیباف برگزار می‌شود

عضو شورای تهران: قبلا انتصابات در شهرداری بر اساس روابط فامیلی و ژن خوب بود

مذاکره نباید دیکته یکطرفه باشد

مردم بهترین ناظران پلیس هستند

روابط ایران و قزاقستان در حال احیا شدن است

وزیر کشور برای تعیین استانداران نظرات همه گروه‌ها را گرفته است

تولید 80 درصد محصولات کشاورزی بر عهده زنان است

اثربخشی واکسن‌های کرونا در پیشگیری از عفونت شدید 50 تا 70 درصد است

جمعیت بالای زنان مجرد در ایران نگران‌کننده است

چرا بایدن کمتر حاضر به مصاحبه می‎شود؟

جزئیات عملیات بزرگ نظامی در یمن

شرایط تزریق دُز سوم واکسن‌های کرونا

آخرین وضعیت تسهیلات رفاهی دانشگاه‌ها برای ترم جدید

وزارت بهداشت: در دو دهه آینده با بحران سالمندی مواجه خواهیم بود

به دنبال خارج کردن دلار از اقتصاد هستیم

ضرورت واکسیناسیون گروه‌های سنی 12 تا 17 سال

کاهش بیکاری در البرز زیر سایه رونق تولید

میلیاردر‌های فقیر

استان یزد از عمده‌ترین مقاصد سرمایه گذاری انرژی خورشید در کشور است

رییسی: وزارتخانه‌ها برای خنثی‌سازی تحریم‌ها با معاون اول همکاری کنند

دستگاه‌ها برای خنثی‌سازی تحریم‌ها با معاون اول همکاری کنند

دستور ویژه رئیسی به بانک مرکزی/از فضاسازی‌ کاذب در قیمت ارزجلوگیری شود

دستور رئیس جمهور به بانک مرکزی درباره قیمت ارز

رییسی: دستگاه‌ها برای خنثی‌سازی تحریم‌ها با معاون اول همکاری کنند