بازار آریا

آخرين مطالب

کسری ارز 4200 از کجا تامین شد؟ اقتصاد ايران

کسری ارز 4200 از کجا تامین شد؟
  بزرگنمايي:

بازار آریا - فارس /دولت در سال گذشته، بانک مرکزی را موظف به پرداخت 10 میلیارد دلار ارز با نرخ 4200 تومان برای واردات کالاهای اساسی کرد، اما 5 میلیارد دلار ارز برای واردات به بانک مرکزی تحویل داد و به همین دلیل بانک مرکزی به ناچار 5 میلیارد دلار از ذخایر ارزی خود را به یک پنجم قیمت بازار تخصیص داد.
 بانک مرکزی در سال 99 بالغ بر 10 میلیارد دلار برای کالاهای اساسی ارز پرداخت کرد، در حالی که دولت در سال گذشته 5 میلیارد دلار به بانک مرکزی ارز داده است. بنابراین بانک مرکزی 5 میلیارد دلار بیش از ارزی که از دولت دریافت کرده تخصیص داده است. سوال اصلی اینجاست که منشاء و منبع این 5 میلیارد دلار کجا بوده است؟
دولت در سال 99 برای واردات کالاهای اساسی 8 تا 10 میلیارد دلار با نرخ 4200 تومان در نظر گرفته بود و همه این ارزها باید از محل صادرات نفت خام تامین می‌شد، اما در 6 ماهه اول سال 99 میزان صادرات نفت خام به ‌شدت کاهش یافت و همین اتفاق موجب کاهش شدید درآمدهای نفتی و به تبع آن کاهش ارز تحویلی دولت به بانک مرکزی تا 5 میلیارد دلار بود، اما از قبل دولت خود را مکلف به پرداخت 10 میلیارد دلار ارز با نرخ 4200 تومان کرده بود. 
* محل تامین ارز 4200: خرید از نیما یا ذخایر بانک مرکزی؟
پیش‌تر برخی خبرها حاکی از آن بود که بانک مرکزی برای تامین ارز کالاهای اساسی که باید با نرخ 4200 تومان تخصیص داده شود، در سامانه نیما از صادرکننده ارز را به قیمت روز خریداری و برای کالاهای اساسی به قیمت 4200 تومان پرداخت می‌کند. این روش منجر به افزایش حجم پایه پولی و نقدینگی می‌شد. مرکزی پژوهش های مجلس نیز در گزارش مفصلی تبعات خطرناک این اقدام را یادآوری کرده بود. اما رئیس کل بانک مرکزی خرید ارز از صادرکننده و فروش آن به نرخ 4200 تومان را قاطعانه تکذیب کرد و گفت بانک مرکزی از ذخایر ارزی خود استفاده می‌کند. البته طبعا انتظار هم نمی‌رفت رئیس کل بانک مرکزی چنین اقدامی را تایید کند.
بر اساس قرائت همتی، در واقع دولت بانک مرکزی را ملزم به تامین ارز کرد و بانک مرکزی هم برای تامین این اعتبار 5 میلیارد دلار از ذخایر ارزی خود را برای واردات کالاهای اساسی به قیمت 4200 تومان به واردکننده فروخت.
پیگیری‌ها از بانک مرکزی نشان می‌دهد معادل ریالی همه ارزهای بلوکه شده کشور، قبلا به دولت پرداخت شده و بنابراین این ارزها، متعلق به بانک مرکزی است. بنابراین اگر ارز بلوکه شده ایران در خارج از کشور آزاد شود، باز هم جزء ذخایر ارزی بانک مرکزی است.
* یک اتفاق بی‌سابقه در تاریخ فعالیت بانک مرکزی
طبق قانون، بانک مرکزی مالک ارز خریداری شده است و با توجه به اینکه از سال 97 تاکنون ذخایر بانک مرکزی از محل خرید ارزهای دولت افزایش نیافته است، بنابراین هر میزان ارزی که بانک مرکزی از دولت خریداری کرده، متناسب با نرخ مصوب بودجه بوده است.
به این ترتیب بانک مرکزی در سال 99 با دستور دولت، 5 میلیارد دلار از ذخایر ارزی خود را به قیمت 4200 تومان که بیش از یک پنجم قیمت بازار است، برای واردات تخصیص داده است. اتفاقی که در سال 99 رخ داد، تقریبا در طول دوران فعالیت بانک مرکزی بی‌سابقه است چرا که هیچگاه دولت بانک مرکزی را ملزم به فروش ذخایر ارزی خود به یک پنجم بازار نکرده بود.
اتفاقی که در سال 99 رخ داد نشان داد بانک مرکزی حتی امکان مدیریت ذخایر و منابع خود را ندارد و دولت توانسته بر صندوق ذخایر ارزی بانک مرکزی هم سوار شود. اگر در سال‌های دهه 60، 70 و سال 80 بانک مرکزی قیمتی پایین‌تر برای واردات برخی کالاها ارز تخصیص می‌داد، این ارزها، همان ارزی بود که از دولت خریداری کرده و با مصوب برای واردات پرداخت می‌کرد. درواقع آن ارزها به سرفصل ذخایر ارزی منتقل نشده بود.
* سابقه دولت تدبیر در چوب حراج زدن بر دارایی‌های بانک مرکزی
این اولین باری نیست که دولت تدبیر و امید چوب حراج به دارایی بانک مرکزی می‌زند. پیش‌تر در اواخر اسفند ماه 96 دولت تدبیر و امید تصمیم به پیش فروش سکه گرفت که به واسطه آن در مجموع 62 تن طلا بانک مرکزی در قالب 7 میلیون و 650 هزار قطعه سکه و در دامنه قیمت یک میلیون و 300 هزار تومان تا یک میلیون و 475 هزار تومان فروخته شد.
این پیش‌فروش در حالی تا اردیبهشت ماه 97 ادامه یافت که بهای سکه تا پایان همان سال از 4 میلیون و 600 هزار تومان هم فراتر رفت. به‌ عبارت دیگر ارزش 62 تن طلای بانک مرکزی در کمتر از یک سال حدود 3.5 برابر شد. اکنون هم بهای سکه در دامنه 10 میلیون تومان قرار دارد.
* آثار حراج ارز بانک مرکزی بر پایه پولی
در یک سال منتهی به آذر ماه 99 بالغ 29.7 درصد حجم پایه پولی افزوده شده. در صورتی که در دوره 12 ماهه سال 99 همین میزان پایه پولی اضافه شده است، اگر بانک مرکزی می‌توانست به جای نرخ 4200 تومان، ارزهای خود را به قیمت 22 هزار تومان (میانگین نرخ ارز حواله در نیما) بفروشد، 110 هزار میلیارد تومان از حجم پایه پولی می‌کاست. 
به عبارت دقیق‌تر، فروش 5 میلیارد دلار به قیمت 4200 تومان درآمدی به میزان 21 هزار میلیارد تومان برای بانک مرکزی حاصل کرده و فروش این میزان ارز به قیمت 22 هزار تومان درآمد 110 هزار میلیارد تومانی را برای بانک مرکزی به‌وجود می‌آورد.
کسب 110 هزار میلیارد تومان درآمد از فروش 5 میلیارد دلار از ذخایر ارزی بانک مرکزی، درواقع به معنای جمع کردن 110 هزار میلیادر تومان پایه پولی و 825 هزار میلیارد تومان نقدینگی (با احتساب ضریب فزاینده 7.5) بود.
با این اقدام رشد حجم پایه پولی در سال 99 از حدود 29 تا 30 درصد به 4.5 درصد می‌رسید. این شرایط امکان مدیریت بهتر نقدینگی و سیاست‌گذاری پولی در شرایط کرونایی را برای بانک مرکزی فراهم و امکان کنترل تورم تا حدود بسیار زیادی افزایش می‌داد.
البته در شرایطی که نرخ تورم در سال گذشته به بیش از 36 درصد رسید، رشد 4.5 درصدی پایه پولی اقتصاد ایران را به سمت رکود می‌‌برد اما بانک مرکزی به همین منظور می‌توانست از سیاست تزریق هدفمند پایه پولی برای برخی بخش‌های پیشران اقتصادی و یا توسعه زیرساخت‌های کشور استفاده کرده و علاوه بر افزایش رشد اقتصادی، سطح رشد پایه پولی را به سطح مناسبی رسانده و از زمینه کنترل نرخ تورم را به‌وجود آورد. اما این فرصت برای اقتصاد ایران با سیاست تزریق ارز 4200 تومانی برای واردات کالاهای اساسی که بخش زیادی از یارانه ارزی آن در فرایند واردات و توزیع از بین می‌رود و چیز زیادی عاید مصرف‌کننده نمی‌شود.

لینک کوتاه:
https://www.aryabazar.com/Fa/News/578803/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

جایگاه دلار به عنوان ارز ذخیره جهانی به پایین‌ ترین سطح 25 ساله رسید

نامه ی پور ابراهیمی ‌به دژپسند درباره انتخابات مجامع استانی سهام عدالت

خروج پول حقیقی از صندوق‌های سرمایه گذاری

واریز اشتباهی یا کلاهبرداری؟

آیا صادرات نیازمند به بروکراسی زائد دارد؟

خودنمایی دلار 22 هزار تومانی؛ سکه های طلا صعودی شدند

پرواز فوق‌ العاده "هما" به پاریس تا سه روز دیگر

خبری از فروشندگان دلار نیست

برق 7.5 میلیون خانوار رایگان شد

سهم اندک ایران از صادرات به 15 کشور همسایه

روزهای خوش در انتظار معاملات بورس

پیش بینی قیمت دلار برای فردا 22 اردیبهشت

حق مسکن فیش حقوقی کارگران به کجا رسید؟

تخصیص 383 میلیارد ریال اعتبار به بنیاد مسکن برای زلزدگان کردستان/دولت و ملت ایران در کنار مردم افغانستان است

خودپرداز‌ها به سامانه صیاد متصل می‌شوند

9.6 درصد از جمعیت فعال کشور بیکارند

خریداری 100 هزار تنی کلزا توسط کارخانجات روغن‌کشی

چه رمزارزهایی را نخریم؟

200 میلیون دلار به بورس وارد می شود

بحران کمبود نهاده‌های دامی در تولید گوشت قرمز

آمار کرونا در 21 اردیبهشت ماه

سرعت واردات واکسن بیشتر می‌شود

عدم محدودیت سنی برای ارتودنسی دندان

قیمت انواع جارو شارژی موجود در بازار لوازم خانگی ایران

روند افزایشی قیمت لوازم خانگی و فروش راحت کالاهای قاچاق در بازار

یوان مچ دلار را خواباند

بدهکارترین کشورهای جهان را بشناسید/ اینفوگرافی

قدرت خرید مردم با کاهش نرخ تورم افزایش می یابد، نه کاهش تصنعی نرخ ارز

کمبود جهانی شکر در پی کاهش برداشت نیشکر در برزیل

کمبود سوخت در پمپ بنزین های آمریکا در پی حمله سایبری به خط لوله انتقال نفت

بازار سهام روسیه برای اولین بار از 3,700 واحد بالاتر رفت

بانک‌های مرکزی جهان ذخایر دلاری خود را کاهش دادند

افزایش نجومی سود شرکت بیون‌تک با فروش واکسن کرونا

جهش قیمت فلزات اساسی در بورس لندن/ رشد سریع قیمت مس به دنبال کاهش ذخایر جهانی

هشدار کمیسیون اقتصادی به وزیر اقتصاد درباره انتخابات سهام عدالت

چرا قیمت سکه و طلا به مسیر صعودی بازگشت؟

بازگشت اعتماد به بورس مهمتر از انتخابات و مذاکرات است

رمز ارزها رقیب جدید بازار سرمایه

ارزش سهام عدالت، امروز 21 اردیبهشت 1400

معامله 84 هزار و 440 تن شمش بلوم در بورس کالا

«فلزات اساسی» بیشترین ارزش معاملات بازار را از ان خود کردند

سرپرست تعاون، کار و رفاه اجتماعی یزد خبر داد:تعهد دستگاه های اجرایی استان برای ایجاد 12 هزار فرصت شغلی در سال جاری

معاون روابط کار اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی قزوین: بخش خدمات در استان قزوین بر اثر کرونا بیشترین آسیب را دید

مدیر کل تعاون،کار و رفاه اجتماعی خراسان شمالی: روحیه خدمت صادقانه، همدلی و صمیمیت در بین کارکنان یکی از مهمترین نقاط قوت اداره کل است

32 میلیارد ریال مشارکت و همدلی خیرین البرزی در پویش ضیافت همدلی

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی همدان خبر داد: موافقت با اعطای مجوز و تاسیس 2 مرکز تخصصی جدید مشاوره ، اطلاع رسانی و خدمات کارآفرینی

مدیرکل تعاون،کار و رفاه اجتماعی البرز : 48 هزار کارگر فصلی و ساختمانی در البرز فعالیت می کنند

مدیر آموزش موسسه کار و تامین اجتماعی خبر داد: برگزاری کارگاه نیاز سنجی آموزش

روز خوب سهام پالایشی | 21 اردیبهشت 1400

روی خوش بازار به خبر تغییر دامنه نوسان | دیلی سیگنال 21 اردیبهشت 1400